IV SAB/Wr 1038/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. Y. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania karty pobytu; II. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wydania karty pobytu, które nie miało mejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego D. Y. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 14 czerwca 2024 r. wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego wniosek D. Y. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Po rozpatrzeniu tego wniosku, decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r. (nr SOC-PCII.6151.1.10736.2024.ISo) Wojewoda Dolnośląski udzielił stronie pozwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 27 grudnia 2027 r. W tym samym dniu organ w piśmie przesyłającym decyzję poinformował stronę o sposobie odbioru karty pobytu – po otrzymaniu sms – a lub e-maila o gotowym dokumencie strona może zgłosić się po odbiór karty pobytu wraz z dokumentem potwierdzającym dokonanie opłaty skarbowej z tytułu wydania karty pobytu. Pismami z dnia 30 maja 2025 i 5 sierpnia 2025 r. r. wnioskodawca wniósł ponaglenie na bezczynność w sprawie o wydanie karty pobytu. W treści tego ponaglenia wnioskodawca podniósł, że pomimo upływu dłuższego czasu od wydania decyzji zezwalającej na pobyt, organ nie wydał stronie karty pobytu. Pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. (wpływ do organu w dniu 13 sierpnia 2025 r.) strona wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu. W treści skargi strona podniosła, że do dnia jej wniesienia organ nie dokonał czynności wydania karty pobytu. Strona wniosła o: - stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w wydaniu karty pobytu; - stwierdzenie, że czynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy; - przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z dnia 8 września 2025 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2025 r. karta pobytu została zlecona do personalizacji, w dniu 12 sierpnia 2025 r. karta pobytu została przekazana z Centrum Personalizacji dokumentów MSWiA, a w dniu 14 sierpnia 2025 r. paczka została przyjęta przez organ z KWP we Wrocławiu. W dniu 22 sierpnia 2025 r. poinformowano cudzoziemca sms-em i e-mailem o możliwości odbioru karty i karta została odebrana w dniu 25 sierpnia 2025 r. po uiszczeniu opłaty za wydanie karty pobytu w wysokości 100 zł. Organ zaznaczył, że z uwagi na ilość wydawanych decyzji o pozwoleniu na pobyt, a tym samym z uwagi na ilość wydawanych kart pobytu, proces wygenerowania karty pobytu i jej przekazania do organu celem wydania cudzoziemcowi uległ wydłużeniu. Wskazując na powyższe argumentował organ, że wydłużony czas produkcji kart pobytu nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona bowiem Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie wydania karty pobytu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...) (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Nie ulega wątpliwości, że wydanie karty pobytu stanowi czynność, o której mowa w powołanym przepisie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 654/22 i z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 933/22, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Podstawę procesową działania organów administracji publicznej w tej sprawie regulują przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Oceniając zatem zaistniałe w sprawie okoliczności należy wskazać na art. 12 k.p.a. regulujący zasadę szybkości postępowania organów administracji, mają one działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Rozwinięciem tej zasady są dalsze zapisy regulujące terminy załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. ustawodawca wskazał m.in., że sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z tego okresu ustawodawca wyłączył terminy przewidziane w przepisach dla dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania, trwania mediacji, opóźnień leżący po stronie wnioskodawcy lub niezależne od organu administracji. Dalsze zapisy ustawy definiują pojęcie bezczynności. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność ma miejsce w sytuacji, kiedy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność)". Bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Powołane przepisy jednoznacznie wskazują zasady prawne, ramy czasowe i procedurę rozpoznawania wniosku strony lub podejmowania czynności procesowych. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek uznanie, ocena dochowania terminu jest uwarunkowana okolicznościami podanymi w powołanych przepisach, z uwzględnieniem art. 35 § 5 k.p.a. Przy ocenie bezczynności należy wziąć pod uwagę charakter sprawy, jej złożoność wymagającą zebrania licznych dowodów oraz postawę strony w prowadzonym postępowaniu. Tezy te mają uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 69/15; z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 7/16; w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16 (wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Jak wynika z treści art. 240 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r., poz. 519 ze zm., dalej ustawa o cudzoziemcach), kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono m. in. zezwolenie na pobyt czasowy. Przepis nie precyzuje terminu, w jakim karta powinna zostać wydana. Zastosowanie winien zatem znaleźć art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 235 ustawy o cudzoziemcach dokumenty, o których mowa w art. 226 (m. in. kartę pobytu), wydaje się lub wymienia po uiszczeniu opłaty. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 kwietnia 2025 r. Wojewoda wydał decyzję udzielającą stronie zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 27 grudnia 2027 r. Zgodnie z wyjaśnieniami organu, w dniu 8 sierpnia 2025r. karta pobytu została zlecona do personalizacji. Zlecenie karty pobytu do personalizacji nastąpiło zatem w warunkach uprzedniej ponad trzymiesięcznej bezczynności organu. W tym miejscu należy zauważyć, że czynność wydania cudzoziemcowi karty pobytu należy analizować przez pryzmat działań, jakie organ powinien podjąć celem umożliwienia uzyskania przez dany podmiot ww. karty (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 18/24, CBOSA). Organ powinien podjąć działania zmierzające do pozyskania danych personalnych o cudzoziemcu niezbędnych do wydania karty, a następnie zlecić jej wyprodukowanie. Od momentu zlecenia wykonania karty do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji organ nie ma wpływu na termin jej wyrobienia i nadesłania. Tym samym wypełnione zostają wszelkie czynności, jakie były wymagane celem wydania karty pobytu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania aktu administracyjnego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku, wobec czego wykonanie tych działań stanowić będzie dokonanie jednocześnie czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 952/22, publ. CBOSA). Z tych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie wydania karty pobytu i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o tym w pkt II sentencji wyroku. Jednocześnie mając na uwadze zapisy art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Sąd jest obowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępne w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). W ocenie Sądu, bezczynność organu oceniana na dzień wniesienia skargi, jakkolwiek niewątpliwie nastąpiła, to jednak naruszenie prawa w tym zakresie nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Sąd miał tu na względzie zarówno kwestię czasowej bierności organu w sprawie, jak i fakt znaczącego wpływu do organu administracji wniosków składanych przez cudzoziemców i w konsekwencji znaczną ilość wydawanych decyzji, a następnie kart pobytu. Mając powyższe na uwadze, Sąd w tym samym punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, że stwierdzona bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na to, że już po wniesieniu skargi karta pobytu została wydana stronie, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania karty pobytu, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił żądanie skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Decyzja Sądu w tym zakresie warunkowana była charakterem stwierdzonej bezczynności, która, w ocenie Sądu, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).