IV SAB/Wr 177/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Y. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Przedmiotem skargi Y. S. (dalej: strona skarżąca) jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 5 września 2024 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego: 1) datę złożenia i wpłynięcia do organu wniosku o udzielenie zezwolenia; 2) że strona złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jej osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec strony nie stosuje się osobistego stawiennictwa – wraz ze wskazaniem terminu ww. czynności; 3) że strona złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, wraz ze wskazaniem terminu dokonania ww. czynności; 4) że strona przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie – wraz ze wskazaniem terminu dokonania ww. czynności. W dniu 16 stycznia 2025 r. (20 stycznia 2025 r. – data wpływu do organu) strona skarżąca – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek z 5 września 2024 r., wnosząc o: 1) stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej niewydaniem w terminie zaświadczenia na wniosek strony; 2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia lub wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 5.000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy; 6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie. Na wezwanie Sądu z 17 marca 2025 r. do uzupełnienia braku skargi poprzez przedłożenie dowodu nadania ponaglenia, na które powołano się w treści skargi (str. 4 skargi) skarżąca – w ślad za pismem z 31 marca 2025 r. – przedłożyła dowód nadania ponaglenia z 15 stycznia 2025 r. Z uwagi na okoliczność, że z przedłożonego na wezwanie Sądu dowodu nadania ponaglenia w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania skarżącej zaświadczenia nie wynikało, czy dotyczy ono sprawy skarżącej, Sąd zarządzeniem z 7 kwietnia 2025 r. wezwał skarżącą do przesłania ponaglenia, które zostało złożone w sprawie skarżącej. W ślad za pismem z 14 kwietnia 2025 r. skarżąca przesłała ponaglenie "na niezałatwienie sprawy w terminie" skutkujące niewydaniem skarżącej zaświadczenia, o które skarżąca wnioskowała 5 września 2024 r. Ponaglenie to zostało datowane na 7 lutego 2025 r. Do pismo załączono potwierdzenie nadania tegoż ponaglenia do Wojewody Dolnośląskiego (zawierającego zapisek Y. S. – ponaglenie na niewydanie zaświadczenia) z którego wynika, że zostało ono nadane do tego organu 7 lutego 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie w całości. W ocenie organu, przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia nie podlega zaskarżeniu do sądów administracyjnych, zatem skarga winna zostać odrzucona ze względu na brak właściwości. Natomiast uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ wskazał, że w związku z wprowadzonymi przepisami ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy), nie można mu zarzucić przewlekłości w zakresie wydania zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, aczkolwiek z innej przyczyny, niż ta wskazana przez Wojewodę Dolnośląskiego w odpowiedzi na skargę. Na wstępie należy zauważyć, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 2 września 2020 r., sygn. II OSK 3732/18, postanowienia NSA z 8 lutego 2021 r., sygn. I OSK 2754/20, wyrok NSA z 17 listopada 2020r., sygn. II OSK 973/19). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Podsumowując, jeśli strona – co istotne w sprawie – przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15). Tymczasem jak wynika z akt sprawy uzupełnionych na wezwanie Sądu skarżąca wprawdzie wywiodła w rozpoznawanej sprawie ponaglenie w zakresie rozpoznania jej wniosku z 5 września 2024 r. o wydanie zaświadczenia, aczkolwiek uczyniła to już po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu. Skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia skarżąca wywiodła bowiem do tutejszego Sądu pismem z 16 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu: 20 stycznia 2025 r.), natomiast ponaglenie w tej sprawie skierowała do Wojewody Dolnośląskiego dopiero pismem z 7 lutego 2025 r. (k. 50 akt sądowych), co w sposób bezsporny potwierdza załączone na wezwanie Sądu przesłane ponaglenie z 7 lutego 2025 r. wraz z potwierdzeniem jego nadania w tym dniu (k. 50 - 53 akt sądowych). W konsekwencji powyższego, należało zatem stwierdzić, że w momencie wniesienia skargi (20 stycznia 2025 r.), skarżąca nie wyczerpała możliwości wniesienia środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Tym samym, niemożliwe stało się merytoryczne badanie skargi w zakresie zarzucanego przez skarżącą przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wydania zaświadczenia, o które wnioskowała pismem z 5 września 2025 r. gdyż skarżąca choć wniosła ponaglenie, to jak wynika z akt sprawy, uczyniła to dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, a tym samym nie spełniła warunku skutecznego złożenia skargi na przewlekłość organu. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Orzeczenie o kosztach znalazło uzasadnienie w art. 232 § 1 p.p.s.a.