IV SAB/Wr 322/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o wyłączenie sędziów: sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego WSA Jadwigi Danuty Mróz oraz sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej w sprawie ze skargi Z. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku postanawia: I. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jadwigi Danuty Mróz oraz sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej; II. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Jolanty Sikorskiej. Postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Z. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, ww. skarga została wniesiona przez A. D. (małżonka skarżącej), który, pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, nie przedłożył pełnomocnictwa udzielonego mu przez Z. D. do działania w sprawie. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną jaką na to postanowienie wywiódł A. D. Składając zażalenie na ww. postanowienie A. D. wystąpił jednocześnie z wnioskiem o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Julii Szczygielskiej. Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2015 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braku formalnego żądania poprzez nadesłanie w terminie 7 dni pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Został on również pouczony, że niedopełnienie nałożonego na niego obowiązku będzie skutkować pozostawieniem wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie zostało odebrane osobiście przez A. D. w dniu 6 sierpnia 2015 r. W wyznaczonym terminie, który upływał z dniem 13 sierpnia (czwartek), wnioskodawca nie nadesłał stosownego dokumentu pełnomocnictwa. Wobec nieuzupełnienia braku formalnego w postaci pełnomocnictwa pochodzącego od Z. D., zarządzeniem z dnia 3 września 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14) złożony przez A. D. wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Julii Szczygielskiej pozostawiono bez rozpoznania. Jednocześnie, w dniu 30 lipca 2015 r. sędzia NSA Julia Szczygielska oświadczyła, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie jej od orzekania w przedmiotowej sprawie. W treści zażalenia wniesionego na ww. zarządzenie wnioskodawca A. D. wystąpił z żądaniem wyłączenia od orzekania w sprawie sędziego NSA Henryka Ożoga. Postanowieniem z dnia 20 października 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (w składzie: sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski) oddalił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Henryka Ożoga. W zażaleniu na to postanowienie A. D. zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów, którzy wydali skarżone przez niego postanowienie z dnia 20 października 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14). Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (w składzie: sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak) oddalił wniosek o wyłączenie sędziów: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej -Ilków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego. W zażaleniu na to postanowienie A. D. zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów, którzy wydali skarżone przez niego postanowienie z dnia 30 listopada 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14). Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 322/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (w składzie: sędzia NSA Jolanta Sikorska, sędzia Jadwiga Danuta Mróz oraz sędzia Bogumiła Kalinowska) oddalił wniosek o wyłączenie sędziów: sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego WSA Magdaleny Jankowskiej-Szostak. Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 8 lutego 2016 r., A. D. wniósł zażalenie (zatytułowane "skarga") na ww. postanowienie tut. Sądu z dnia 29 grudnia 2015 r., zawierając w nim jednocześnie wniosek o wyłączenie następujących sędziów: sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego WSA Jadwigi Danuty Mróz oraz sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej. Jako podstawę wniosku o wyłączenie ww. sędziów A. D. powołał art. 18, art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), dodając, że żądanie wyłączenia ww. zgłasza z powodów oczywistych. W dniach 16 i 18 lutego 2016 r. sędziowie, których dotyczy wniosek o wyłączenie złożyli pisemne oświadczenie, że w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 nie zachodzą podstawy ich wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a., jak również, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. W związku z tym, że tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Ponadto, stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1101/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., I OZ 617/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1048/09). W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV.). Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziów wskazanych w pkt. I postanowienia. Sąd nie dostrzegł bowiem istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a, stanowiących podstawę do wyłączenia tych sędziów z mocy ustawy, jak również nie stwierdził, by zachodziły okoliczności uzasadniające ich wyłączenie na wniosek. Wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił spełnienia przesłanki wyłączenia, a wymienieni w pkt I postanowienia sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności z art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a. Za uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę przesłanki wyłączenia sędziów wymienionych w pkt I postanowienia nie może zostać uznany sam fakt kwestionowania przez A. D. zasadności wydania postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r. o oddaleniu jego poprzedniego wniosku o wyłączenie sędziów. Do tego rodzaju argumentu sprowadzało się natomiast w istocie uzasadnienie rozpoznawanego wniosku. Wypada również podkreślić, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w ww. przepisach, dające podstawę do wyłączenia go (zob. postanowienia NSA z 11 września 2012 r., II OZ 704/12, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić w tym miejscu również należy, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia (zob. postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55). W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek do wyłączenia sędziów: sędziego WSA Jadwigi Danuty Mróz oraz sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Odnosząc się do zawartego w pkt II postanowienia rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania z wniosku o wyłączenie sędziego NSA Jolanty Sikorskiej należy podnieść, że tut. Sąd nie miał – na dzień rozpoznania wniosku z dnia 18 stycznia 2016 r.– kompetencji do oceny zasadności żądania wyłączenia sędziego NSA Jolanty Sikorskiej albowiem od 1 marca 2016 r. sędzia NSA Jolanta Sikorska nie orzeka już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w związku z jej przeniesieniem służbowym do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, postępowanie z wniosku o wyłączenie tego sędziego należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe.