IV SAB/Wr 189/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. D. na bezczynność B. J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem przewodniczącego Wydziału IV tutejszego Sądu z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 189/17 K. D. (zwany dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym) został wezwany do uiszczenia – w terminie 7 dni – wpisu sądowego w kwocie 100 złotych od wniesionej przez niego skargi na bezczynność Burmistrza J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania został doręczony stronie w dniu 26 września 2017 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 3 października 2017 r. skarżący nie uiścił jednak wymaganego wpisu. Pismem z dnia 12 października 2017 r. strona wystąpiła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazując, że termin wpłaty przypadał na trudny dla niego okres przełomu września i października, związany z przygotowaniami jego samego oraz dwójki jego dzieci do rozpoczęcia nowego roku akademickiego. Skarżący podkreślił, że w tym okresie jego podopieczny, nad którym sprawuje społeczną kuratelę, został umieszczony w szpitalu psychiatrycznym, zaś druga podopieczna była ofiarą przemocy domowej. Zmuszony był zatem do zainteresowania się ich sytuacją w jeszcze większym stopniu niż dotychczas. Ponadto wnioskodawca nadmienił, że jego czas angażuje również sprawowanie mandatu radnego. W związku z tym doszło do przeoczenia otrzymanego wezwania sądowego. Zarządzeniem z dnia 31 października 2017 r. strona została wezwana do usunięcia braku formalnego złożonego wniosku o przywrócenie terminu poprzez dokonanie uchybionej czynności uiszczenia wpisu sądowego, a także do podania dokładnej daty dziennej, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Pismem z dnia 15 listopada 2017 r. skarżący nadesłał potwierdzenie przelewu wymaganej kwoty oraz wskazał, że uiszczenie wpisu sądowego nastąpiło w dniu 14 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższych przepisów wynika, że aby można było orzec o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej strona powinna: – uchybić terminowi dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym; – złożyć wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie czynność tę dokonując; – uprawdopodobnić okoliczność wskazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że warunki formalne związane ze złożeniem wniosku zostały przez stronę zachowane. Niewątpliwie skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, bowiem do dnia 3 października 2017 r., będącego ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego, skarga nie została przez niego opłacona. Strona skarżąca wystąpiła również ze stosownym podaniem o przywrócenie uchybionego terminu. Należy przy tym podkreślić, że skarżący – mimo wezwania – nie sprecyzował ostatecznie kiedy dokładnie ustała przyczyna uchybienia terminu, którą nie była jednak zwłoka w opłaceniu skargi – jak zapewne przyjął to skarżący – lecz okoliczności uniemożliwiające mu dokonanie tej czynności w terminie. W realiach niniejszej sprawy były nimi zaś: rozpoczęcie przez skarżącego i jego dzieci nowego roku akademickiego, sprawowana kuratela społeczna oraz obowiązki radnego. Niemniej w sytuacji, gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, wskazany brak nie może zostać potraktowany w sposób formalny, zaś obowiązkiem Sądu jest wówczas wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie uchybienia terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 947/13 i powołane tam orzecznictwo). Przechodząc zatem do oceny zasadności przedmiotowego wniosku w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym jako kryterium istnienia winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Podkreśla się przy tym, że przywrócenie terminu pełni funkcję instytucji wyjątkowej, której zastosowanie jest wyłączone nawet w sytuacji najmniejszego niedbalstwa po stronie skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 418/10, 29 września 2011 r., sygn. akt II GZ 441/11). Zdaniem Sądu, powołane przez skarżącego okoliczności będące przyczyną nieopłacenia przez niego wpisu sądowego w terminie nie uprawdopodabniają, aby do uchybienia terminu doszło w sposób niezawiniony. Po pierwsze należy podkreślić, że prowadzenie każdej sprawy sądowej wymaga od jej stron i uczestników, a zwłaszcza od strony inicjującej takie postępowanie, szczególnej staranności i uwagi. Niezależnie zatem od licznych płaszczyzn aktywności życiowej i społecznej skarżącego, powinien on tak zorganizować sobie czas, aby wezwanie do usunięcia braku fiskalnego wniesionej przez niego skargi zostało usunięte w terminie. Zdawał on bowiem sobie sprawę, że konsekwencją nie uiszczenia wpisu w wymaganym terminie wiązało się z odrzuceniem skargi. Po drugie, żadna ze wskazanych przyczyn uchybienia terminu nie powodowała niemożności terminowego opłacenia skargi. Wezwanie zostało bowiem doręczone skarżącemu w dniu 26 września 2017 r., a więc na blisko tydzień przed rozpoczęciem nowego roku akademickiego. W odniesieniu zaś do pełnionych przez stronę funkcji radnego i kuratora społecznego należy zauważyć, że same w sobie nie stanowią one przeszkody w podejmowaniu czynności procesowych, zwłaszcza tych związanych z usuwaniem braków fiskalnych. Strona dysponuje bowiem szeregiem alternatywnych możliwości wniesienia wpisu sądowego, z których co najmniej jeden (przelew za pośrednictwem bankowości elektronicznej) dostępny jest w zasadzie przez całą dobę. Dodać ponadto należy, że poza wskazaniem na obowiązki wynikające ze sprawowanego mandatu radnego i pełnionej funkcji kuratora społecznego, skarżący w ostateczności nie podał konkretnych terminów kiedy miałyby się odbywać komisje i sesje rady miejskiej, czy też spotkania z mieszkańcami, w których uczestniczył, ani kiedy konkretnie wykonywał czynności w związku ze sprawowanym dozorem (nadzorem) kuratorskim. W ocenie Sądu, wskazywane zatem przez stronę przeoczenie wezwania do usunięcia braku fiskalnego nie było spowodowane okolicznościami zewnętrznymi, bez których uprzedniego przezwyciężenia strona nie byłaby w stanie dokonać płatności wpisu w terminie, choćby poprzez skorzystanie z usług bankowości elektronicznej. Z opisanych względów wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mógł zostać uwzględniony, albowiem wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.