IV SAB/Wr 22/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi B. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia: odrzucić skargę. Dnia 11 grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego), poprzez usługę kurierską operatora pocztowego, B. L., działająca przez pełnomocnika M. L. (dalej: strona skarżąca), wniosła za pośrednictwem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim (dalej: organ) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w dniu 10 grudnia 2024 r. wydał decyzję, oznaczoną numerem 02/013911/2024/1, ustalającą stronie skarżącej poziom potrzeby wsparcia. Przedmiotowa decyzja została nadesłana wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Należy podkreślić, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji publicznej (bezczynności lub przewlekłości) powinna być dokonywana przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Uchwałą składu siedmiu sędziów z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne związane z dopuszczalnością uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzonej ponagleniem złożonym w jego toku. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "za inną przyczynę niedopuszczalności skargi", tj. o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia, rozumianego jako przewlekłość nie dającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. W konsekwencji powyższego, na etapie dokonywania przez sąd oceny istnienia przedmiotu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie ma żadnego znaczenia czy przed jej wniesieniem zostało złożone ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli bowiem sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania przewlekłości postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to nie może dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. W niniejszej sprawie należy uznać, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ została wniesiona do Sądu, za pośrednictwem organu, w dniu 11 grudnia 2024 r. (data nadania przesyłki zawierającej skargę za pośrednictwem świadczonej przez operatora pocztowego usługi kurierskiej). Jak wynika natomiast z akt administracyjnych sprawy, 10 grudnia 2024 r. organ wydał decyzję nr 02/013911/2024/1 w sprawie objętej wniesioną skargą, tj. ustalił stronie skarżącej poziom potrzeby wsparcia. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wniesiona po wydaniu decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że w wymienionej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22, wyjaśnił, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest ostateczna. Zgodnie z art. 104 § 1 ustawy k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja powinna zawierać, m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 382/07; publ. cbois.nsa.gov.pl; a także: M. Dyl (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., str. 798). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a.). Należy podkreślić, że czynność doręczenia stronie decyzji nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej - ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje ona żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15). Zaznaczyć w tym miejscu również należy, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 234/18). Data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje bowiem o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał. W niniejszej sprawie w dacie wniesienia skargi na przewlekłe prowadzanie postępowania decyzja organu była już wydana. Oznacza to, że nie tylko w dacie orzekania, ale przede wszystkim w dacie wniesienia skargi nie istniał stan przewlekłości, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. Brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania wyklucza konsekwentnie także możliwość oceny, czy przewlekłość ta miała charakter zwykły, czy kwalifikowany oraz wydania orzeczenia w przedmiocie nałożenia na ten organ grzywny bądź przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Reasumując, Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż w dacie jej wniesienia została już wydana decyzja organu w przedmiocie ustalenia stronie skarżącej poziomu potrzeby wsparcia. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy w dacie wniesienia skargi strona skarżąca wiedziała o jej wydaniu, a także to, czy decyzja z dnia 10 grudnia 2024 r. nr 02/013911/2024/1 była ostateczna. Istotne znaczenie ma jedynie to, że dnia 10 grudnia 2024 r. ustał stan przewlekłości, a tym samym skarga na przewlekłość postępowania stała się niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.