IV SAB/Wr 169/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-09

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka, Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie umowy o świadczenie usług prawnych zwalnia organ z obowiązku udostępnienia skanów faktur VAT wystawionych na podstawie tej umowy w ramach wniosku o dostęp do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Udostępnienie umowy o świadczenie usług prawnych nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia skanów faktur VAT wystawionych na podstawie tej umowy, ponieważ umowa i faktury są odrębnymi dokumentami, a faktury mogą zawierać informacje niewynikające bezpośrednio z umowy. Organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając żądanych faktur.
Stan faktyczny
Skarżący K. N. zwrócił się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o udostępnienie skanów faktur związanych z obsługą prawną Ośrodka od stycznia 2019 r. Organ odmówił udostępnienia, twierdząc, że skarżący otrzymał już umowę na obsługę prawną, a faktury są wystawiane zgodnie z jej treścią. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, argumentując, że faktury są odrębnymi dokumentami od umowy i zawierają inne informacje. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził, że wystąpiła bezczynność, która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa, oraz zasądził od Kierownika OPS na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. stwierdza, że w sprawie wystąpiła bezczynność, która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. na rzecz skarżącego kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2019 r. K. N. zwrócił się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o udostępnienie następującej informacji publicznej: skanów umów zawartych od 19 listopada 2018 r. do 17 stycznia 2019 r., związanych z obsługą prawną Ośrodka Pomocy Społecznej w C. oraz skanów faktur z okresu od 19 listopada 2018 r. do 17 stycznia 2019 r., związanych z wydatkami na obsługę prawną OPS w C. Przy piśmie z dnia 21 stycznia 2019 r. Kierownik OPS przesłał skany: umowy nr [...] z dnia 2 stycznia 2019 r. na wykonywanie stałej i pełnej obsługi prawnej na rzecz OPS przez radcę prawnego B. K. oraz skany faktur z dnia 30 listopada 2018 r. i 31 grudnia 2018 r. Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2019 r. K. N. zwrócił się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o udostępnienie następującej informacji publicznej: skanów umów zawartych od 1 stycznia 2019 r. do 18 kwietnia 2019 r., związanych z obsługą prawną Ośrodka Pomocy Społecznej w C. oraz skanów faktur z okresu od 1 stycznia 2019 r. do 18 kwietnia 2019 r., związanych z wydatkami na obsługę prawną OPS w C. Pismem z dnia 30 kwietnia 2019 r. Kierownik OPS wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W dniu 30 kwietnia 2019 r. wnioskodawca poinformował organ, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną prostą. Pismem z dnia 31 maja 2019 r. Kierownik OPS poinformował wnioskodawcę, że w dniu 21 stycznia 2019 r. została udostępniona umowa na wykonywanie stałej i pełnej obsługi prawnej z dnia 2 stycznia 2019 r., która w dalszym ciągu obowiązuje, a faktury VAT są wystawiane zgodnie z jej treścią. Wnioskowana informacja jest już w posiadaniu zainteresowanego i niezasadny jest wniosek o jej udzielenie. Ponowne żądanie zmierza do potwierdzenia lub sprawdzenia wiadomości już znanych wnioskodawcy. Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2019 r. K. N. zwrócił się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o udostępnienie następującej informacji publicznej: skanów faktur wystawionych przez B. K., prowadzącą Kancelarię Radcy Prawnego, na rzecz OPS w C., począwszy od stycznia 2019 r. Pismem z dnia 5 lipca 2019 r. Kierownik OPS poinformował wnioskodawcę, że w dniu 21 stycznia 2019 r. została udostępniona umowa na wykonywanie stałej i pełnej obsługi prawnej z dnia 2 stycznia 2019 r., która w dalszym ciągu obowiązuje, a faktury VAT są wystawiane zgodnie z jej treścią. Wnioskowana informacja jest już w posiadaniu zainteresowanego i niezasadny jest wniosek o jej udzielenie. Ponowne żądanie zmierza do potwierdzenia lub sprawdzenia wiadomości już znanych wnioskodawcy. Pismem z dnia 8 lipca 2019 r. wnioskodawca wezwał Kierownika OPS do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 107 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 24 lipca 2019 r. Kierownik OPS poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja publiczna została już udostępniona, a dalsze żądanie udzielenia tej samej informacji, chociaż w innej formie, nie rodzi po stronie adresata wniosku obowiązku jej udostępnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 13 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie do realizacji jego wniosku. Wyjaśnił, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji i nie wydał decyzji odmownej. Tym samym pozostaje w bezczynności. Faktura nie jest jednoznaczna z umową i nie stanowi umowy. Samo wystawienie faktury nie stanowi dowodu zawarcia umowy i nie jest absolutnym dowodem zdarzenia gospodarczego. Ze względu na różny charakter umowy i faktury nie można domniemywać, że zawierają identyczne informacje. W odpowiedzi na skargę Kierownik OPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Wątpliwości nie budzi również fakt, że oczekiwane przez stronę informacje miały publiczny charakter, albowiem dotyczyły one wydatków ponoszonych przez Gminę, finansowanych ze środków publicznych. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie wiąże się z oceną, czy organ rozpatrzył żądanie udostępnienia informacji publicznej, zawarte w złożonym wniosku z dnia 17 czerwca 2019r. w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa i czy skarżący istotnie dysponował już żądaną do udostępnienia informacją publiczną. Trzeba przy tym podkreślić, że na równi z niepodjęciem przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, informacji wymijającej, nieprecyzyjnej, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego podmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 170/17 wraz z powołanym w nim orzecznictwem). Przechodząc do rozpatrzenia istoty sporu należy przypomnieć, że według organu żądana przez skarżącego we wniosku informacja publiczna w postaci udostępnienia skanów faktur wystawionych przez radcę prawną, prowadzącą obsługę prawną na rzecz OPS od stycznia 2019 r. jest już w posiadaniu skarżącego, albowiem organ udostępnił już skarżącemu umowę na wykonywanie stałej i pełnej obsługi prawnej na rzecz OPS, a faktury VAT wystawiane są zgodnie z jej treścią. Istotnie zgodnie z § 5 umowy OPS będzie płacił radcy prawnemu za obsługę prawną miesięcznie kwotę [...] zł, a zapłata wynagrodzenia następować będzie przelewem na rachunek bankowy radcy prawnego w terminie do 10-go dnia każdego miesiąca na podstawie wystawionej przez radcę prawnego faktury VAT. Jednakże w ocenie Sądu udostępnienie w ramach udzielania informacji publicznej umowy, której ustalenia stanowią podstawę do wystawienia faktury VAT nie oznacza, że organ nie ma obowiązku udostępnienia skanów, wystawionych przez radcę prawnego na podstawie tej umowy faktur VAT. Umowa o świadczenie usług prawnych i wykonywania obsługi prawnej stanowi odrębny dokument od faktur VAT, wystawianych zgodnie z jej zapisami. Nie wszystkie dane umieszczone na fakturze wprost wynikają z treści umowy, np. data jej wystawienia, data sprzedaży usług. Poza tym dla wnioskodawcy ważna może być też zgodność danych zamieszczonych w wystawionych fakturach z zapisami umowy. Wobec powyższego zasadny jest zarzut skarżącego odnośnie bezczynności Kierownika OPS w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 17 czerwca 2019 r., bowiem udostępnienie skarżącemu umowy dotyczącej wykonywania stałej i pełnej obsługi prawnej na rzecz OPS nie zwalniało organu z obowiązku udostępnienia faktur VAT, wystawionych na podstawie tej umowy. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie organu, że skarżący jest już w posiadaniu żądanej informacji publicznej, skoro skany faktur VAT wystawionych od stycznia 2019 r. nie zostały mu udostępnione. Mając na uwadze powyższe należało zatem stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2019 r., dopuszczając się tym samym naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Do dnia wyrokowania przez tutejszy Sąd, organ bowiem nie udostępnił oczekiwanej przez stronę informacji ani nie załatwił sprawy w inny, prawem przewidziany sposób. Stąd też Sąd, działając na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (punkt I sentencji wyroku). Poddając analizie uchybienie w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej należało wziąć pod uwagę, że organ nie pozostawał zupełnie bierny w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2018 r. (data wpływu – 24 czerwca 2019 r.). W terminie, bo 5 lipca 2019 r. udzielił w jego ocenie wystarczającej odpowiedzi na złożony wniosek. I choć jego stanowisko w tym przedmiocie było błędne, co w konsekwencji wiązało się z uwzględnieniem wniesionej skargi, to wynikało ono z przyjętej oceny prawnej. Stąd też należało uznać, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku, dotyczące kosztów postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 złotych, podjęte zostało na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło