IV SAB/Wr 124/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ireneusz Dukiel, sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy C. w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy C. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w części dotyczącej okresu od dnia 18 stycznia 2019 r. do dnia 18 kwietnia 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. stwierdza, że w sprawie wystąpiła bezczynność, która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy C. na rzecz skarżącego kwotę 50,00 (słownie: pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2019 r. K. N. (dalej strona lub skarżący) zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy C. (dalej Burmistrz, organ lub podmiot zobowiązany) o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów faktur i umów z okresu od 19 listopada 2018 r. do 18 kwietnia 2019 r. związanych z wydatkami na obsługę prawną Urzędu Miasta i Gminy C. Wobec braku odpowiedzi ze strony organu skarżący w dniu 29 maja 2019 r. wystąpił do tutejszego Sądu ze skargą na jego bezczynność zarzucając mu naruszenie: ← art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa; ← art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej we wskazanym terminie. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 18 kwietnia 2019 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ zauważył, że w dniu 4 kwietnia 2019 r. udzielił on już odpowiedzi na wcześniejszy wniosek strony skarżącej wyjaśniając, że w podanym przez stronę okresie nie zawierał umów o świadczenie usług prawnych i w związku z tym nie dysponuje fakturami wystawionymi z tego tytułu. Stąd też w ocenie organu należało uznać, że odpowiedź na aktualne żądanie skarżącego również została mu już udzielona, a ponowny wniosek w tym zakresie, o ile nie był efektem pomyłki, stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Nie można bowiem wymagać od organów, aby wielokrotnie odpowiadały na wnioski składane przez ten sam podmiot i zawierające to samo pytanie, na które udzielono już odpowiedzi. Wobec tego Burmistrz wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia powołane w treści uzasadnienia niniejszego wyroku). W przedmiotowym postępowaniu zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2232) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej, oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Burmistrz – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznych. Wątpliwości nie budził również fakt, że oczekiwane przez stronę informacje miały publiczny charakter, albowiem dotyczyły one dokumentacji świadczącej o wydatkowaniu przez jednostkę samorządu terytorialnego środków pochodzących z majątku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu pozostaje natomiast ocena, czy organ rozpatrzył żądanie udostępnienia informacji publicznych w całości i w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Trzeba przy tym podkreślić, że na równi z niepodjęciem przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, informacji wymijającej, nieprecyzyjnej, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego podmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 170/17 wraz z powołanym w nim orzecznictwem). Przechodząc do rozpatrzenia istoty sporu należało przede wszystkim zwrócić uwagę, że wniosek skarżącego odnośnie faktur i umów związanych z obsługą prawną urzędu nie był pierwszym tego rodzaju żądaniem z jego strony. Już bowiem w dniu 17 stycznia 2019 r. skarżący zwrócił się o udostępnienie mu skanów faktur i umów, z tym że za okres od 19 listopada 2018 r. do 17 stycznia 2019 r. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 r., nr [...] – stanowiącym odpowiedź na ten wniosek – organ poinformował skarżącego, że w podanym przez niego okresie nie zostały zawarte żadne umowy na świadczenie obsługi prawnej i w związku z tym nie zostały również wystawione jakiekolwiek faktury z tego tytułu. Gdyby uznać, że wniosek złożony w niniejszej sprawie jest tożsamy z żądaniem sformułowanym przez stronę w dniu 17 stycznia 2019 r., to z pewnością organ miałby rację twierdząc, że strona otrzymała już zawnioskowane przez nią dane. Podmiot zobowiązany nie dostrzegł jednak, że zakres wniosku z dnia 18 kwietnia 2019 r. był szerszy aniżeli zakres podania z dnia 17 stycznia 2019 r. Obejmował on bowiem inny (dłuższy) okres, który należało poddać analizie. W konsekwencji podmiot zobowiązany ani w powołanym powyżej piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 r., ani w odpowiedzi na skargę, nie udzielił stronie odpowiedzi, czy w okresie od 18 stycznia 2019 r. do 18 kwietnia 2019 r. doszło do zawarcia umowy na świadczenie usług prawnych bądź wystawienia faktury z tego tytułu. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zatem stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej w odniesieniu do wskazanego powyżej okresu. Do dnia wyrokowania przez tutejszy Sąd, organ bowiem nie odniósł się do przedmiotowego żądania, nie udostępnił oczekiwanych przez stronę informacji ani nie załatwił sprawy w inny, prawem przewidziany sposób. Naruszył on tym samym art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Stąd też Sąd, działając na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej w powyższym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (punkt I sentencji wyroku). Należy przy tym podkreślić, że Sąd nie doszukał się w działaniu strony skarżącej postulowanego przez organ nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej. Strona wystąpiła bowiem do organu z nieco innym wnioskiem aniżeli poprzednio, co powodowało, że zakres żądanych danych był w istocie odmienny. Skutkiem tego Burmistrz miał obowiązek udzielić skarżącemu odpowiedzi na zadane przez niego zapytanie przynajmniej w takim zakresie, w jakim uprzednio tego nie zrobił. Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ nie zlekceważył wniosku skarżącego, lecz pozostawał w błędnym przekonaniu co do udzielenia mu już odpowiedzi w dniu 4 kwietnia 2019 r. Nowy wniosek potraktował zaś jako zwyczajną pomyłkę strony, polegającą na powtórnym wystąpieniu z żądaniem, które zostało już załatwione. I choć jego stanowisko w tym przedmiocie okazało się błędne, co w konsekwencji wiązało się z częściowym uwzględnieniem wniesionej skargi, to wynikało ono z nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych. Dodatkowo nie może umknąć, że od momentu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienia informacji publicznej do chwili przedstawienia stronie swojego stanowiska w sprawie upłynął stosunkowo niewielki, bo zaledwie ponadmiesięczny okres. W związku z czym skarżący nie czekał na odpowiedź organu na tyle długo, aby uznać, że działanie podmiotu zobowiązanego miało szczególnie negatywny wydźwięk. Stąd też należało uznać, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. W pozostałym zakresie, sprowadzającym się do żądania udostępnienia faktur i umów za okres od 19 listopada 2018 r. do 17 stycznia 2019 r. organ udzielił już skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 r. Mianowicie organ wskazał, że w interesującym stronę okresie nie zostały zawarte żadne umowy na świadczenie obsługi prawnej i w związku z tym nie zostały również wystawione jakiekolwiek faktury z tego tytułu. Zatem w chwili wystąpienia z kolejnym żądaniem obejmującym ten sam przedział czasowy, skarżący znał już stanowisko organu w tym przedmiocie. Dlatego też podmiot zobowiązany mógł w takiej sytuacji uznać, że udzielona stronie odpowiedź na wniosek z dnia 17 stycznia 2019 r. zaspokajała jedocześnie częściowo żądanie skarżącego z dnia 18 kwietnia 2019 r. Z tych przyczyn skargę wniesioną w powyższym zakresie należało uznać za niezasadną i oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt III sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV wyroku, obejmujące zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w wysokości połowy uiszczonego wpisu, tj. kwoty 50 złotych, podjęte zostało na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. Odstąpienie od zasądzenia na rzecz strony pełnych kosztów postępowania sądowego wynikało z faktu, że skarga została uwzględniona jedynie częściowo. Stąd też – w ocenie Sądu – również przysługujące stronie koszty postępowania sądowego należało zasądzić w części.