IV SAB/Wr 256/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w Ś. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 10 czerwca 2020 r. postanawia: odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2020 r. L.K ( dalej skarżący, wnioskodawca) zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół [...] w Ś. ( dalej organ, Dyrektor Szkoły) za pośrednictwem Starosty Ś. o wznowienie postępowania i uznanie za nieważne/ nieskuteczne i cofnięcie decyzji Rady Pedagogicznej/Dyrektora Szkoły Zawodowej przy ul. [...] poprzednio [...] w Ś., (pismo z dnia 19 maja 1983 r. i 22 października 2019 r.) o relegowaniu ze szkoły. W odpowiedzi pismem z dnia 15 lipca 2020 r. organ poinformował wnioskodawcę, o braku możliwości rozpatrzenia wskazanego wniosku, przedstawiając w tym zakresie uzasadnienie swojego stanowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu wnioskodawca zarzucił brak wydania decyzji i nadania biegu wnioskowi o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji rady pedagogicznej z okresu stanu wojennego. W jego opinii, organ założycielski winien zadbać o to by postępowanie zostało wznowione, a decyzja/ uchwała rady pedagogicznej uchylona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że brak było formalnoprawnych podstaw do podjęcia czynności wskazanych przez skarżącego, odwołując się w tym względzie do stanowiska zawartego w piśmie z dnia 15 lipca 2020 r. Nadto jak wynika z załączonej do skargi informacji od organu z dnia 20 sierpnia 2020 r. ( k. 6 akt sądowych) w archiwum szkolnym nie zachowała się uchwała rady pedagogicznej z dnia 18 maja 1983 r. o skreśleniu skarżącego z listy uczniów. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 27 sierpnia 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez złożenie dowodu wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 13 września 2020 r. ( k.16 akt sądowych) wskazał, że nie dysponuje dowodem potwierdzającym fakt wniesienia do właściwego organu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, bowiem takiego ponaglenia nie składał. Oświadczył, że interweniował osobiście w sekretariacie szkoły. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Sąd w każdej sprawie bada w pierwszej kolejności z urzędu dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wskazanych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność przesłankami wymienionymi w tym przepisie są: niewłaściwość sądu, nieuzupełnienie braków formalnych, zawisłość sprawy, brak zdolności sądowej lub procesowej. Kolejną przesłanką odrzucenia skargi jest niedopuszczalność skargi z innych przyczyn, określona w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., która występuje m.in. w razie braku wyczerpania środków zaskarżenia. W zakresie właściwości Sądu należy wskazać, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne – stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. sprawy obejmujące, co do zasady, decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidulane interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, na mocy art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach obejmujących inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz podjęte w ramach szeroko rozumianego postępowania administracyjnego. W tym kontekście, oceniając dopuszczalność skargi, której przedmiotem jest zarzucana Dyrektorowi Szkoły bezczynność w zakresie rozpatrzenia opisanego wyżej wniosku strony z dnia 10 czerwca 2020 r. o wszczęcie stosownego postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji adresowanej do strony o skreśleniu z listy uczniów, należy wskazać, że wspomniany organ umiejscowiony zostały w systemie podmiotów administracji publicznej, tj. takich podmiotów, które wykonują powierzone im ustawowo zadania z zakresu administracji publicznej. W tym przypadku, w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 1 września 2017 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 60 ze zm.) zwanej dalej p.o. chodzi o zadania polegające na realizacji kompetencji wynikających z art. 68 tej ustawy, w szczególności jak wynika z ust. 2 tej regulacji dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Jest to zatem materia podlegająca załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, a postępowanie w tej sprawie toczy się według przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Podejmowane zatem przez Dyrektora w tym zakresie ( na podstawie art. 68 p.o.) czynności, względnie ich brak także na skutek niedoprecyzowanego wniosku strony o wszczęcie postępowania, należą zdaniem Sądu do kategorii określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czyli do innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2014 r., I OSK 2871/14, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się bowiem, że akty i czynności o których mowa w ww. przepisie mają charakter władczy, choć nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, nie mają charakteru aktów stosowania prawa, ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej indywidualnego adresata na podstawie normy prawnej, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, a ponadto dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, jak też musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Tym samym należało uznać, że rozpoznanie skargi na bezczynność dyrektora w zakresie o jakim mowa we wniosku strony z dnia 10 czerwca 2020 r. odnoszącym się nawet pośrednio do sprawy należącej do kompetencji Dyrektora podlega kognicji sądu administracyjnego. Poza badaniem dopuszczalności wniesionej skargi w zakresie przedmiotu zaskarżenia, należało z urzędu dokonać również oceny spełnienia przez skargę wymogów formalnych. Ich zachowanie umożliwia, bowiem dalszą, merytoryczną kontrolę skargi. Wymogi formalne skargi, w zakresie jej treści, określone zostały w art. 57 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 i 47 p.p.s.a. Przyjmując, że wymogi te skarga strony praktycznie spełniła, Sąd ocenić musiał również, czy wyczerpany został tryb wnoszenia skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną i skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Tymczasem, ja wynika z oświadczenia skarżącego (k. 16 akt sądowych) złożonego w zakreślonym terminie, skarżący nie poprzedził skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły ponagleniem na zarzucaną w tym postępowaniu bezczynność organu. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji orzeczenia. Stosownie do treści art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie skarżący winien wnieść do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem wspomnianego Dyrektora. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. B p.o. , kurator oświaty w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, w tym w szczególności wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów szkół - w sprawach z zakresu obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz w sprawach skreślenia uczniów z listy uczniów. Powyższe oznacza, że jest możliwe ponowne wniesienie skargi, pod warunkiem spełnienia wymogu, o którym mowa w powołanym już art. 53 §2b p.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.