IV SAB/Wr 358/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-02-08
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski pozostawał w bezczynności w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w rozpoznaniu wniosku skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, jednak uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z wydaniem przez organ informacji i decyzji po wniesieniu skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku stało się bezprzedmiotowe i zostało umorzone.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022. Wniosek został złożony w lutym 2021 r., a skarżący podnosił, że organ nie wydał decyzji ani nie dokonał wypłaty świadczenia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wskazał, że postępowania zostały zakończone wydaniem informacji i decyzji w sierpniu 2021 r., a opóźnienia wynikały ze złożoności sprawy, przepisów o koordynacji świadczeń oraz trudności kadrowych związanych z pandemią.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022 I. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 2 lutego 2021r.; II. stwierdza ,że bezczynność , o której mowa w pkt I wyroku , nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 lutego 2021r.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2021r. G. S. ( dalej: strona, skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego ( dalej: Wojewoda , organ) w załatwieniu jego wniosku z dnia 2 lutego 2021r.- złożonego Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w S. - o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. S., M. S. oraz D. S. na okres zasiłkowy 2021/2022. Skarżący wskazał ,że powyższy wniosek został przekazany wraz z załącznikami do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego z uwagi na to ,że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji świadczeń socjalnych i społecznych. Skarżący podniósł ,że organ nie wydał decyzji oraz nie dokonał wypłaty świadczenia wychowawczego w okresie od 1 stycznia 2021r. do 31 maja 2021r. W związku z tym wniósł ponaglenie , które w dniu 13 marca 2021r. wpłynęło do organu. Jednocześnie skarżący przyznał ,że jego przypadku mają zastosowanie przepisy o koordynacji świadczeń socjalnych i społecznych (jedno z rodziców jest zatrudnione w N.), a organem uprawnionym do wydania decyzji jest Wojewoda. Jego wniosek wraz załącznikami został niezwłocznie przekazany do organu , zaś procedura jest identyczna, jak w latach ubiegłych. Skarżący wywodził , jego sytuacja nie zmieniła się znacząco w kwestiach mogących wpłynąć na sposób i długość okresu rozpatrywania wniosku. W oświadczeniu, będącym załącznikiem do przedmiotowego wniosku, wskazano , że z dniem 1 marca 2021r. żona skarżącego uzyska status osoby bezrobotnej, ze względu na fakt złożenia wypowiedzenia umowy o pracę u swojego pracodawcy. Skarżący podał ,że jego żona była zarejestrowana w okresie od 1 marca 2021r. do 3 maja 2021r. jako osoba bezrobotna, a od dnia 4 marca 2021r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą.
W ocenie skarżącego , cała procedura przeciąga się, mimo że, przedstawiona została pełna, niezbędna dokumentacja, a sytuacja rodziny nie zmieniła się w znaczący sposób, a o zaistniałych zmianach poinformowano stosowne organy. Wszelkie niezbędne informacje znajdują się w poprzednich wnioskach oraz w aktualnie przekazanej dokumentacji, co jednoznacznie potwierdza, że w jego sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz wszelkie wymogi formalne do wydania pozytywnej decyzji w sprawie przyznania świadczenia zostały spełnione.
Skarżący wniósł o niezwłoczne, natychmiastowe rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego oraz wypłatę należnych środków pieniężnych w trybie pilnym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podnosząc ,że prowadzone w sprawie postępowania zostały zakończone. W tym zakresie organ wskazał, że w związku z tym, że skarżący jest zatrudniony jest na terenie N., w dniu 8 lutego 2021 r. przedmiotowy wniosek został przekazany Wojewodzie w celu ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Do wniosku zostały załączone dokumenty dotyczące sytuacji zawodowej strony oraz jego małżonki, z których wynikało, że sytuacja zawodowa żony skarżącego uległa zmianie, co miało decydujący wpływ na sposób procedowania zarówno w sprawie przedmiotowego wniosku, jak i wniosku dotyczącego okresu zasiłkowego 2019/2021.
