IV SAB/Wr 110/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na bezczynność D. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 maja 2013 r. R. P., dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga ta zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału została rozdzielona jako podlegająca rozpoznaniu w trzech odrębnych postępowaniach: 1) jako skarga na D. Kuratora Oświaty, dalej również organ, w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych – punkt 1 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 313/13; 2) jako skarga na bezczynność D. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia - punkt 2 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 110/13; 3) jako skarga na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym - punkt 3 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 314/13; W uzasadnieniu skargi na bezczynność D. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia skarżący podniósł, że dwukrotnie zwracał się do organu o wydanie decyzji w sprawie. Dodał, że został pozbawiony możliwości złożenia środka odwoławczego w postępowaniu, pomimo wykazania i sprecyzowania interesu prawnego. Z akt sprawy wynika, że organ pismem z dnia 20 marca 2013 r. nr [...] poinformował skarżącego, że jego skarga była badana w trybie skargowym, uregulowanym przepisami Działu VIII "Skargi i wnioski" Rozdział 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a. Wskazał, że postępowanie takie ma charakter uproszczony i jest odrębnym postępowaniem od postępowania jurysdykcyjnego. Dodał, że postępowanie skargowe ma jedynie pewne cechy postępowania administracyjnego. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 196/11 wskazał, że postępowanie w sprawie skargi powszechnej ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi. Wyjaśnił, że organ może wydać decyzję administracyjną jedynie w ściśle określonych przez prawo sytuacjach, na co wskazuje m.in. art. 31 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność nie może być każda bezczynność organów państwa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jej przedmiotem może być bezczynność postępowania tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, tj. gdy organ był obowiązany załatwić sprawę administracyjną poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia (na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność, przewlekłość organu przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył skargę powszechną do D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania nauczycieli Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. w sprawach przekonań religijnych – sprawa została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Wr 313/13. W tym postępowaniu Sąd ustalił, że wniesiona skarga jest skargą powszechną, o jakiej mowa Dziale VIII ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności skargą określoną w art. 227 k.p.a. W niniejszej skardze skarżący zarzucił m.in. bezczynność organowi w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia. Materia objęta skargą dotyczącą działania organu administracji należy do postępowania skargowego regulowanego Działem VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Skargi i wnioski". Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 63 Konstytucji). Przedmiotem skargi wniesionej w tym trybie (art. 227 i nast. k.p.a.) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg (tzw. powszechnych) cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie to nie kończy się zatem władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Zawiadomienie nie dotyczy zatem stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy zatem wskazać, że działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądowej, który zawiera art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25.02.2009 r. sygn. akt II OSK 241/09 Lex 557044). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organ nie był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, zgodnie z żądaniem skarżącego. Zatem skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia, wszczęte skargą w rozumieniu art. 227 k.p.a. przesądza o braku właściwości sądu administracyjnego w stosunku do podejmowanych w ramach postępowania skargowego działań organów administracji. Konsekwentnie, skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skarga na bezczynność organu, wniesiona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, była niedopuszczalna. Podkreślenia bowiem wymaga, że sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność prawnych form działania organów administracji publicznej, zaskarżalnych do sądu administracyjnego, i tylko w takim zakresie może badać także skargę na bezczynność. W tej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.