IV SAB/Wr 1297/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant: Michał Janusz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji A. we W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie odwołania od decyzji w sprawie wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej Fundacji A. we W. kwotę 100,00 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 25 listopada 2024 r. Fundacja A. we W. (dalej: strona skarżąca) wniosła do Dolnośląskiego Kuratora Oświaty (dalej: organ) skargę na bezczynność organu w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 5 kwietnia 2024 r., nr 12/2024 w sprawie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Policealnej Szkoły P. "[...]" i przewlekłe prowadzenie przez organ wskazanego postępowania. Z pism załączonych do skargi wynika, że pismem z 8 listopada 2024 r. strona skarżąca wywiodła w tej sprawie ponaglenie do Ministra Edukacji Narodowej. W odpowiedzi na skargę organ obszernie opisał stan faktyczny sprawy, wyjaśniając (w szczególności), że dnia 5 kwietnia 2024 r. Prezydent Wrocławia wydał decyzję nr 12/2024 o wykreśleniu z dniem 31 maja 2024 r. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Policealnej Szkoły P. "[...]". Decyzja ta została doręczona stronie skarżącej 9 kwietnia 2024 r. Nadmienił również, iż dnia 14 listopada 2024 r. - po rozpoznaniu odpowiednio wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołania od ww. decyzji Prezydenta Wrocławia z 5 kwietnia 2024 r. - wydał dwa odrębne postanowienia w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (nr 59/2024) oraz w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (nr 60/2024), które to zostały skutecznie doręczone stronie skarżącej dnia 21 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądy administracyjne z urzędu są zobligowane do badania przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi jest w istocie stwierdzeniem jej niedopuszczalności, a wręcz odmową merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która może nastąpić na każdym etapie postępowania, zarówno na rozprawie, jak i na posiedzeniu niejawnym, jeśli tylko wystąpi jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) (por. wyrok NSA z 5 października 2006 r., II OSK 747/06, LEX nr 290151). W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt sprawy, postanowienia organu w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (nr 59/2024) oraz w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (nr 60/2024) zostały wydane 14 listopada 2024 r. (a doręczone stronie skarżącej 21 listopada 2024 r.). Natomiast skarga na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie odwołania od decyzji Prezydenta Wrocławia z 5 kwietnia 2024 r. została wniesiona w dniu 25 listopada 2024 r. Problematyka wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne już po zakończeniu postępowania administracyjnego była przedmiotem dwóch uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których uznano, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sąd Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną uznać należy skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o ile treść art. 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje na dopuszczalność wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w każdym czasie, rozumianym, jako czas niczym nieograniczony, to jednak nie oznacza to, że skarga może być skutecznie wniesiona także w razie braku przedmiotu zaskarżenia ze względu na ustanie przewlekłości postępowania administracyjnego. Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, ma on bowiem swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ takie rozstrzygnięcie już wydał. Tym samym, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21) i jako taka jest wiążąca dla Sądu rozpoznającego sprawę (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Wskazać także należy, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a., a także postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania (art. 134 k.p.a.) są aktami, które należy zaliczyć do postanowień kończących postępowanie administracyjne, ponieważ konsekwencją ich wydania jest stan wiązany z brakiem uruchomienia toku instancji, skutkujący zakończeniem postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie decyzją wydaną przez organ I instancji. Skoro więc skarga strony skarżącej na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona 25 listopada 2024 r., a zatem już po wydaniu (i doręczeniu) postanowień organu z 14 listopada 2024 r. w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czyli już po zakończeniu przez ten organ postępowania w sprawie odwołania od decyzji w sprawie wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, to jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.