IV SAB/Wr 1210/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 października 2024 r. I. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Chocianów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 października 2024 r. i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów do załatwienia sprawy; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. K. (dalej: skarżący) wnioskiem z 18 października 2024 r. – w związku z doniesieniami medialnymi, iż starostowie i wojewodowie zwracają się do włodarzy gmin o wskazanie budynków, które mogłyby zostać przeznaczone na zakwaterowanie uchodźców – wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów (dalej: organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie: 1. Czy podobne zapytanie zostało skierowane do zarządzanej przez Pana Gminy (przez organ dowolnego szczebla)? W przypadku twierdzącej odpowiedzi na pyt. 1: 2. Kto kierował podobne zapytania? 3. Czy wskazał Pan nieruchomości, które mogłyby zostać przeznaczone na ten cel? W przypadku zaś twierdzącej odpowiedzi na pyt. 3: 4. Jakie to były nieruchomości (proszę wskazać ich adresy i dotychczasowe przeznaczenie budynku). Pismem z 2 grudnia 2024 r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Chocianów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o stwierdzenie bezczynności tegoż organu, zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek z 18 października 2024 r. (wobec okoliczności, że do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał odpowiedzi na wskazane we wniosku zapytania) oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z 12 grudnia 2024 r. organ potwierdził, że skarżący złożył w organie wniosek o udzielenie informacji publicznej oraz, że doszło do opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na ten wniosek z uwagi na jego zagubienie. Niemniej jednak jak wskazał organ – niezwłocznie – po wniesieniu skargi, udzielono skarżącemu odpowiedzi na zapytania zawarte we wniosku. Na wezwanie Sądu organ przedłożył pismo z 5 grudnia 2024 r., z którego wynika, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 18 października 2024 r. w sprawie medialnych doniesień o wskazywanie budynków, które mogłyby być przeznaczone do zakwaterowania cudzoziemców, organ wskazał skarżącemu, iż: ad. 1 – nie otrzymał żadnych zapytań, a w konsekwencji tego: ad. 2-4 – nie dotyczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), gdyż jej przedmiotem jest bezczynność organu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności zobligowany jest jednak do zbadania, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. W sprawie bezsporne jest, że Burmistrz Miasta i Gminy Chocianów – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, będących w jego posiadaniu. Poza sporem pozostaje również kwestia, że żądana informacji ma charakter informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Niewątpliwie zatem informacja o sposobie zagospodarowania (przeznaczenia) budynków należących do zasobów jednostki samorządu terytorialnego stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 2 pkt f u.d.i.p.). Skoro wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie: - zgodnie z art. 13 ust.1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2; – jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.); – w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.); - odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi natomiast wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p. i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury stan bezczynności oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej lub że podmiot zobowiązany nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (wyrok NSA z 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722). I z taką sytuacją mamy miejsce w rozpoznawanej sprawie, czemu nie zaprzecza zresztą nawet Burmistrz Miasta i Gminy Chocianów. Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany przez skarżącego do organu 18 października 2024 r. Do dnia wniesienia skargi tj. do 2 grudnia 2024 r. organ ten nie rozpoznał wniosku skarżącego, gdyż jak wynika z odpowiedzi na skargę, wniosek ten został zagubiony. Rozpoznanie wniosku nastąpiło dopiero po wniesieniu przez skarżącego skargi, czyli 5 grudnia 2024 r., kiedy to organ poinformował skarżącego, że nie otrzymał żadnych zapytań (ad. 1), a tym samym bezprzedmiotowe stają się w sprawie pozostałe pytania (ad. 2-4). Z powyższego wynika, że rozpoznanie wniosku skarżącego z 18 października 2024 r. przez organ nastąpiło z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.o.d.i.p., co czyniło zasadnym podniesiony w skardze zarzut bezczynności (pkt I sentencji wyroku). Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało jednak rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się natomiast złej woli w działaniu organu. Bezczynność organu choć ewidentna, to jednak nie była celowa i zamierzona, a wynikała (jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę) z "zagubienia wniosku". Sąd uwzględnił również okoliczność, że niezwłocznie po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego. Jednocześnie wobec okoliczności, że Burmistrz Miasta i Gminy ostatecznie 5 grudnia 2024 r. (po wniesieniu skargi) rozpoznał wniosek skarżącego z 18 października 2025 r. i udzielił mu informacji w zakresie pytań w nim wskazanych, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów do załatwienia sprawy (pkt II sentencji wyroku). O kosztach (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).