IV SAB/Wr 208/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-11-10
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy, co uzasadnia odmowę jego przyznania, mimo trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, nawet w sytuacji trudnej sytuacji materialnej. Liczba wniesionych spraw i wniosków, a także sposób ich składania, wskazują na celowe inicjowanie postępowań sądowych, a nie na faktyczną obronę praw. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący jest zwolniony z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jako strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wniosek był wielokrotnie rozpatrywany, a wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były odrzucane lub umarzane z uwagi na nadużywanie prawa do sądu przez skarżącego. Skarżący podnosił trudną sytuację materialną, jednak sąd uznał, że jego działania wskazują na celowe inicjowanie postępowań sądowych.Rozstrzygnięcie
I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia i wydania orzeczenia postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na to, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2015 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu również z uwagi na to, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Wniosek ten został złożony na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r.
Postanowieniem Sądu z dnia 5 maja 2015 r., podjętym na rozprawie, w pkt I sentencji odrzucono skargę, a w pkt II sentencji umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy zgłoszonym na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. i przed ogłoszeniem wyroku, które Sąd potraktował jako jeden wniosek.
W uzasadnieniu tego postanowienia odnośnie pkt II sentencji (umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy), Sąd stwierdził, że postępowanie sądowoadministracyjne wywołane tym wnioskiem należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu był już w niniejszej sprawie dwukrotnie rozpatrywany (postanowienie z dnia 16 czerwca 2014 r. oraz z dnia 16 lutego 2015 r.), a składając następny - skarżący nie wskazał na zmiany okoliczności uzasadniające złożenie ponownego wniosku. Sąd podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2015 r. odmawiającym przyznania adwokata z urzędu.
W postanowieniu tym stwierdzono m. in., że wniosek skarżącego zmierza w istocie do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania.
Okoliczności towarzyszące wnoszonym przez skarżącego licznym skargom do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na różnego rodzaju akty i czynności lub na bezczynność względnie przewlekle prowadzenie postępowania dowodzą, że wykorzystuje on instytucję prawa pomocy niezgodnie z jego celem, nie dla ochrony swoich praw, lecz wyłącznie w celu odroczenia rozprawy a następnie formułowania zarzutu o przewlekłości tego postępowania.
Na taką ocenę składa się nie tylko przedstawiona przez skarżącego argumentacja uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, ale także znane Sądowi z urzędu okoliczności, tj. że niemal każdorazowo, po wyznaczeniu rozpraw, skarżący składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy. Dodano w nim, że skarżący w latach 2009 – 2014 wniósł do Wydziału IV tutejszego Sądu kilkaset skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W większości rozpoznanych spraw, skargi strony zostały odrzucone, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.
W tym samym okresie skarżący złożył również około kilkaset wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część wniosków pozostawiono bez rozpoznania, część wniosków oddalono na podstawie art. 247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W wielu sprawach umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Analiza akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem i rozpoznanych, w których reprezentował skarżącego wyznaczony z urzędu pełnomocnik dowodzi także tego, że w większości tych spraw składał on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.
Wprawdzie przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu sąd ocenia przede wszystkim sytuację materialną skarżącego, tj. czy jest on w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania, jednakże dostęp do prawa pomocy w tej postaci oraz związane z tym wydatki budżetowe wymagają oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości to, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który czyni z niego nienależyty użytek.
Sąd zauważył również, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje tzw. przymus adwokacki, zaś wynikający z art. 134
§ 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym. Ponadto z uwagi na treść § 2 tego przepisu obowiązuje zakaz reformationis in peius, a więc zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.
Sąd stwierdził ponadto, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie może być w związku z tym mowy o tym, że odmowa przyznania prawa pomocy przez przyznanie adwokata z urzędu spowoduje, że rzeczywiste prawo do sądu dozna jakiegokolwiek uszczerbku.
Analiza charakteru zaskarżanych rozstrzygnięć lub bezczynności i przewlekłości postępowania pozwala na przyjęcie, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.
Z tych względów postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu należało umorzyć.
W postanowieniu tym Sąd dodał, że skarżącemu przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w oparciu o art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Po wydaniu powyższego postanowienia skarżący, pismem z dnia 5 maja 2015 r., wniósł zażalenie od postanowienia Sądu niekończącego sprawy co do istoty, tj. o odmowie ustanowienia adwokata i umorzeniu postępowania, o odmowie dopuszczenia dowodu i odmowie otwarcia zamkniętej rozprawy.
Wraz z tym pismem złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W przedmiocie zaskarżenia (rubryka nr 3) wskazał postanowienie Sądu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucające jego skargę (czyli pkt I sentencji tego postanowienia).
W jego uzasadnieniu skarżący podał, że domaga się ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów i pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Jest osobą bezrobotną, zmuszoną głodować. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie [...] zł Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie i toczy się postępowanie sądowe o jego zapłatę. Posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych. Dodał, że domaga się ustanowienia adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej.
Po rozpoznaniu tego wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. umorzył postepowanie sądowoadministracyjne wszczęte tym wnioskiem.
W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że skarżący we wniosku z dnia 5 maja 2015 r. opisał swoją sytuację materialną, z której wynika, że jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodów i nie posiada majątku.
Przy ocenie tego wniosku w pierwszej kolejności ustalono, że skarżący w dalszym ciągu nadużywa prawa do sądu poprzez przyznanie mu prawa pomocy, gdyż liczba zarejestrowanych spraw skarżącego nadal stale wzrasta, skoro w marcu 2015 r. suma zarejestrowanych skarg i wniosków skarżącego przekroczyła liczbę 500 spraw, a kwietniu 2015 r. wyniosła około 603 spraw.
W dalszym ciągu zatem przy ocenie zasadności niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne są twierdzenia, wyrażone w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2015 r. i w postanowieniu Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r., że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.
Ponadto w dalszym ciągu niemal każdorazowo po wyznaczeniu rozprawy skarżący składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy. W postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 168/14, podjętym w innej sprawie skarżącego, wskazano zaś, że skarżący zmierza w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania. Taki wniosek został złożony również w niniejszej sprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. i przed ogłoszeniem orzeczenia z dnia 5 maja 2015 r.
Dodano w nim także, że oceny iż skarżący nadużywa prawa do przyznania prawa pomocy nie niweczy fakt, iż na obecnym etapie postępowania wniosek o przyznanie prawa został złożony w celu zaskarżenia postanowienia Sadu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucającego skargę, a więc orzeczenia kończącego postępowanie sądowe.
Z tych powodów postępowanie w zakresie obejmującym ustanowienia pełnomocnika z urzędu zostało umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Umorzone zostało również postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych gdyż skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia na mocy art. 239 pkt 1 lit "a" p.p.s.a zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Sądu z dnia 5 maja 2015 r, umarzające postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Następnie pismem z dnia 29 października 2015 r. (data wpływu 30 października 2015 r.) skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości w celu wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucającego skargę na bezczynność. Wniosek ten uzasadnił m. in. nowymi okolicznościami, wskazującymi na stronniczość sędziów, którzy poprzez ukartowane czynności dążą do eksterminacji i ludobójstwa jego osoby twierdząc przy tym, że stanowi on dla nich osobiste zagrożenie oraz zagrożenie dla porządku prawnego. Stronniczość sędziów potwierdzają dokumenty np. postanowienia NSA uchylające postanowienia WSA np. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2015 r. syg. akt I OZ 1147/15 uchylające postanowienie WSA z dnia 29 kwietnia 2015 r sygn. akt IV SA/wr 254/13 umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, gdyż przedstawione przez WSA okoliczności mogłyby uzasadniać odmowę ustanowienia adwokata, a nie umorzenie postępowania czy postanowienia NSA z dnia 8 października 2015 r. o sygn. akt I OZ 1147/15 i I OZ 1145/15 uchylające postanowienia WSA o sygn. akt IV SA/Wr 941/13 i IV SA/Wr 35/13.
Wraz z tym pismem skarżący złożył na urzędowym formularzu z dnia 28 października 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W przedmiocie zaskarżenia (rubryka nr 3) wskazał postanowienie Sądu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucające jego skargę (czyli pkt I sentencji tego postanowienia).
W jego uzasadnieniu skarżący podał, że domaga się ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów i pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Jest osobą bezrobotną, zmuszoną głodować. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie 988 zł Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie i toczy się postępowanie sądowe o jego zapłatę i zapłatę za zużycie energii Nie osiąga dochodów wiec nie może przedstawić żadnych dokumentów to potwierdzających. Posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych. Dodał, że domaga się ustanowienia adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż przed wniesieniem skargi na bezczynność wykorzystał tryb określny w art 37 kpa.
W odrębnym piśmie przesłanym drogą elektroniczną dnia 2 listopada 2015 r. skarżący opisał m. in. przebieg postępowania w sprawie prawa pomocy. W piśmie tym wskazał również, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucającego skargę (k-207).
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu z dnia 28 października 2015 r. oraz w piśmie z dnia 29 października 2015 r.
W myśl art. 244 § 1 p.p.s.a. ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm; dalej p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżący w rozpoznawanym obecnie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucającego jego skargę na bezczynność, powołał jako nowe okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy stronniczość sędziów, którzy poprzez ukartowane czynności dążą do eksterminacji i ludobójstwa jego osoby twierdząc przy tym, że stanowi on dla nich osobiste zagrożenie oraz zagrożenie dla porządku prawnego. Stronniczość sędziów potwierdzają w ocenie skarżącego dokumenty np. postanowienia NSA uchylające postanowienia WSA np. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I OZ 1147/15 uchylające postanowienie WSA z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/wr 254/13 umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, gdyż przedstawione przez WSA okoliczności mogłyby uzasadniać odmowę ustanowienia adwokata, a nie umorzenie postępowania czy też postanowienia NSA z dnia 8 października 2015 r. o sygn. akt I OZ 1147/15 i I OZ 1145/15 uchylające postanowienia WSA o sygn. akt IV SA/Wr 941/13 i IV SA/Wr 35/13.
