IV SAB/Wr 112/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2015 r sprawy ze skargi Z.R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 19 listopada 2014 r. o weryfikację postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] oddala skargę w całości. W piśmie z dnia 30 grudnia 2014 r. Z. R., dalej: wnioskodawca, strona, skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a. oraz o zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. postanowienia ostatecznego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], wydanym w oparciu o art. 37 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało przedmiotowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za nieuzasadnione. W dniu 3 marca 2015 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., a następnie uzupełnił ją pismem z dnia 11 marca 2015 r. zatytułowanym "Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie weryfikacji orzeczeń w trybie art. 154 k.p.a. po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a." W skardze skarżący domaga się od Kolegium Odwoławczego weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a. wydanego przez to Kolegium postanowienia z dnia [...] listopada (powinno być października) 2014 r.., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Skarżący stwierdził następnie, że odmowa weryfikacji postanowienia Kolegium "podyktowana jest matactwem procesowym i rozmyciem odpowiedzialności za decyzje, jakie organ do tej pory w sprawie wydał oraz ma na celu dalsze skomplikowanie sprawy w jej wyjaśnieniu i doprowadzenie do przewlekłości w postępowaniu, gdyż organ administracyjny tak jak każdy obywatel odpowiada za swe czyny osobiście i nie może tej odpowiedzialności scedować na innego". Wskazał również, iż wniesienie wniosku w jednym z trybów przewidzianych w art. 56 p.p.s.a. powoduje zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego i obliguje organ do podjęcia czynności na ten wniosek. Podkreślił zarazem, że odmowa ze strony Kolegium weryfikacji jego orzeczeń na wniesione w terminie podania przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, pomimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a. narusza w sposób rażący obowiązujące prawo i decyduje o jego bezczynności. Zwrócił uwagę na sprzeczność jaka wynika z faktu, iż postanowieniami z dnia [...] i [...] grudnia 2014 r. oraz [...] stycznia 2015 r. Prezes Kolegium wyłączył z urzędu wszystkich członków organu od rozpoznania jego wniosków o weryfikację w trybie art. 154 k.p.a. i mimo to wydał w dniu [...] stycznia 2015 r. postanowienia o nr [...],[...] i [...] odmawiające wszczęcia postępowania w trybie art. 154 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę nie podzieliło zarzutu co do bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia sprawy oraz wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podało, że okolicznością niesporną w sprawie jest, że w piśmie z dnia 19 listopada 2014 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. postanowienia ostatecznego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada (powinno być października) 2014 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wyłączył członków tut. Kolegium od udziału w postępowaniu z wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2014 r. o zmianę na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014 r., nr [...]. Z kolei postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. do załatwienia ww. sprawy. W świetle powyższych uregulowań prawnych następstwem wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. była utrata przez ten organ zdolności do załatwienia sprawy administracyjnej, a w konsekwencji wyznaczenie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji innego samorządowego kolegium odwoławczego (w tym przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.) do załatwienia tej sprawy. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących niezasadnego w jego ocenie - wyłączenia członków tut. Kolegium od udziału w postępowaniu z wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2014 r. o zmianę, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014 r., nr [...], a przez to doprowadzenie do przewlekłości postępowania należy zauważyć, że wyłączenie to zostało dokonane w celu zapewnienia standardów bezstronnego procedowania wniosku skarżącego, gdyż w rozpatrywaniu spraw objętych wnioskiem brali udział wszyscy członkowie etatowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. W innych sprawach, tam gdzie to było możliwe, Kolegium rozpatrzyło wniosek skarżącego o weryfikację kolejnych postanowień wydanych przez Kolegium w trybie przewidzianym w art. 154 § 1 k.p.a. Na marginesie należy podkreślić, że tryb wyłączenia członków Kolegium został uruchomiony niezwłocznie po wpłynięciu do tego organu wniosku skarżącego, po uprzedniej analizie zebranej w sprawie dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - kontrola ta obejmuje również bezczynność organu. Rozpoznając merytorycznie skargę należy podnieść, że przyjęte zostało, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T. Woś, M. