IV SAB/Wr 224/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] września 2019 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 7 października 2019 r. P. G. (dalej: strona lub skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego we W. (dalej: organ) w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] września 2019 r. dotyczącego "ścieżki zawodowej skarżonej pielęgniarki". Skarżący wystąpił również o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że nie odnotował wpływu wniosku z dnia [...] września 2019 r., o którym mowa w skardze. Ponadto wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono także, że skarżący nie składał ponaglenia na bezczynność na rzekomo złożony wniosek. Organ jednocześnie poinformował, że administracja Aresztu Śledczego we W. każdorazowo rozpatruje skargi i prośby w sposób rzetelny i zgodny z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, w pełni respektując uprawnienia osób pozbawionych wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi , co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.). Warunkiem formalnym złożenia skargi jest między innymi złożenie skargi na akt lub czynność (bezczynność) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 , § 2a i § 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Wypada w tym miejscu przypomnieć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej wyłącznie pod względem legalności, rozumianej jako zgodności z prawem. Przy czym kontrolą tą objęte są jedynie działania administracji publicznej enumeratywnie wskazane w p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. 10) w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Wstępną powinnością Sądu administracyjnego jest zatem określenie charakteru prawnego i skutków prawnych danego przejawu działalności organu administracji z punktu widzenia klasyfikacji wymienionych wyżej prawnych form działania administracji, w celu ustalenia czy mamy do czynienia z aktem lub czynnością zaskarżalną do sądu administracyjnego, czy też inną formą działalności administracji, niezaskarżalną do tego sądu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku strony dotyczącego "ścieżki zawodowej skarżonej pielęgniarki". W ocenie Sądu, tak zakreślony przedmiot skargi nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Sposób rozpoznawania skarg i wniosków osadzonych, dotyczących działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, nie kończy się bowiem wydaniem jakiegokolwiek aktu administracyjnego wymienionego w cytowanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z art. 6 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 676) skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Z kolei tryb załatwiania skarg osób osadzonych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647). Formą załatwienia skargi, zgodnie z § 9 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, jest pisemne zawiadomienie o załatwieniu skargi. Natomiast pismo administracji więziennej informujące o sposobie załatwienia skargi złożonej przez osadzonego w zakładzie karnym lub areszcie śledczym nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga dotyczy działań organu, które nie podlegają kontroli sądów administracyjnych (nie należą do żadnej z form działania administracji publicznej). Reasumując stwierdzić należy, że w ujawnionym w niniejszej sprawie stanie prawno-faktycznym przedmiotowa skarga nie może zostać poddana kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych w art. 3 p.p.s.a., a zatem - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu. W związku z tym, Sąd zobowiązany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącego o konieczności odrzucenia skargi, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Jednocześnie trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże ustawodawca przewidział, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, o czym stanowi art. 247 p.p.s.a. Natomiast o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 152/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej, podlegającej odrzuceniu. Stanowiło to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.