IV SAB/Wr 200/20
WyrokWSA we Wrocławiu2020-09-02
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz – Kremis, Wanda Wiatkowska – Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody w rozpoznaniu wniosku o świadczenie wychowawcze, ponieważ organ podjął pierwsze czynności procesowe dopiero po wniesieniu ponaglenia przez stronę, co naruszało zasady szybkości postępowania. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę okres od złożenia wniosku do pierwszej czynności organu oraz okoliczności związane ze zmianą właściwości organu i napływem dużej liczby spraw. W związku z tym, że sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy i oddalił dalsze żądania skargi.Stan faktyczny
Skarżąca A.G. zarzuciła Wojewodzie bezczynność w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, wskazując na długi czas oczekiwania i brak reakcji organu pomimo wniesienia ponaglenia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wskazał na dużą liczbę przejętych spraw i opóźnienia wynikające ze zmiany kompetencji. W trakcie postępowania sądowego Wojewoda wydał informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy umorzono, a dalej idącą skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz – Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi A.G. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy [...] I. stwierdza bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] o jakiej mowa w punkcie I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do załatwienia sprawy; IV. oddala dalej idącą skargę.
W skardze z dnia [...] kwietnia 2020 r. (data nadania do organu) skarżąca A.G zarzuciła Wojewodzie [...] bezczynność w rozpoznaniu złożonego przez nią wniosku ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wskazując, że na załatwienie sprawy oczekuje już [...] miesięcy. Dodała, że sprawa nie została załatwiona pomimo wniesionego ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazała również, że nie została powiadomiona o przekazaniu ponaglenia do organu wyższej instancji. Zdaniem strony, jej wniosek powinien zostać rozpoznany do dnia [...] listopada 2020 r.
Wskazując na powyższe strona wniosła o:
I. stwierdzenie bezczynności Wojewody [...];
II. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
III. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...] zł
W uzasadnieniu skargi strona wskazał, że wnosi o nałożenie na organ grzywny w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że informacją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] rozstrzygnięto o uprawnieniu strony do pobierania świadczenia wychowawczego na syna L.G. Dodał, że opóźnienia w wydawaniu rozstrzygnięć wynikają z faktu przeniesienia kompetencji orzeczniczej z marszałka wojewódzka na wojewodę. Wyjaśnił, że w związku z tym faktem, organ przejął do realizacji ponad 15.000 spraw zaległych (w tym, ponad 7.000 spraw, w których w ogóle nie wszczęto postępowania). Wskazał również, że dodatkowo, w [..] r. oraz w [...] r. do organu wpłynęło łącznie 34.526 nowych wniosków.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. skarżąca złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na L.G, na okres [...]. W treści wniosku podała, że ojciec dziecka został oddelegowany do pracy za granicą (w N.).
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w B. wniosek strony przesłał do [...] Urzędu Wojewódzkiego we W. Oddział Koordynacji Świadczeń, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134).
Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. (z odnotowanym wpływem do [...] Urzędu Wojewódzkiego we W. w dniu [...] lutego 2020 r.). strona wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Wojewoda [...] poinformował Ośrodek Pomocy Społecznej w B., że na podstawie przesłanych dokumentów nie można ustalić, czy i od kiedy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W dniu [...] marca 2020 r. do Wojewody [...] wpłynęło, nadesłane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w B., zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] ustalił, że w sprawie strony znajdą zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od [...] listopada 2018 r. do [...] grudnia 2019 r. oraz od [...] lutego 2020 r. do [...] maja 2021 r.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] poinformował stronę o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko L.G., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] października 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. oraz od [...]lutego 2020 r. do [...] maja 2021 r. W treści tej informacji organ powołał się m.in. na art. 13a ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – przywoływanej poniżej jako "p.p.s.a.") kontrola sądowoadministracyjna obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy tym Sąd, zgodnie z art 135 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W tym kontekście wskazać trzeba, że mimo zarzucanej w skardze przewlekłości przedmiotem postępowania była bezczynność Wojewody w rozpoznaniu wniosku skarżącej, polegająca na braku podejmowania czynności zmierzających do rozpatrzenia sprawy w terminie.
W świetle art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy należy zauważyć, że materialnoprawną oraz procesową podstawą kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego są przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (przywoływanej w tekście jako "u.p.p.w.d." ) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej oraz wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d., w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. W tym przypadku wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.).
Powyższe jest o tyle istotne, że ustalenie występowania koordynacji przez Wojewodę miało wpływ na finalne rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Powołane przepisy art. 11 i art. 16 u.p.p.w.d. nie określają szczególnego trybu postępowania, a zatem w sprawach wydawanych na podstawie tych przepisów zastosowanie mają ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczy to w szczególności terminów załatwiania spraw, określonych w art. 35 k.p.a., co wynika wprost z art. 28 u.p.p.w.d.
Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy – w ustalonym przepisami terminie – organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte.
W takim kontekście trzeba również wspomnieć, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej ogólnej reguły procesowej sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Jak już była o tym mowa wyżej, dla załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, czy sprawy szczególnie skomplikowanej ustawodawca zastrzegł dłuższe terminy- odpowiednio miesiąc lub dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania.
