IV SAB/Wr 107/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-10
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska – Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, który w odpowiedzi na wniosek wydał pismo zawierające rozstrzygnięcie odmawiające udzielenia informacji z uzasadnieniem, pozostaje w bezczynności w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wydał pismo zawierające rozstrzygnięcie odmawiające udzielenia informacji z uzasadnieniem, nawet jeśli pismo to nie zostało formalnie oznaczone jako decyzja administracyjna i nie zawiera pouczenia o środkach odwoławczych. W takiej sytuacji wnioskodawca powinien złożyć skargę na decyzję, a nie skargę na bezczynność organu.Stan faktyczny
Fundacja X złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej danych prawników świadczących pomoc prawną w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej w listopadzie i grudniu 2016 r. Fundacja Y odpowiedziała, podając jedynie stopień naukowy prawników i odmówiła podania ich imiennych danych, powołując się na ochronę danych osobowych i umowy z prawnikami. Fundacja X złożyła skargę na bezczynność Fundacji Y, twierdząc, że organ nie usunął stanu bezczynności, zasłaniając się poufnością umów. Fundacja Y wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, a odmowa udzielenia informacji była merytoryczna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z/s we W. na bezczynność Fundacji "[...]" z/s we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
Wnioskiem z dnia 27 marca 2017 r. Fundacja [...] we W. zwróciła się do Fundacji [...] we W. o udostępnienie informacji publicznej "poprzez przesłanie skanów źródłowych dokumentów zawierających informację lub sporządzone zestawienie:
1) kto i który adwokat/aplikant adwokacki/radca prawny/aplikant radcowski/doradca podatkowy/magister prawa oznaczony imiennie świadczył w poszczególnych dniach roboczych listopada 2016 r. (i godzinach działania pnpp) pomoc prawną w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonych przez Fundację [...] we W.
2) kto i który adwokat/aplikant adwokacki/radca prawny/aplikant radcowski/doradca podatkowy/magister prawa oznaczony imiennie świadczył w poszczególnych dniach roboczych grudnia 2016 r. (i godzinach działania pnpp) pomoc prawną w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonych przez Fundację [...] we W."
Pismo powyższe podpisał prezes Fundacji.
Wniosek został przesłany drogą elektroniczną.
W dniu 10 marca 2017 r. drogą elektroniczną na wskazany we wniosku adres Fundacja [...] we W. przesłała odpowiedź o następującej treści:
"W odpowiedzi na Pana zapytanie informuję, że w okresie listopad – grudzień 2016 r. w prowadzonych przez Fundację punktach nieodpłatnej pomocy prawnej pomoc świadczyli:
w ramach punktu 13 godzina 8 – 12 – mgr prawa
w ramach punktu 14 godzina 12 – 16 – dr nauk prawnych, adwokat.
Niestety z uwagi na zapisy łączące nas z prawnikami umów dotyczące ochrony danych osobowych nie mogę podać panu danych naszych współpracowników".
Pod powyższą odpowiedzią podpisała się K. J. – członek zarządu.
W dniu 24 kwietnia 2017 r. skargę do tutejszego Sadu na bezczynność Fundacji "[...]" we W. złożyła Fundacja [...] we W. Podała, że w dniu 27 marca 2017 r. skierowała wniosek o udzielenie informacji publicznej, wskazała na jego treść:
Podała, że pomimo upływu ustawowego terminu organ nie załatwił sprawy wniosku w sposób wymagany przez ustawę. Stwierdziła, że nie usuwa stanu bezczynności, zasłanianie się poufnością umów strony przeciwnej z prawnikami. Jest oczywiste, że informacje dotyczące realizacji zadania nieodpłatnej pomocy prawnej zlecanej przez miasto W. na prawach powiatu mają charakter publiczny.
W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie strony przeciwnej do załatwienia wniosku i zasądzenia zwrotu kosztów.
