IV SAB/Wr 121/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. Z. na przewlekłość postępowania Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki W. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych postanawia: odrzucić skargę. A. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki W. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako przedwczesnej z uwagi na niewykorzystanie przez skarżącą środku zaskarżenia w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co stanowi warunek formalny rozpatrywania skargi na przewlekłość zgodnie z przepisem art. 37 § 1 k.p.a. Dodano, że za taki środek nie może uchodzić pismo skarżącej z dnia 21 grudnia 2015 r., zatytułowane "ponaglenie", w tym piśmie bowiem skarżąca domagała się odpowiedzi na wnioski dotyczące zapomogi i stypendium socjalnego z tytułu zamieszkiwania z małoletnim dzieckiem w domu studenckim, a nie stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 121/16 referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie z kosztów sądowych, w uzasadnieniu wskazując, że strona na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 5 września 2016 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie adwokata z urzędu wskazując, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Jak wskazał Sąd, skarga strony jest oczywiście bezzasadna, co dawało podstawy do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, skarżąca nie skorzystała ze wszystkich, przysługujących jej w toku postępowania administracyjnego środków zaskarżenia, bowiem nie wniosła zażalenia na przewlekłe prowadzenie sprawy, o jakim mowa w art. 37 § 2 k.p.a. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 5 września 2016 r. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1285/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie wskazując, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił skarżącej prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność jej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak wynika z treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jest uzależniona od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Przepisy te wyrażają generalną zasadę, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Warunek uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia dotyczy także bezczynności organu, czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec treści przywołanych przepisów warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość postępowania organu administracji publicznej jest uprzednie wystąpienie przez stronę skarżącą z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia nad organem który, w ocenie strony skarżącej, pozostaje w bezczynności. Zażalenie takie, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. i art. 128, art. 129 w zw. z art. 144 k.p.a., powinno być skierowane – za pośrednictwem organu, którego bezczynności zażalenie dotyczy – do organu wyższego stopnia nad organem, który nie załatwił sprawy w terminie i winno z niego wynikać co najmniej niezadowolenie strony ze stanu bezczynności (przewlekłości postępowania). Przechodząc do meritum niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca przed wniesieniem do Sądu skargi na przewlekłość postępowania organu, nie wystąpiła z zażaleniem na niezałatwienie w terminie sprawy do organu wyższego stopnia. W aktach administracyjnych sprawy brak jest informacji, z której wynikałoby wyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia. W szczególności wymaganego środka nie stanowi pismo skarżącej z dnia 21 grudnia 2015 r. zatytułowane "ponaglenie". Powyższe oznacza, że skarżąca, składając niniejszą skargę do Sądu, nie wyczerpała przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia. Przesłanki odrzucenia skargi określa art. 58 § 1 p.p.s.a., który w pkt. 6 stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest "niedopuszczalne z innych przyczyn". Brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w ww. przepisie i skutkuje odrzuceniem skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07 , LEX nr 374841). W oparciu o powyższy przepis art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.