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd.Prawnicze "Lexis-Nexis" (W-a 2005, str. 86). Wniesienie skargi na milczenie jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (por.J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Lexis-Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie zaś z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się więc do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce. W sytuacji zatem, gdy Sąd uzna skargę za uzasadnioną, może zobowiązać organ administracji do wydania w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu czy też dokonania czynności z zakresu administracji publicznej, jeśli organ ten nie uczynił tego mimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, wojewódzki sąd administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili wydawania orzeczenia. Aby zatem ocenić czy skarżony w niniejszej sprawie organ, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. pozostaje w bezczynności, wskazać należy – jak to już wyżej Sąd podkreślił, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy. W niniejszej sprawie, przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2014 r. (data wpływu do Kolegium - 24 listopada 2014 r.) o zmianę, w trybie art. 154 § 1 k.p.a., ostatecznego postanowienia tego Kolegium z dnia [...] października 2014 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wyłączył członków Kolegium od udziału w postępowaniu z wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2014 r. o zmianę na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014 r., nr [...]. Z kolei postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. do załatwienia ww. sprawy. W świetle powyższych uregulowań prawnych następstwem wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. była utrata przez ten organ zdolności do załatwienia sprawy administracyjnej, a w konsekwencji wyznaczenie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji innego samorządowego kolegium odwoławczego (w tym przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.) do załatwienia tej sprawy. Z tej racji skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy jest nieuzasadniona, gdyż właściwym do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2014 r. było wskazane wyżej Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J. Zawarte w skardze zarzuty w zakresie niezasadnego wyłączenia członków Kolegium od udziału w postępowaniu z wniosku skarżącego z dnia 19 listopada 2014 r. o zmianę, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014 r., nr [...], a przez to spowodowania przewlekłości postępowania są niezasadne, gdyż wyłączenie miało na celu zapewnienie bezstronnego rozpatrywania wniosku skarżącego, bowiem dotychczas w rozstrzyganiu spraw z jego wniosku uczestniczyli już wszyscy członkowie etatowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Bezsporne w sprawie jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wbrew zarzutom skarżącego, rozpatrzyło jego wniosek z 30 grudnia 2014 r. w powiązaniu z żądaniem z 19 listopada 2014 r. wydając w dniu z dnia [...] lutego 2015 r., postanowienie nr [...] uznające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za nieuzasadnione. W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że niezasadny jest podnoszony przez skarżącego zarzut bezczynności SKO w L. z tej to przede wszystkim przyczyny, iż Kolegium w terminie określonym do rozpatrzenia sprawy, wydając opisane wyżej postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] - załatwiło ją w formie przewidzianej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl bowiem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazane terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji (postanowienia). Analiza akt sprawy potwierdza, że podanie skarżącego z 30 grudnia 2014 r. w powiązaniu z żądaniem z 19 listopada 2014 r. została rozpatrzone przez Kolegium wydanym w dniu [...] lutego 2015 r. w/w postanowieniem, co zaprzecza twierdzeniu skarżącego. Nie można zatem przyjąć, by Kolegium pozostawało w bezczynności w sprawie przedmiotowego wniosku skarżącego, gdyż z bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się do dalszych zarzutów skargi zauważyć należy, że zażalenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) wnoszone przez stronę w trybie art. 37 k.p.a. nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, lecz stanowi sprzeciw co do przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 k.p.a.). Wydane w tym względzie postanowienie ma charakter incydentalny, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Wdrożenie tego działania nadzorczego nie może zatem prowadzić do weryfikacji podjętego przez tut. Kolegium postanowienia, do czego zresztą sprowadzają się podniesione w skardze zarzuty. Co istotne, dokonując badania zasadności skargi na bezczynność sąd administracyjny nie bada prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez organy. Celem bowiem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 października 2013 r., II SAB/Sz 66/13, LEX nr 1382731), nie zaś doprowadzenie do wydania przez organ aktu o treści i formie wymaganej przez wnioskodawcę i spełniającej jego oczekiwania (wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2013 r., III SAB/Kr 57/12, LEX 1430044). Nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest jedynie wówczas, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., IV SAB/Po 85/13, LEX nr 1383019), nie zaś wtedy, gdy sprawa została załatwiona w sposób nieodpowiadający żądaniom wnioskodawcy. Tym samym trzeba uznać jak trafnie wywodzi Kolegium, że fakt wydania przez ten organ rozstrzygnięcia, które nie jest zgodne z oczekiwaniami skarżącego nie świadczy o bezczynności organu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyżej.