IV SAB/Wr 12/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na przewlekłość postępowania Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. w sprawie zasiłku celowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skargą, złożoną w dniu 4 I 2018 r., Z. R. zakwestionował, między innymi, przewlekłość postępowania, działającego z upoważnienia Prezydenta W., Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. w sprawie zasiłku celowego. Wyjaśnił przy tym, że złożył odwołanie od decyzji powołanego organu z [...] XI 2017 r. (nr [...]) odmawiającej przyznania zasiłku celowego. To zaś – zdaniem skarżącego - obligowało organ pierwszej instancji do podjęcia rozstrzygnięcia zmieniającego zaskarżoną decyzję we własnym zakresie na podstawie art. 132 kpa. Ponieważ organ pierwszej instancji tego nie uczynił, uchylił się od czynności, które nakłada na niego ustawa. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na ciężką sytuację bytową i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wyjaśnił, że odwołanie skarżącego zostało – zgodnie z art. 133 kpa – przekazane do organu drugiej instancji celem rozpatrzenia w postępowaniu odwoławczym. Sprawa zasiłku celowego na poziomie pierwszej instancji została zaś rozpatrzona w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić z uwagi na jej niedopuszczalność. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt. 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako "ppsa", skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzją administracyjną. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji. Opisane wyżej kompetencje sądu administracyjnego w zakresie weryfikacji bezczynności lub przewlekłości postępowania organu stanowią środek egzekwowania "obowiązku" ciążącego na organie administracji publicznej. Taki jest cel i sens instytucji skargi na bezczynność lub przewlekłość. Niedopuszczalna jest skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu w przypadku, gdy organ nie ma normatywnego "obowiązku" działania, a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Jak wynika z treści skargi kwestionowana jest tu przewlekłość postępowania organu w przedmiocie wydania decyzji autokontrolnej z art. 132 kpa. Decyzja tego rodzaju ma jednak charakter fakultatywny, zależny wyłącznie od uznania organu. W żadnym stanie faktycznym nie powstanie po stronie organu pierwszej instancji "obowiązek" wydania decyzji tego rodzaju, tak więc niedopuszczalne byłoby weryfikowanie przewlekłości lub bezczynności w zakresie decyzji z art. 132 kpa i zobowiązywanie organu do wydania takiej decyzji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jest niedopuszczalna. Wobec powyższego skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, jak w pkt. I postanowienia. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej "zwolnienia z kosztów sądowych" (prawo pomocy w zakresie częściowym) trzeba zauważyć, że w myśl art. 247 ppsa, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 30 I 2013 r., II OZ 37/13 oraz z 5 III 2013 r., I OZ 152/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej, podlegającej odrzuceniu. Stanowiło to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 ppsa, o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia. Marginalnie trzeba przy tym zauważyć, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej – na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit.a ppsa – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.