Wojewoda podniósł ,że w dniu 17 sierpnia 2021 r. do niego wpłynęła (datowana na dzień 16 sierpnia 2021 r.) skarga strony ,zaś w dniu 20 sierpnia 2021 r. wydano informację nr [...] rozstrzygającą o uprawnieniach strony do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. S., M. S. i D. S. na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r tj. na okres zasiłkowy 2021/2022.Ponadto, w dniu 20 sierpnia 2021 r. została wydana informacja nr [...] przyznająca świadczenie wychowawcze na troje dzieci skarżącego na okres od 1 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2021r. oraz decyzja organu nr ZP-KŚ.7060.1.2979/12.ŚW.014112.2021MP odmawiająca świadczenia wychowawczego na dzieci: M. S., M. S. i D. S. na okres od 1 marca 2021 r. do 31 maja 2021 r.
Z kolei odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze, organ podniósł, że skarżący nie wskazał, co stanowi jej przedmiot, tzn. nie określił czy przedmiotem jest bezczynność, czy też przewlekłość postępowania. Jednocześnie organ wyjaśnił ,że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wnioski złożone do dnia 30 kwietnia danego roku powinny zostać rozpatrzone do dnia 30 czerwca tego roku. Tymczasem, do dnia 30 czerwca 2021 r. do organu wpłynęło około 15 tysięcy nowych wniosków, w tym 11 tysięcy wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022. Wnioski są załatwiane według daty wpływu do organu. Do dnia 30 czerwca 2021r. wydano niemal 14 tysięcy rozstrzygnięć, w tym także ponad 3 tysiące dotyczących świadczeń wychowawczych
na okres zasiłkowy 2019/2021 (zmiana sytuacji zawodowej, urodziny dziecka) oraz ponad 3 tysiące w zakresie świadczeń rodzinnych (zasiłki rodzinne, rodzicielskie, świadczenia pielęgnacyjne).Z kolei konsekwencją wydanego rozstrzygnięcia przez polski organ, w przypadku zachodzącej koordynacji, są konkretne działania podejmowane przez właściwe instytucje zagraniczne.
Jak stwierdził dalej organ , w przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, że skarżący, w dniu 18 grudnia 2020 r. przekazał do organu dokument potwierdzający kontynuację zatrudnienia za granicą. W piśmie przewodnim (datowanym na dzień 17 grudnia 2020 r.), którym przekazano przedmiotowy dokument, skarżący wnioskował o szybkie uzupełnienie dokumentacji i wydanie decyzji, tak aby zachowana została ciągłość wypłaty świadczenia. Przywołał jednocześnie trudną sytuację materialną rodziny spowodowaną pandemią , podnosząc, że niezachowanie ciągłości wypłaty świadczeń spowoduje niemożność zachowania stabilnej sytuacji materialnej jego rodziny. Nie przedstawił jednak żadnych dowodów wskazujących na prawdziwość takiej sytuacji, które mogłyby spowodować potraktowanie sprawy jako priorytetowej. Jako zaś priorytetowe (poza kolejnością) załatwiane są sprawy szczególnie trudne (zgony, zmiana sytuacji zawodowej - utrata pracy za granicą). Dodatkowo, w styczniu 2021 r. jako priorytetowe zadania wykonywane były rozstrzygnięcia w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych. Ze względu na zmianę kwoty świadczenia, konieczne było wydanie nowych decyzji we wszystkich sprawach , dotyczyło to osób, które zrezygnowały z pracy, aby zajmować się niepełnosprawnym dzieckiem.
Według organu , nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest fakt, że na podstawie materiału dowodowego, którym dysponował organ, a który dostarczył skarżący, pierwszeństwo wypłaty świadczenia za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2022 r. pozostawało po stronie polskiej, natomiast po upływie miesiąca wpłynął wniosek skarżącego na okres zasiłkowy 2021/2022, do którego dołączono dokument potwierdzający, że żona wnioskodawcy rozwiązała umowę o pracę z dotychczasowym pracodawcą, pozostając osobą bezrobotną. Oznacza to, że od dnia 1 marca 2021 r. pierwszeństwo wypłaty było po stronie niemieckiej. Dotyczyło to zarówno więc świadczenia na okres zasiłkowy 2019/2021 oraz 2021/2022. W marcu 2021 r. pracownik organu przygotowywał rozstrzygnięcie w sprawie wniosku na okres 2019/2021. W związku z tym, że sprawy załatwiane są kompleksowo (wszystkie wnioski znajdujące się w aktach wnioskodawcy), na podstawie dokumentów załączonych do wniosku na okres 2021/2022 oraz dokonanej weryfikacji w systemie
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalono, że organ zobowiązany był wydać decyzje odmawiające przyznania dodatku dyferencyjnego (ze względu na wysokość świadczeń niemieckich) za okres od dnia 1 marca 2021 r. do 31 maja 2022 r. i przekazania tej informacji do instytucji niemieckiej.
W konsekwencji, instytucja niemiecka jako zobowiązana w tym okresie (1 marca 2021 r. do 31 maja 2022 r.) do wypłaty, wydałaby decyzję w tej sprawie i rozpoczęła wypłatę świadczeń, w pełnej wysokości (219 euro i 225 euro), a nie tylko dodatku dyferencyjnego w kwocie ok. 100 euro, jak to ma miejsce dotychczas. Jednak wobec informacji zamieszczonej w skardze, od dnia 1 czerwca 2021 r. byłyby to świadczenia nienależnie pobrane i podlegałyby zwrotowi. Tymczasem, skarżący w oświadczeniu z dnia 2 lutego 2021, załączonym do wniosku, informując o sytuacji zawodowej małżonki zobowiązał się do informowania o wszelkich zmianach. Biorąc pod uwagę, fakt, że żona skarżącego zrezygnowała z pracy po kilkunastu latach, natomiast jej małżonek zobowiązał się do informowania o zmianach spowodowało to, że pracownik wstrzymał się z wydaniem decyzji, spodziewając się podjęcia innego zatrudnienia przez małżonkę strony . Jak się okazało, przewidywania te były słuszne, jednak dopiero w przedmiotowej skardze, skarżący zawarł informację, że jego małżonka prowadzi od 3 kwietnia 2021 r. jednoosobową działalność gospodarczą na terenie Polski, co oznacza, że od dnia 1 czerwca 2021 r. pierwszeństwo wypłaty świadczeń jest jednak po stronie polskiej. Takie rozstrzygnięcia zostały ostatecznie podjęte i właściwa informacja w tym zakresie została przekazana do instytucji niemieckiej.
W podsumowaniu tej części organ stwierdził , że sprawa, która w odczuciu subiektywnym strony jest prosta do załatwienia, wcale taką nie jest, wymaga dokonania wielu czynności, w tym wypełniania elektronicznego formularza dla właściwej instytucji zagranicznej. Wymiana informacji z instytucjami zagranicznymi odbywa się na bieżąco, ponieważ stanowią one podstawowe źródło informacji zarówno na temat sytuacji zawodowej, jak i pobieranych za granicą świadczeń. Nieprzekazanie informacji powoduje natomiast nie tylko dodatkowe czynności po stronie organu, które ostatecznie mają także wpływ na powstające opóźnienia w prowadzonych postępowaniach, ale przede wszystkim wywołuje niekorzystne skutki po stronie wnioskodawcy, polegające na konieczności poddania się procedurze zwrotu otrzymanych środków finansowych, zarówno instytucji zagranicznej Jak i polskiej. Wnioskowane przez skarżącego , tzw. szybkie wydanie kolejnej informacji w
jego sprawie spowodowałoby w konsekwencji konieczność zmiany informacji, zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w Polsce oraz zawiadomienie o zmianie instytucji
niemieckiej. Natomiast brak informacji w zakresie statusu zawodowego małżonki, powodowałby konieczność zmian decyzji zarówno przez stronę polską, jak i niemiecką, jak i konieczność zwrotu świadczeń wypłaconych przez państwo niemieckie (ze względu na niezgłoszenie ponownej aktywności zawodowej żony skarżącego w Polsce). Wobec tego wbrew twierdzeniom skarżącego , sytuacja jego rodziny z punktu widzenia przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego uległa całkowitej zmianie.
