IV SAB/Wr 255/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na bezczynność Wójta Gminy Ż. w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na dyrektora szkoły postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 lutego 2014r., sygn.akt IV SA/Wr 704/13 oddalił skargę E. Ż. na zarządzenie Wójta Gminy Ż. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na Dyrektora Szkoły Podstawowej w R. im. Jana Pawła II. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E. Ż. od w/w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2014r., sygn.akt IV SA/Wr 704/13, wyrokiem z dnia 23 września 2014r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i stwierdził, że zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy Ż. zostało wydane z naruszeniem prawa. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarga E. Ż. na bezczynność Wójta Gminy Ż. w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w R.. W skardze tej zawarto także wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W jego uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż zaistniałe uchybienie nie jest zawinione przez stronę, albowiem oczekiwała na odpowiedź organu na skierowane doń wezwanie z dnia 20 kwietnia 2015r. do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wydanie przez Wójta Gminy Ż. "nowego" zarządzenia w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w R., przeprowadzonego w dniu 2 lipca 2012r. Z uwagi na to, że od organu nie otrzymała na w/w wezwanie żadnej odpowiedzi, skarżąca wystosowała do organu pismo z dnia 7 lipca 2015r. z zapytaniem, czy otrzyma na piśmie odpowiedź, równocześnie wnosząc o przekazanie pouczenia co do dalszego trybu postępowania. W dniu 24 lipca 2015 r. skarżąca otrzymała pismo podpisane przez sekretarza gminy, że organ nie miał obowiązku odpowiedzi na wezwanie. Skarżącej wskazała, że poza fragmentarycznym przytoczeniem przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zostało zawarte konkretne pouczenie - adekwatne do istniejącej sytuacji. Dopiero w drodze pomocy prawnej w dniu 30 lipca 2015 r. powzięła informacje, że przysługuje jej prawo wnioskowania do sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz, że bierność organu nie była jej winą i brak było należytego pouczenia strony o trybie i terminie wniesienia skargi. Zdaniem skarżącej, przeszkoda do złożenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia - ustała najwcześniej od dnia 24 lipca 2015 r. (data otrzymania pisma z gminy), a realnie od dnia 30 lipca 2015 r. (tj. dzień pozyskania rzetelnych informacji prawnych od organizacji pozarządowej). W konsekwencji powyższego, skarżąca stwierdziła, że spełnione zostały ustawowe przesłanki do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Ż. uznał skargę, jak i wniosek o przywrócenie terminu za bezzasadne, stwierdzając, że organ pismem z dnia 15 lipca 2015 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na pytanie z dnia 10 lipca 2015 r. informując, że nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie organ podkreślił, że brak tejże odpowiedzi nie pozbawił strony możliwości wniesienia skargi w odpowiednim terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 p.p.s.a). W ocenie Sądu wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane, albowiem skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożono w terminie. Jak utrzymuje skarżąca, o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się w dniu 24 lipca 2015 r. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym, Sąd mógł dokonać oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu tj. rozważenia, czy argumenty podnoszone przez skarżącą uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie ulega wątpliwości, że w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, termin do wniesienia przedmiotowej skargi już minął. Stosownie bowiem do postanowień z art. 53 § 2 p.p.s.a. w związku z art.52 § 4 p.p.s.a. - w przypadku aktów innych niż decyzja lub postanowienie, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Niewątpliwe jest w rozpoznawanej sprawie, że skarga złożona w dniu 31 lipca 2015 r., wniesiona została z uchybieniem terminu, który upłynął z dniem 19 czerwca 2015 r. W dniu 19 czerwca 2015 r. upłynął bowiem 60-dniowy termin liczony od dnia wniesienia przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czyli od dnia 20 kwietnia 2015 r. Z istotnego dla sprawy przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy ani strona ani jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżąca jako przyczynę zwłoki wskazała brak wiedzy na temat toczącego się postępowania, tym samym brak doręczenia odpowiedzi na wystosowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak już wcześniej wskazano, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, Lex nr 344095). Sąd orzekający w sprawie podziela wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt: II CKN 8/98 stanowisko, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie spełniła wymogów przewidzianych do przywrócenia terminu. Przede wszystkim wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w przedmiotowym spóźnieniu. Wniosek skarżącej w tym zakresie bazuje jedynie na argumencie braku wiedzy o przebiegu postępowania wszczętego wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Okoliczności te jednak nie mogą zostać uwzględnione. Brak winy oznacza bowiem sytuację, w której strona działa obiektywnie starannie oraz z dbałością o swoje interesy procesowe. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest przede wszystkim uprawdopodobnienie przez nią, iż nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Natomiast należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W przedmiotowej sprawie żadnych tego typu zdarzeń skarżąca nie powołała, jak i nie wykazała ich istnienia. Odnosząc się do podanych we wniosku okoliczności mających wskazać na brak winy skarżącej stwierdzić należy, iż nie usprawiedliwiają one braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu brak wiedzy skarżącej o toczącym się postępowaniu i brak odpowiedzi organu na wezwanie z dnia 20 kwietnia 2015r. do usunięcia naruszenia prawa przez Wójta Gminy Żurawina, nie mógł stanowić przesłanki do uznania, iż uchybienie terminu do złożenia skargi powstało wskutek okoliczności przez stronę niezawinionych, zwłaszcza, że tożsamy tryb, jak i terminy wniesienia skargi był przez skarżącą przestrzegany w w/w sprawie zakończonej opisanym wyżej wyrokiem tut. Sądu z dnia 27 lutego 2014r., sygn.akt IV SA/Wr 704/13. Powołane przez skarżącą okoliczności, nie można w ocenie Sądu zakwalifikować jako działanie z należytą starannością w sytuacji, kiedy strona wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i oczekiwała na nie odpowiedzi. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęty został pogląd, iż uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania, Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącej. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Sąd orzekł jak na wstępie