Wniosek uzasadnił również swoją sytuacją materialną, z której wynika, że jest osobą bezrobotną, nie osiągającą dochodów i nie posiadającą majątku, posiadającą zaległości z tytułu czynszu i energii elektrycznej.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje w dalszym ciągu na uwzględnienie.
Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące stronniczości sędziów przejawiającej się w uchyleniu przez NSA np. postanowień tutejszego Sądu umarzających postępowanie wszczęte wnioskiem o ustanowienie adwokata w sytuacji, gdy WSA w ocenie NSA powinien był merytorycznie rozpoznać ten wniosek, nie zmieniają oceny, że skarżący w dalszym ciągu nadużywa w niniejszej sprawie prawa do sądu poprzez przyznanie mu prawa pomocy.
Ponadto w tej sprawie NSA rozpoznając zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 5 maja 2015 r. umarzające postępowanie sądowoadministracyjne z wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1146/15 oddalił to zażalenie.
Również liczba wniesionych skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe świadczy o tym, że skarżący nadużywa prawa do sądu. Liczba ta stale wzrasta, gdyż w marcu 2015 r. suma zarejestrowanych skarg i wniosków skarżącego przekroczyła liczbę 500 spraw, a kwietniu 2015 r. wyniosła około 603 spraw, natomiast w październiku 2015 r. liczba ta wyniosła 632 sprawy.
W dalszym ciągu zatem przy ocenie zasadności niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne są twierdzenia, wyrażone w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2015 r. i w postanowieniu Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r., że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.
Ponadto w dalszym ciągu niemal każdorazowo po wyznaczeniu rozprawy skarżący składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy zmierzając w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania. Taki wniosek został złożony również w niniejszej sprawie w na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r., pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r. złożonym przed rozprawą wyznaczoną na dzień 23 kwietnia 2015 r. i przed ogłoszeniem orzeczenia z dnia 5 maja 2015 r.
Oceny zaś, że skarżący nadużywa prawa do przyznania prawa pomocy nie niweczy fakt, iż na obecnym etapie postępowania wniosek o przyznanie prawa został złożony, po raz drugi, w celu zaskarżenia postanowienia Sadu z dnia 5 maja 2015 r. odrzucającego skargę, a więc orzeczenia kończącego postępowanie sądowe.
O ile Sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek wniesienia każdej skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu, musi być racjonalnie uzasadnione. Sąd, jako gospodarz postępowania, będący jednocześnie dysponentem środków publicznych w tym zakresie, nie może akceptować sytuacji, w której koszty wszczętych przez skarżącego licznych, merytorycznie wątpliwych postępowań sądowych, zostałyby sfinansowane przez Skarb Państwa (post. NSA z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ. 61/15 ). Podkreślenia ponownie wymaga, że postanowienie to wydane zostało przez NSA po rozpoznaniu zażalenia skarżącego w innej sprawie, tj. o sygn. akt IV SAB/Wr 153/14, w której podjęto postanowienie odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na nadużycie prawa do przyznania prawa pomocy, zaś wniosek o przyznanie tego prawa został złożony po wydaniu, w dniu 22 lipca 2014 r. postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowego, a więc w celu zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. Podobna sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie.
Aktualne jest również twierdzenie zawarte w postanowieniu Sądu dnia 5 maja 2015 r., że w większości rozpoznanych spraw, skargi strony zostały odrzucone, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania. Skarżący złożył również około kilkaset wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część wniosków pozostawiono bez rozpoznania, część wniosków oddalono na podstawie art. 247 p.p.s.a z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.
Analiza akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem i rozpoznanych, w których reprezentował skarżącego wyznaczony z urzędu pełnomocnik dowodzi także tego, że w większości tych spraw składał on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.
Skarżący zatem nadal nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.
Na tą ocenę składa się całokształt działań skarżącego w szeregu spraw zawisłych przed tutejszym Sądem.
Ustalenie, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego nie uzasadniają zatem przyznania mu prawa pomocy skoro skarżący, jak to już wyżej wykazano, nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Okoliczności te ponadto były przedmiotem oceny w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2015 r.
Powyższe uprawniało do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie również na obecnym etapie postępowania stanowi nadużycie tego prawa i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt I sentencji).
Odnośnie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit "a" p.p.s.a nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Skarżący jest zatem zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych.
Z tych względów należało na podstawie art. 249a umorzyć jako zbędne postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt II sentencji).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 245 § 2 i art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 3 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło