IV SAB/Wr 104/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. – P. na bezczynność Dyrektora Oddziału IPN – Komisji Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we W. w przedmiocie udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących skarżącej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. M. S. – P. (dalej skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora Oddziału IPN – Komisji Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we W. w przedmiocie udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że jest ona przedwczesna , bowiem skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wykorzystała środka zaskarżenia w postaci zażalenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że skarżąca w dniu 26 czerwca 2015 r. na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu złożyła w wniosek o udostępnienie do wglądu dokumentów dotyczących skarżącej. Wspomniany wniosek został zarejestrowany pod numerem [...]. Jednocześnie organ wskazał, że skarżąca działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem datowanym 15 września 2015 r. wniosła do Prezesa IPN w Warszawie zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Jednakże zażalenie to nie dotyczyło wniosku objętego skargą , lecz dotyczyło wniosku o nr [...] o udostępnienie dokumentów szczegółowo wskazanych w piśmie do Dyrektora Oddziału IPN we W. z dnia 17 lutego 2014 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 maja 2016 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe zarządzenie zawierało pouczenie, że ich niewykonanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej pokwitował w dniu 6 czerwca 2016 r. własnoręcznym podpisem (k. 24), jednak w zakreślonym terminie nie uiścił wymaganego wpisu ani nie nadesłał stosownego pełnomocnictwa. Zarządzeniem Sędziego z dnia 24 maja 2016 r. wezwano skarżącą do usunięcia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie dowodu wniesienia zażalenia na niezałatwienie wniosku skarżącej z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...]. Doręczenie przesyłki sądowej miało miejsce w dniu 30 maja 2016 r. (k.23) , jednak w zakreślonym terminie strona nie uczyniła zadość niniejszemu wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocenę merytorycznej zasadności skargi powinno zawsze poprzedzać badanie jej wymogów formalnych, w tym warunku dopuszczalności takiej skargi, a zatem ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej także p.p.s.a.. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia. Dokonując oceny wywiedzionej skargi pod wyżej wskazanym kątem należało stwierdzić, że skarga ta podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym (tj. powinna zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, wymienienie załączników) oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. (wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego). Do pisma strony należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis , jeżeli pismo wnosi pełnomocnik , który w danej sprawie nie złożył tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a. ). Przy czym jeżeli warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, skarżący winien być w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a wezwany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., I OSK 7/10, publ. LEX nr 578341 oraz internetowa Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Zgodnie zaś z przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Wskazać przy tym należy, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do przepisu art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., to znaczy złożyła zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Stanowi ono niezbędny warunek inicjowania postępowania sądowo-administracyjnego. Jest bowiem formalnym wymogiem wniesienia skargi i stanowi przesłankę skutecznego korzystania z właściwego zewnętrznego środka prawnego, jakim jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Niedopełnienie tego wymogu stanowi przesłankę odrzucenia skargi. Przy czym brak ten nie może być sanowany po wniesieniu skargi. Zażalenie, o którym mowa w art.37 k.p.a., chronologicznie musi zawsze poprzedzać wniesienie skargi na bezczynność organu. W badanej sprawie przesyłka zawierająca wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącej przed wojewódzkim sadem administracyjnym została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 czerwca 2016 r. Wobec tego liczony z uwzględnieniem tej daty termin na uzupełnienie braków formalnych upływał z dniem 13 czerwca 2016 r. (poniedziałek). W tak oznaczonym terminie skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu. Z kolei przesyłkę Sądu zawierającą wezwanie do usunięcia braków skargi przez złożenie dowodu wniesienia zażalenia na bezczynność organu w zakresie wniosku z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...] doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 maja 2016 r. , a zatem termin do wykonania tej czynności upływał w dniu 6 czerwca 2016 r. Do chwili obecnej strona nie uzupełniła , w zakreślonym terminie, wymaganego wpisu od skargi , braku formalnego skargi w postaci wymaganego pełnomocnictwa oraz braku wyczerpania środków zaskarżenia przed zainicjowaniem postępowania sądowoadministracyjnego . Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a.