IV SAB/Wr 273/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2015 r sprawy ze skargi E. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta L. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 11 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta L. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezydenta Miasta L. na rzecz E. Ł. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 kwietnia 2013 r. E. Ł. (dalej, skarżąca; podmiot uprawniony), na podstawie art. 2 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej udip, skierowała do Prezydenta L. (dalej podmiot zobowiązany) wniosek o udostępnienie informacji publicznej: "1) w jaki sposób władza miasta zapewniają, że na terenie pomieszczeń publicznych będących w trwałym zarządzie (w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami) jednostek organizacyjnych miasta: a) krzyże tam wiszące nie będą zdejmowane pomimo żądań osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich; b) krzyże mają prawo być tam zawieszane pomimo protestów osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich; c) obok krzyży mogą być zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji wieszane symbole innych religii, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności w których reguły wierzeń nie mają związku z szerzeniem zła, nienawiści, destrukcji, przestępczości; d) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak być tak umieszczone w stosunku do godła lub rangi Rzeczypospolitej Polskiej, że mogłoby to wywołać poczucie prymatu prawa religijnego stanowionego nad prawem państwowym stanowionym, w szczególności godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, ani nie jest mniejszych rozmiarów od symboli religijnych; e) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do siebie, że mogłyby wywoływać poczucie dominacji któregoś z nich w stosunku do pozostałych; f) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być umieszczone na tyle blisko godła Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła lub od innych związków wyznaniowych; g) krzyż lub inne symbole religijne umieszczone na ścianach powinny być otaczane nie mniejszą czcią niż godło i flaga państwowe, w szczególności krzyż nie może wisieć obrócony o 180 stopni z postacią Chrystusa głową skierowaną ku dołowi; 2) czy na terenie miasta (w tym na terenie jednostek podległych organom powiatu) obowiązują jakkolwiek akty prawne których przedmiot regulacji dotyczy kwestii przedstawionych powyżej, a jeśli nie to, czy mają miejsce w powiecie prace legislacyjne mające na celu zmianę prawa w kierunku wdrożenia tego typu lub podobnych regulacji mających na celu prawne uregulowanie zawieszania symboli religijnych zgodnie z konstytucyjnymi zasadami poszanowania religii, ich równouprawnienia oraz rozdziału państwa od kościołów i związków wyznaniowych, a jeśli tak, to wnoszę również o podanie, czego one konkretnie dotyczą, które osoby są odpowiedzialne za prace nad projektami, jaki jest zakres przedmiotowy tych projektów, jakie są założenia i ustalenia do tych projektów, jaki jest ich tekst, jaki jest ewentualny czas niezbędny do zakończenia prac nad nimi". Jednocześnie skarżąca zażądała niezbędnych wyłączeń wynikających z właściwych przepisów, o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie tajemnic ustawowo chronionych. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta L. poinformował skarżącą, że żądana informacja nie spełnia przesłanek zawartych w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 udip. wobec czego nie stanowi informacji publicznej. Pismem z dnia 11 września 2015 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta L., zarzucając mu przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Ponadto wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 11 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w odpowiedniej wysokości. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta L. wniósł o jej oddalenie bowiem żądanie skarżącej nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 udip. Jednocześnie z ostrożności procesowej organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na nie wezwanie go do usunięcia naruszenia i uchybienia terminowi do wniesienia skargi. W piśmie procesowym z dnia 28 października 2015 r. skarżąca podtrzymała wniosek o uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tego powodu zgodnie z prawem tj. w sposób wyważony i w wysokości wnioskowanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne powołane zostały do rozpoznania m.in. skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nie jest zasadny wniosek o odrzucenie skargi. Według ustalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych złożenie skargi na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa ani zażaleniami na niezałatwienie sprawy w terminie (zob. uzasadnienia wyroków NSA z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 667/11, z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 557/10, z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 646/10). Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta L. polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 11 kwietnia 2013 r. Zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip). Z kolei przepis art. 6 ust. 1 udip określa przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Obejmuje on m.in. informacje o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych o danych publicznych, w tym treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć stanowiących w sprawach publicznych zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych, treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tą władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnoszące się do tych podmiotów (np.: wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062). W myśl art. 3 ust. 2 udip prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. "Walorem" aktualności obdarzone są wszystkie bieżące sprawy publiczne, których dotyczy działalność podmiotu zobowiązanego w chwili złożenia wniosku. Mogą to być również istotne z punktu widzenia interesu społecznego plany czy projekty, których jeszcze nie zrealizowano, ale podejmowane są działania mające na celu ich realizację (zob. I. Kamińska, w: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2012, s. 61-62)." Oceniając treść wniosku (pkt 1) skarżącej należy uznać, że odnosi się on do sposobu, a także zasad umieszczania symboli religijnych w budynkach samorządu powiatowego. Jest to zatem kwestia dotycząca zasad (założeń) związanych z funkcjonowaniem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. To zaś wypełnia przesłankę o jakiej stanowi art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" udip. Stosownie do tego przepisu, udostępnieniu podlegają informacje publiczne dotyczące trybu działań władz publicznych. Interesująca skarżącą problematyka w określonym wyżej zakresie ma walor informacji publicznej: bowiem wprost odnosi się do sposobu działania organu. Z powołanym powyżej przepisem wiąże się regulacja zawarta w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" udip, zgodnie z którym, udostępnieniu podlega informacji publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej, w tym zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, a także projektowaniu aktów normatywnych. W związku z powyższym należy uznać, że wiedza o sprawach publicznych, obejmować będzie swym zakresem także informacje dotyczące działań organu (aktualnych lub w przyszłości planowanych dotyczących prac legislacyjnych nad aktami prawnymi. Nie jest przy tym istotny, z punktu widzenia powołanych przepisów, zakres przedmiotowy tych prac. Zdaniem Sądu może to być także kwestia dotycząca uregulowania zasad wywieszania symboli religijnych w budynkach samorządu gminnego ... (postanowienie WSA w Opolu z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt II SAB/Op 31/13). Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie przychyla się do poglądu wyrażonego w wyżej powołanym orzeczeniu. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że podmiot zobowiązany na dzień orzekania przez Sąd pozostaje w bezczynności. Organ bowiem nie udzielił żądanej informacji publicznej ani też nie wydał w tym zakresie decyzji odmownej. Konsekwencją powyższego było zobowiązanie Prezydenta Miasta L. do rozpoznania wniosku z dnia 11 kwietnia 2013 r. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa, będzie stan w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnym sprawy czynności "jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podmiot zobowiązany o udostępnienie informacji publicznej odniósł się do wniosku skarżącej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 udip. Wniosek z dnia 11 kwietnia 2013 r.; odpowiedź organu z dnia 19 kwietnia 2013 r. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. H.B.22.12.2015 r.