IV SAB/Wr 124/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata ustanowionego z urzędu [...] o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie publikacji decyzji ostatecznej na wniosek z dnia 17 października 2012 r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, adwokatowi ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 165/14 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2014 r. odmawiające pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu adw. [...] przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w sytuacji gdy od danego orzeczenia nie przysługuje skarga kasacyjna, pełnomocnik ustanowiony z urzędu może sporządzić opinię, w której stwierdzi brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na jej niedopuszczalność. Czynność ta również będzie stanowiła sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wymagające wynagrodzenia. W postanowieniu tym stwierdzono przy tym, że z podobną sytuacją mamy do czynienia w warunkach niniejszej sprawy i w związku z tym sąd I instancji powinien ponownie przeanalizować zasadność przyznania adwokatowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W świetle powyższego rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu z dnia 6 grudnia 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia tego samego dnia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 22 października 2013 r. umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o dokonanie wykładni postanowienia Sądu z dnia 10 stycznia 2013 r. odrzucającego skargę (pkt I sentencji). Wniosek zawiera oświadczenie, że pomoc prawna udzielona z urzędu nie została opłacona w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w dniu 31 stycznia 2013 r. w celu realizacji postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2013 r. przyznającego skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 10 stycznia 2013 r. postanowienia odrzucającego skargę. Postanowienie odrzucającego skargę nie zostało zaskarżone, więc orzeczenie to stało się prawomocne i tym samym zakończyło postępowanie w sprawie ze skargi przed sądem I instancji. Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. Sąd odmówił wykładni postanowienia odrzucającego skargę. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 15 października 2013 r. upoważnionemu pracownikowi w kancelarii pełnomocnika z urzędu (k-135). Następnie postanowieniem z dnia 22 października 2013 r. Sąd w pkt I sentencji umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o dokonanie wykładni postanowienia odrzucającego skargę. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 6 listopada 2013 r. upoważnionemu pracownikowi w kancelarii pełnomocnika z urzędu (k-163). Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte kolejnym wnioskiem złożonym osobiście przez skarżącego w piśmie z dnia 6 sierpnia 2013 r. uzupełnionym pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Powyższe oznacza, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie brał udział w postępowaniu sądowym w I instancji wszczętym ponownym wnioskiem, złożonym osobiście przez skarżącego, o dokonanie wykładni postanowienia Sądu odrzucającego skargę, które zakończyło się wspomnianym postanowieniem Sądu z dnia 22 października 2013 r. umarzającym to postępowanie sądowoadministracyjne. Zdaniem Sądu złożenie przez skarżącego ponownego wniosku o wykładnię orzeczenia spowodowało wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Ustawodawca przewidział więc sytuację, w której postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte nie tylko na skutek wniesienia skargi, ale również na wniosek. W stanie faktycznym sprawy taka właśnie sytuacja miała miejsce. Rozważyć należało kwestię według jakiej stawki należy przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o dokonanie wykładni postanowienia. Z treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia wynika, że dotyczą one postępowania w I instancji w sprawie ze skargi. W pkt a mowa jest o sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, natomiast pkt b dotyczy wprost skarg na decyzje i postanowienia Urzędu Patentowego. W § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c przewidziano natomiast, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 240 zł. Zdaniem Sądu pod pojęciem "innej sprawy" należy rozumieć więc nie tylko postępowania ze skarg, które nie będą objęte pkt a) i b) rozporządzenia, lecz również postępowania wszczęte przed sądem pierwszej instancji na wniosek strony reprezentowanej przez pełnomocnika, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stawka minimalna stanowiąca podstawę do przyznania wynagrodzenia w postępowaniu w II instancji wynosi zatem w niniejszej sprawie w postępowaniu w I instancji 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z 63 p.p.s.a.). W tej sytuacji na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia należało przyznać pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 75 % stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" , czyli w kwocie 180 zł (75% x240 ) - powiększone o 23 % stawkę podatku od towarów i usług- w kwocie 41,40 (23% x180), co stanowi łącznie kwotę 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł ).. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w sentencji.