W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiła tak rozumiana bezczynność. Skarżąca w dniu [...] października 2019 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna L.G wraz z informacją, że ojciec dziecka przebywa w N. W celu jego rozpatrzenia niezbędne było ustalenie przez Wojewodę, czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że sprawa należy do szczególnie skomplikowanych, nie tylko z uwagi na meritum, ale również przez wzgląd na kwestie proceduralne związane z właściwością organów. Dalej należy wskazać, że jak wynika z akt, wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wpłynął do Wojewody [...] w dniu [...] października 2019 r., na skutek przekazania tego wniosku przez Ośrodek Pomocy Społecznej w B. celem ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Jak wynika z akt sprawy, pierwsze czynności procesowe w sprawie Wojewoda [...] podjął dopiero w dniu [...] lutego 2020 r. zwracając się do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismem z dnia [...] lutego 2020 r. zawierającym informację, że na podstawie przesłanych dokumentów nie można ustalić, czy i od kiedy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zredagowanie tego pisma poprzedziło ponaglenie strony, jakie strona wniosła pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. (z odnotowanym wpływem do [...] Urzędu Wojewódzkiego we W. w dniu [...] lutego 2020 r.).
Jakkolwiek Wojewoda nie może ponosić konsekwencji niekompletności materiału dowodowego, który początkowo uniemożliwiał mu ustalenie, czy w sprawie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, to niewątpliwie, podjęcie przez ten organ stosownej czynności sygnalizującej o wspomnianych brakach dopiero w dniu [...] lutego 2020 r. wskazuje, że do tego czasu organ ten pozostawał w bezczynności. Aktywność procesową w sprawie podjął on dopiero po wniesieniu przez stronę ponaglenia.
Na dalszym etapie postępowania Sąd nie stwierdził uchybień w zakresie sprawności postępowania prowadzonego przez Wojewodę. Dodatkowo, Sąd przy tej ocenie uwzględnił również skutki w zakresie biegu terminów wynikające z treści art. 15zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] marca 2020 r. do Wojewody [...] wpłynęło, nadesłane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w B., zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] ustalił, że w sprawie strony znajdą zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od [...] listopada 2018 r. do [...] grudnia 2019 r. oraz od [...] lutego 2020 r. do [...] maja 2021 r. Pismem z tego samego dnia, nr [...], Wojewoda [...] poinformował stronę o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko L.G., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] października 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. oraz od [...] lutego 2020 r. do [...] maja 2021 r.
Przedstawione wcześniej okoliczności uprawniają Sąd do stwierdzenia, że w sprawie bez wątpienia doszło do naruszenia art. 35 k.p.a. oraz zasad postępowania sformułowanych w art. 8 oraz 12 § 1 k.p.a. Przed zarzutem bezczynności nie chroni organu niekompletność pierwotnie nadesłanych dokumentów, skoro analizę kompletności tych dokumentów Wojewoda przeprowadził dopiero po upływie 3 miesięcy od przekazania mu wniosku, zgodnie z procedurą z art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d. Jak również okoliczność zawieszenia terminów z powodu COVID-19, albowiem do bezczynności doszło przed wprowadzeniem przepisu art. 15zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził więc, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
Bezczynność ta nie miała wszakże miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie charakteru bezczynności, która niewątpliwie wystąpiła, Sąd uwzględnił okres, który upłynął od przekazania wniosku do Wojewody ([...] października 2019 r.) do czasu podjęcia przez Wojewodę pierwszej czynności procesowej zmierzającej do ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (pismo Wojewody adresowane do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] lutego 2020 r.), a także okoliczności podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę, a związane ze zmianą właściwości organu rozpoznającego sprawy dotyczące świadczeń rodzinnych i wychowawczych, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponadto podkreślić należy, że stan bezczynności wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiada pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego, jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 179/20, CBOSA). Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nie znajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, o czym orzeczono jak w punkcie II wyroku.
Mając na uwadze, że po wniesieniu skargi Wojewoda [...] załatwił sprawę poprzez wydanie informacji o jakiej mowa w art. 13a ust. 2 u.p.p.w.d. (w dniu [...] maja 2020 r.), Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, o czym orzekł jak w punkcie III wyroku.
W punkcie IV wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie. Mając na uwadze sposób redakcji skargi, gdzie oprócz żądania przyznania sumy pieniężnej w treści uzasadnienia skargi strona wniosła dodatkowo o nałożenie na organ grzywny Sąd uznał, że w istocie strona domaga się zarówno przyznania sumy pieniężnej , jak i nałożenia na organ grzywny. Oba żądania Sąd oddalił w ramach punktu IV wyroku.
Co się tyczy żądania sumy pieniężnej to należy wyjaśnić, że możliwość zasądzenia sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ("sąd może") jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, co oznacza, że jest to możliwość z której jedynie można skorzystać. Należy również podnieść, że przyznanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, co oznacza, że w każdym przypadku należy rozważyć zasadność żądania w kontekście działań organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 6/20, CBOSA). Należy również zauważyć, że to, iż przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość lub bezczynność, tj. zdyscyplinowania organu do załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16, CBOSA). W ocenie Sądu, nie było w sprawie takiej potrzeby, jako że organ przed dniem wyrokowania w sprawie rozpatrzył wniosek strony. Końcowo już tylko w tym miejscu należy również dodać, że suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.
W powołaniu na zbliżoną argumentację Sąd nie stwierdził podstaw do nałożenia na organ grzywny. Jakkolwiek w sprawie niewątpliwie należało stwierdzić bezczynność postępowania, to jednak nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na wydanie przez organ informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego, brak było również przesłanek do zdyscyplinowania organu do pojęcia czynności procesowych, które organ podjął po wniesieniu przez stronę skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło