IV SAB/Wr 237/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdzić, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. na rzecz S. K. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Nadesłanym drogą elektroniczną wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2014 r. S. K., dalej skarżący, zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., dalej PINB w J., o udostępnienie, przez przesłanie na wskazany adres, treści jednej dowolnie wybranej decyzji administracyjnej, jaką organ ten wydał w miesiącu lipcu 2014 r. Pismem z dnia 29 sierpnia PINB w J. wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania w terminie 7 dni nadesłanego drogą mailową wniosku z dnia 25 sierpnia 2014 r. przez dostarczenie podpisanego wniosku, sprecyzowanie jaka informacja publiczna ma być udostępniona oraz wskazanie, jaki szczególny interes publiczny uzasadnia przedmiotowy wniosek, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. W odpowiedzi udzielonej przez wnioskodawcę drogą elektroniczną 2 września 2014 r. skarżący stwierdził, że jeżeli organ nie może udzielić odpowiedzi zgodnie z wnioskiem, to wnioskuje o udostępnienie pierwszej decyzji wydanej przez organ w miesiącu lipcu br. Pismem z dnia 8 września 2014 r. PINB w J. poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna nie może być udostępniona, gdyż nie dostarczono podpisanego wniosku, nie sprecyzowano, jaka informacja publiczna ma być udostępniona – nie wskazano konkretnej decyzji i konkretnej sprawy, a także nie wskazano, jaki szczególny interes publiczny uzasadnia przedmiotowy wniosek. Powołując się na powyższe organ podał, że pozostawia wniosek bez biegu. Pismem z dnia 9 września 2014 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 9 września 2014 r., skarżący złożył skargę na bezczynność PINB w J. w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 15 września 2014 r. W skardze tej skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zobowiązanie PINB w J. do rozpoznania jego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zasądzenia kosztów postępowania i niewymierzanie organowi grzywny. W uzasadnieniu skargi, wskazując na dotychczasowe okoliczności sprawy wywołanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, wywiódł, że nie otrzymał wnioskowanej informacji. Po wezwaniu przez organ, w którym to wezwaniu organ nieprecyzyjnie wezwał go o sprecyzowanie wniosku, skarżący dokładnie sprecyzował żądanie. Mimo to, w dniu 8 września 2014 r. organ pozostawił jego wniosek bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podał, że podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie, które szczegółowo uzasadnił w wydanej w sprawie decyzji umarzającej. Do odpowiedzi na skargę dołączył decyzję nr [...], wydaną w dniu 16 września 2014 r. z powołaniem się na art. 105 k.p.a. o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, w tym również w sprawie bezczynności organu na niewydanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a. ). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Bez wątpienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 782), dalej u.d.i.p., tj. do organów władzy publicznej. Również żądana przez skarżącego informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu powołanej ustawy. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z uwagi na wydanie przez PINB w J., już po wniesieniu skargi na bezczynność tego organu, decyzji z dnia 16 września 2014 r. nr [...] o umorzeniu postepowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowadministracyjne w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2014 r. Postępowanie bowiem wszczęte ww. wnioskiem skarżącego zakończyło się wydaniem przez organ, którego bezczynność została w niniejszej sprawie zaskarżona do sądu administracyjnego, decyzji z dnia 16 września 2014 r. nr [...], która została doręczona skarżącemu w dniu 22 września 2014 r., co wynika ze znajdującego się aktach sprawy administracyjnej zwrotnego potwierdzenia odbioru owej decyzji przez skarżącego. W tej sytuacji brak było podstaw do orzekania przez Sąd w przedmiocie, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skoro bowiem organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 25 sierpnia 2014 r., przed dniem orzekania przez Sąd zakończył owo postepowanie wydając decyzję o umorzeniu postepowania, brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi w tym zakresie. Organ przestał bowiem tkwić w bezczynności, a w sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z owym przepisem prawa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Wskazać jednak należy, że w postępowaniu sądowym ze skargi na bezczynność organu sąd administracyjny nie bada prawidłowości podjętej w sprawie administracyjnej decyzji, czy czynności materialnotechnicznej kończącej stan bezczynności organu. Prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia podlega bowiem ocenie we właściwym trybie administracyjnym, a następnie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wydana w sprawie przez PINB w J. decyzja z dnia 16 września 2014 r. nr [...] zawiera pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie wniesienia od niej odwołania do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego oraz sposobie i terminie wniesienia tego odwołania. Załatwienie sprawy administracyjnej przed datą orzekania przez sąd administracyjny, skutkujące umorzeniem postępowania, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 p.p.s.a. W jego brzmieniu, obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r., a ustalonym przepisem art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173), w § 1 zdanie drugie, mowa jest o jednoczesnym stwierdzeniu przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika z tego, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 p.p.s.a. nie sprowadza się jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nacechowane były rażącym naruszeniem prawa albo nie miały charakteru rażącego. Tym samym należy przyjąć, że użycie w art. 149 § 1 wyrażenia "jednocześnie" oznacza, iż brak zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie zwalnia sądu od orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości, czy bezczynności organu. Wydanie przez organ decyzji, czy dokonanie czynności materialnotechnicznej po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2325/12, lex nr 1269646). Oceniając, w kontekście art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stopień naruszenia prawa przez organ Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ wprawdzie przekroczył określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin 14 dni do udostępnienia informacji publicznej, bądź załatwienia sprawy w innej formie, ale przekroczenie to nie było znaczne. PINB podjął niezwłocznie czynności zmierzające do załatwienia wniosku. Poza oceną Sądu w tej sprawie, w świetle tego co powiedziano wyżej, pozostaje jednak prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy decyzją PINB w J. z dnia 16 września 2014 r. nr [...]. W tej sytuacji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III, dotyczące kosztów postępowania sądowego (obejmujących wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego) podjęte zostało na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.