IV SAB/Wr 116/11

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o wypłatę stypendium [...] postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt IV SO/Wr 22/11 przyznano skarżącemu, przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] Następnie pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu P. M. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 października 2011 r. w związku z uprawomocnieniem się powyższego postanowienia przyznającego prawo pomocy zakreślono sprawę w repertorium SO. Pismem z dnia [...] wyznaczony przez radę adwokacką pełnomocnik z urzędu wniósł skargę na wskazaną w sentencji bezczynność. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnatura akt IV SAB/ Wr 116/11 i oddalona wyrokiem Sądu z dnia 24 kwietnia 2012 r. (pkt I sentencji), a w części dotyczącej zobowiązania Rektora do wypłaty stypendium odrzucona (pkt II sentencji). Wyznaczony pełnomocnik z urzędu [...] pismem z dnia [...] sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie skarżący na urzędowym formularzu z dnia [...] wniósł o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu, wskazując iż obecnie wnosi o wyznaczenie przez Sąd innego adwokata, tj. K. U., prowadzącego kancelarię adwokacką we [...], który ma odmienne zdanie dotyczące zaskarżonego wyroku. Podniósł nadto, że wnosi o wyznaczenie nowego pełnomocnika ponieważ poprzedni adwokat z urzędu, mimo że sporządził skargę na bezczynność, to jednak po wydaniu wyroku oddalającego tę skargę, odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, pomimo iż w jego ocenie wyrok jest tylko częściowo zgodny z prawem. Wskazał również, że chciałby zaskarżyć wydany wyrok, tak aby mieć zapewniony dostęp do sądu, w sytuacji, w której obowiązuje przymus adwokacko- radcowski- i powołał się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie [...], w którym stwierdzono, że państwo powinno taki dostęp zapewnić. W uzasadnieniu tego wniosku podniósł również, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek skarżącego z dnia [...] o zmianę przez wojewódzki sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innego, konkretnego adwokata, tj. K. U. jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt IV SO Wr 22/11 skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym m. in. ustanowienie adwokata. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została zatem przyznana skarżącemu przed wszczęciem postępowania sądowego. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we [...] pismem dnia [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata P. M. Wyznaczony adwokat podjął czynności związane z udzieleniem pomocy prawnej, ponieważ pismem z dnia [...] sporządził skargę na bezczynność, która została oddalona wyrokiem Sądu z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SAB /Wr 116/11. Adwokat ten brał również udział w postępowaniu zażaleniowym. Pismem z dnia [...] wyznaczony adwokat z urzędu złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. . Natomiast pismem z dnia [...] adwokat z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, iż skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką we [...] adwokat udzielił stronie skarżącej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, jak i w drugiej instancji obejmującej postępowanie zażaleniowe na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu, jak również, sporządzenie wspomnianej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy do czynności podjętych przez adwokata w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu , o których mowa w art. 250 wspomnianej ustawy. Sporządzenie tej opinii przez fachowego pełnomocnika nie może zatem oznaczać, że skarżący został pozbawiony prawa do sądu. W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.). W myśl art. 28 ust. 2 Prawa o adwokaturze, w sprawach w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W powołanej wyżej ustawie, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany adwokata ustanowionego z urzędu wyznaczonego przez właściwą radę adwokacką. Przepis szczególny upoważniający sąd do zwolnienia z ważnych przyczyn adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania strony w procesie zawiera np. kodeks postępowania cywilnego, tj. art. 118 § 3 tej ustawy. Jednakże w przypadku uwzględnienia wniosku adwokata sąd cywilny zwraca się również do właściwej rady adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata. Natomiast procedura przyznania prawa pomocy stronie działającej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która jak już wyżej wskazano, nie zawiera przepisu upoważniającego sąd do zmiany adwokata z urzędu. Strona może zwrócić się zatem o zmianę pełnomocnika z urzędu do okręgowej rady adwokackiej. Z tych względów, wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez ustanowienie kolejnego adwokata wskazanego przez stronę należało uznać za bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.