IV SAB/Wr 190/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi N. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej N. T. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. Pismem z dnia 23 stycznia 2025 r. N. T. (dalej: skarżąca), działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek skarżącej datowany na dzień 29 listopada 2024 r. Z załączonej do akt sprawy kopii koperty, w której nadano skargę wynika, że skarga została wniesiona listem poleconym nadanym w placówce wyznaczonego operatora pocztowego w dniu 23 stycznia 2025 r. (k. 12 akt sądowych). Dzień nadania skargi potwierdzają również dane z systemu e-monitoring P. S.A. (numer przesyłki: (00)659007734331839888). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 12 lutego 2025 r., przy piśmie Sądu z dnia 17 lutego 2025 r., pełnomocnik skarżącej został wezwany do nadesłania dowodu wniesienia ponaglenia na przewlekłe prowadzenia postępowania przez organ w sprawie z ww. wniosku skarżącej o wydanie zaświadczenia. Na wykonanie powyższego wezwania zakreślono pełnomocnikowi skarżącej termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nadesłał kopię ponaglenia, datowanego na dzień 22 stycznia 2025 r. (k. 22) wraz z kopią dowodu nadania ponaglenia na adres organu w placówce operatora wyznaczonego (k. 25). Z nadesłanego dowodu nadania wynika, że ponaglenie zostały nadane listem poleconym w dniu 23 stycznia 2025 r. (data stempla pocztowego), tj. w tym samym dniu, w którym została nadana skarga. Powyższe potwierdzają dane z systemu e-monitoring P. S.A.(numer przesyłki (00)659007734331839901). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej; k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z kolei zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie(art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., o czym stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wniesione zostało równocześnie ze skargą do sądu, tj. w tym samym dniu: 23 stycznia 2025 r. Takie wniesienie ponaglenia, tj. ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie może zostać uznane za prawidłowe wyczerpanie środków zaskarżenia. Ponaglenie służy bowiem zasygnalizowaniu organowi niezadowolenia strony postępowania z czasu trwania postępowania, a organ powinien mieć realną możliwość reakcji na ten środek. Wniesienie ponaglenia wraz ze skargą odbiera tą możliwość (por. postanowienia NSA z 18 czerwca 2015 r., I OSK 1579/15; z 13 lipca 2016 r., I OSK 3044/15; z 20 stycznia 2022 r., II OSK 2772/1 - publ. CBOSA). Z art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że ponaglenie powinno poprzedzać wniesienie skargi, zatem wniesienie ponaglenia razem ze skargą nie spełnia tego wymogu. Powyższa wykładnia znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt I FPS 1/16, w której wykluczono możliwość równoczesnego wniesienia skargi i wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale, która zachowuje aktualność w rozpatrywanym zakresie, wskazano, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. tej ustawy, skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia po dniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia oraz z naruszeniem regulacji art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem z tej przyczyny podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji postanowienia. Wpis zwrócono skarżącej na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).