IV SA/Wr 98/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 10 grudnia 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem Z. R. z dnia 9 listopada 2009 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - działając z upoważnienia Prezydenta W. z dnia 20 maja 2009 r. Nr ... - decyzją z dnia 18 listopada 2009 r. Nr ... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 5, ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.)(zwaną dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych) odmówił przyznania Z. R. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył brzmienie przepisu art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych , według którego dodatek przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia następującego po dniu złożenia wniosku. Dalej organ pierwszej instancji wskazał, że stronie został przyznany dodatek mieszkaniowy decyzją z dnia 23 lipca 2009 r. nr ... na okres od 1 lipca 2009 r. do 1 grudnia 2009 r. , zatem nowy dodatek może zostać przyznany po upływie tego okresu. W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej Z. R. wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu dodatku w wysokości 100% wydatków na mieszkanie, wskazując , że w miesiącu październiku i listopadzie na konto administratora nie wpłynęły żadne środki na pokrycie czynszu, co w jego ocenie świadczy o tym, że żadnego dodatku nie otrzymuje. Decyzją z dnia 10 grudnia 2009 r. Nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy w całości podzielił pogląd prawny organu I instancji stwierdzając ,że skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia 23 lipca 2009 r. (nr ...), którą przyznano . R. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy od dnia 1 lipca 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. i wiąże ona organ administracji, to w takim przypadku nie jest możliwe przyznane wnioskowanego świadczenia począwszy od 1 grudnia 2009 r. W ocenie organu II instancji ze skutecznym wnioskiem o przyznanie nowego dodatku mieszkaniowego strona może wystąpić po upływie terminu, na który był przyznany dotychczasowy dodatek mieszkaniowy. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której Z. R. wniósł o zobowiązanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do uregulowania zobowiązań wynikających ze statutowych obowiązków ośrodka sprowadzających się w jego ocenie do pokrycia bieżących i zaległych należności za czynsz media, gaz i światło. Dodatkowo skarżący wskazał na swoją trudną sytuację osobistą i finansową, podnosząc, że od trzynastu lat jest osobą bezrobotną. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna i podtrzymała stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie w związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem o zobowiązanie dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do uregulowania bieżących i zaległych należności za czynsz, media , gaz i światło wskazać należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego i nie może się ona opierać na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ). Oceniając zatem wyłącznie pod tym kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia prawa materialnego , skutkującego koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), które legły u podstaw obu decyzji wydanych w sprawie regulują zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwości organów w tych sprawach. Regulacja ta ma walor kompletności co oznacza, że orzekanie w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nie wymaga stosowania innych ustaw. Przewidziany w przepisach tej ustawy dodatek mieszkaniowy, jest świadczeniem pieniężnym, które ma pomóc najemcy lub właścicielowi mieszkania, gdy nie jest w stanie samodzielnie pokryć wydatków na jego utrzymanie. Określono w niej warunki i kryteria jakie muszą być spełnione, aby wniosek o przyznanie tego świadczenia mógł być uwzględniony, na które składają się : tytuł prawny do lokalu (art. 2 ustawy), spełnienie kryterium dochodowego, (art. 3 ustawy), wielkość lokalu określona z uwzględnieniem normatywnej powierzchni lokalu (art.5 ustawy).Wskazane warunki i kryteria muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednocześnie powyższe uregulowania pozwalają na wyprowadzenie wniosku, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego może nastąpić bądź w przypadku niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanek ogólnych uprawniających do dodatku (podmiotowych z art. 2 ustawy, dochodowych z art. 3 ustawy czy dotyczących normatywu powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego z art. 5 ustawy), bądź w razie ujawnienia podczas wywiadu środowiskowego jednej z okoliczności wyłączających przyznanie dodatku, wymienionych w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy (istnienia tzw. przesłanek negatywnych). Jednocześnie – co jest najistotniejsze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – ustawa nie określa, w jakiej dacie ma być zgłoszony wniosek ani nie wiąże z datą wniesienia wniosku, skutku w postaci utraty uprawnień materialno-prawnych, przysługujących stronie. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej wynika wprost, że organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia wnioskodawcy, z innego powodu, niż określony we wskazanych przepisach, a mianowicie, z uwagi na złożenie wniosku w czasie, w którym w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja organu pomocowego z dnia 23 lipca 2009 r. Nr ... przyznająca wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy do dnia 31 grudnia 2009 r. Istotnie złożenie przez skarżącego wniosku w dniu 9 listopada 2009 r. powodowałoby, że ewentualne spełnienie przez niego przesłanek warunkujących otrzymanie tego świadczenia, powodowałoby ponowne przyznanie dodatku za jeden miesiąc - grudzień 2009 r. i w tym przedziale czasowym należało uznać wniosek za bezzasadny. Jednakże - w ocenie Sądu- nic nie stoi na przeszkodzie, aby organy dokonały merytorycznego rozpatrzenia wniosku w zakresie pozostałych miesięcy objętych wnioskiem skarżącego, za które hipotetycznie możliwe jest przyznanie tego świadczenia. Nie ma bowiem racji organ ,kiedy wywodzi , że przepis art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia o dodatku mieszkaniowym jedynie za część okresu objętego wnioskiem strony . Przepis powyższy stanowiąc o tym, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku, wyznacza jedynie maksymalny okres przyznania dodatku z konkretnego wniosku strony, lecz nie wyłącza możliwości objęcia merytorycznym rozstrzygnięciem jedynie części z 6-miesięcznego okresu objętego wnioskiem, o ile o pozostałej części rozstrzygnięto już inną decyzją. Przy czym żaden z przepisów o dodatkach mieszkaniowych nie ogranicza stronie prawa do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy do dwóch razy w ciągu roku (co sześć miesięcy). W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1383/05, wedle którego użyte w przepisie art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych słowo "przyznaje", zważywszy cel jakiemu służyć ma ustawa, nie może być rozumiane inaczej niż jako wskazanie, że organ do którego wpłynął wniosek strony, rozpoznaje sprawę dotyczącą dodatku na okres 6 miesięcy tzn. ocenia zasadność przyznania dodatku na ten okres, orzeka natomiast, stosownie do wyniku tej oceny, o przyznaniu tego dodatku za te miesiące, za jakie dodatek w ustalonych okolicznościach przysługuje. Przy czym dokonana przez organy ocena powinna się opierać na wskazanych na wstępie przepisach i prowadzić do ustalenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek warunkujących przyznanie tego świadczenia. W związku z powyższym na dezaprobatę Sądu zasługuje stanowisko organu odwoławczego, według którego skuteczność wniosku o przyznanie nowego dodatku mieszkaniowego uzależniona jest od upływu terminu, na który przyznany był dotychczasowy dodatek mieszkaniowy. Wadliwość takiej interpretacji komentowanego przepisu potwierdza również i to , że zastosowanie się do wytycznych organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadziłoby do takiej sytuacji , w której wnioskujący zostałby pozbawiony możliwości otrzymania dodatku za miesiąc styczeń 2010r., bowiem organ może przyznać dodatek mieszkaniowy od miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzeczono w przedmiocie jej wykonania.