W odpowiedzi na skargę Fundacja "[...]" wniosła o oddalenie skargi ze względu na jej bezzasadność. Uzasadniając powyższy wniosek członek zarządu podała, że w jej przekonaniu wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, jako że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorców. W tym wypadku, osoby świadczące pomoc prawną nie wyraziły zgody na dalsze przekazywanie ich danych osobowych, a żadna z tych osób nie pełni funkcji publicznych, tym samym uzasadniona jest odmowa udzielenia wnioskowanych informacji. Wskazano też, że odmowa nastąpiła z uwagi na formę zapytania, "która pochodzi z adresu umieszczonego na domenie publicznej op.pl oraz brak podpisu w rozumieniu przepisów prawa. Fundacja uznała również, że w przypadku przekazania danych osobowych pytającemu, mogłaby nie wypełnić spoczywającego na niej obowiązku wobec osób zainteresowanych, wynikającego z art. 25 ustawy o ochronie danych osobowych t.j. poinformowaniu osób, których dane Fundacja przetwarza o przekazaniu tych danych innemu podmiotowi, który również je będzie przetwarzał."
Po drugie Fundacja wskazała, że skarżący nie wykazał interesu publicznego swojego zapytania, a Fundacja nie mogła go również ustalić.
Wreszcie zarzuciła, że nawet jeżeli uznać by, że informacje których nie udzielono skarżącemu stanowią informację publiczną, to w przedmiotowej sprawie doszło do merytorycznej odmowy udzielenia tej informacji w oparciu o podstawę prawną jaką jest ochrona danych osobowych, co zostało zawarte w e-mailu z dnia 10 kwietnia 2017 r. W związku z tym należy wskazać, że Fundacja odmówiła udzielenia informacji, co jest równoznaczne z brakiem zwłoki po stronie Fundacji w udzieleniu informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2003 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej a kontrola ta, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) obejmuje również bezczynność organów.
Przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, jednak w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, iż bezczynność ta ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten milczy w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przy wykładni powołanego przepisu należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. W taki sam sposób kwalifikowane są wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, publ.: LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, publ.: https://orzeczenia. nsa.gov.pl).
Przepis art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym podmioty te musza być w posiadaniu żądanej informacji.
Udostępnienie informacji publicznej następuje w terminie 14 dni (poza wyjątkami) na wniosek zainteresowanego i przybiera formę czynności materialno-technicznej (art. 13 i art. 15 u.d.i.p.). Termin 14 - dniowy załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, regulującego terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Dopiero niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 w/w ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (tak: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. I OSK 601/05).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością Fundacji "[...]". Okolicznością niesporną w sprawie jest, że Fundacja w odpowiedzi na wniosek z dnia 27 marca 2017 r. przesłała do zainteresowanej Fundacji odpowiedź, nastąpiło to w dniu 10 kwietnia 2017 r. Niesporne również jest i to, że skarżący otrzymał ją przed wniesieniem skargi. Skarga nawiązuje do wypowiedzi zawartej w podanym piśmie. Skarżąca Fundacja mówi bowiem, że "nie usuwa stanu bezczynności zasłanianie się poufnością umów strony przeciwnej z prawnikami".
W ocenie Sądu pismo powyższe jest decyzją administracyjną. Elementy decyzji określa art. 107 k.p.a. Orzecznictwo (np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/810 OSP.KA.1982 Nr 9-10, poz. 169) przyznaje, że decyzja administracyjna musi zawierać 4 elementy: autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ. Sąd akceptując przedstawioną linię orzeczniczą zakwalifikował wskazane pismo jako decyzję. Pismo z dnia 10 kwietnia 2017 r., choć nie określa się jako decyzja, posiada wszystkie niezbędne cechy decyzji (adresata, autora, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ).
Zawiera ona (decyzja) w części odpowiedź na wniosek (czynność materialno-techniczna), ale również w tej części której dotyczy skarga – wskazania nazwiska prawnika świadczącego pomoc prawną – rozstrzygnięcie odmawiające podania tej informacji z uzasadnieniem, że zapisy łączących Fundację z prawnikami umów dotyczących ochrony danych osobowych wyłączają możliwość udzielenia takiej informacji.
W tych okolicznościach uznać należało, że organ nie pozostawał bezczynny i przed wniesieniem skargi wydał decyzję w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 27 marca 2017 r. Nie został zatem naruszony przepis art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Według Sądu wnioskodawca o ile nie godził się z rozstrzygnięciem jego wniosku winien złożyć skargę na decyzję. Decyzja powyższa wprawdzie nie zawiera pouczenia o środkach odwoławczych, ale nie jest to brak, który pozbawia ją cech decyzji, a ponadto w tym zakresie, może być uzupełniona.
Mając powyższe na uwadze nakazało orzec jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło