IV SAB/Wr 1087/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte wnioskiem S. (dalej: skarżący, strona skarżąca) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, który wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w dniu 6 października 2022 r. Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r., nr SOC-PCII.6151.1.8471.2022.O, Wojewoda udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 30 października 2023 r. Pismem z dnia 7 października 2024 r. (wpływ do organu w dniu 8 października 2024 r.) skarżący, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Strona skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie wniosku strony skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2 000 zł oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy. Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 12 w związku z art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wywodziła, że postępowanie w jej sprawie od momentu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy trwa ponad 24 miesiące. Pełnomocnik skarżącego w tym czasie bezskutecznie zwracał się do organu o udzielenie informacji o stanie sprawy, wnosił o przyspieszenie jej rozpoznania, a także w dniu 24 lipca 2024 r. wniósł do organu ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Pomimo upływu ustawowych terminów, zdaniem pełnomocnika skarżącego, w sprawie nie została wydana decyzja, wskutek czego skarżący pozostaje w niepewności co do własnej sytuacji prawnej. W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 8 listopada 2024 r. Wojewoda podniósł, że ww. decyzją, wydaną w dniu 30 grudnia 2022 r. i dołączoną do akt administracyjnych sprawy, udzielił stronie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 30 października 2023 r. Pismem Sądu z dnia 30 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do ustosunkowania się do zawartej w odpowiedzi organu na skargę okoliczności udzielenia skarżącemu pozwolenia na pobyt czasowy i pracę na mocy ww. decyzji Wojewody. Powyższe wezwanie, pomimo doręczenia go pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 stycznia 2025 r. (k. 24 akt sądowych), pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika bowiem z akt badanej sprawy, decyzja w sprawie została wydana w dniu 30 grudnia 2022 r., zaś skarga będąca przedmiotem sprawy została wniesiona w dniu 7 października 2024 r. (data stempla pocztowego). W związku z powyższym wymaga zaakcentowania, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - na skutek podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwały z dnia z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 - nie istnieje rozbieżność poglądów co do dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone. W uchwale wyjaśniono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość wzruszenia poglądu wyrażonego w uchwale wymagałaby zainicjowania nowej procedury uchwałodawczej poszerzonego składu. Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 §2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326). Innymi słowy, jeżeli organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to w takiej sytuacji zarzucana bezczynność realnie przestaje istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w powołanej wyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo elementy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej, będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie Wojewoda wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność tego organu. Okoliczność ta stanowi o niedopuszczalności skargi i uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Okoliczność ta w żaden sposób nie została zanegowana przez stronę skarżącą. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu, zawarte w pkt II sentencji postanowienia, znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie, z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.