Konkludując powyższe organ stwierdził ,że sprawy skarżącego zostały załatwione później niż wynika to z przepisów (2 miesiące w przypadku wniosku na okres zasiłkowy 2021/2022). Jednak we wskazanych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak podstaw do uznania, że przekroczenie terminu rozpoznania spraw jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. Ponadto występujące na przełomie marca i kwietnia 2021r. apogeum pandemii COVID-19 wywołało wysoką absencję wśród pracowników. Wysoka zachorowalność i konieczność izolacji (nakładana kwarantanna) miały zasadniczy wpływ na sposób procedowania spraw. W okolicznościach niniejszej sprawy wpływ na procedowanie miał także fakt, że pracownik prowadzący postępowanie, zrezygnował z pracy, zaś wszczęte przez niego sprawy zostały przekazane do załatwienia innym pracownikom jako dodatkowe. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 595/19, w którym stwierdzono, że: "trudności kadrowe organu oraz znacząca liczba wpływających spraw nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających zaistniałą w sprawie bezczynność. Niemniej jednak nie można dostrzegać tego, że są one obiektywną trudnością po stronie organu, która powinna wpływać na ocenę tego, czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu i niedostateczna obsada kadrowa stanowią bowiem poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów".
Końcowo organ podniósł ,że niezwłocznie po otrzymaniu skargi podjął kroki niezbędne do pozytywnego załatwienia sprawy skarżącego i zakończył toczące się postępowania (także dzięki istotnej informacji zawartej w skardze).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) kontrola sądowo administracyjna obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W badanej sprawie zakres kontroli sądu sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
Wbrew twierdzeniom organu , jak wynika z petitum i uzasadnienia skargi , jej przedmiotem jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wniosku o ustalenie uprawnień do świadczeń wychowawczych w okresie zasiłkowym 2021/2022. Świadczy o tym użyte przez skarżącego sformułowanie " składam skargę w sprawie braku wydania decyzji (...)". Tak jednoznacznie określony przedmiot skargi wyznaczył zatem przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w aspekcie bezczynności organu.
Pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego , z bezczynnością organu
mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.
Wymaga bowiem podkreślenia ,że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie , ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Przytoczony wyżej art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca , a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania".
Zauważyć również należy, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu , o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. Natomiast o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia , co wprost wynika z art. 36 § 1 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku
zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu , co przewiduje art. 36 § 2 k.p.a.
Z akt administracyjnych badanej sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek skarżącego został przekazany do Wojewody w dniu 8 lutego 2021 r.( data wpływu do organu) , zaś pierwsza informacja w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego wydana została 20 sierpnia 2021r. Informacja ta obejmowała okres od 1 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2021 r. Drugą Informację organ wydał również w dniu 20 sierpnia 2021 r. , obejmowała ona okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Z kolei za okres od 1 marca 2021r. do 31 maja 2021r. Wojewoda wydał decyzją w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego wnioskowanego na troje dzieci skarżącego
Dopiero zatem złożenie przez stronę skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, uaktywniło organ, który niezwłocznie załatwił sprawę pozytywnie dla skarżącego. Wcześniej takiego skutku nie odniosło wniesione przez niego ponaglenie , którego to faktu wniesienia organ nie kwestionował .
Stwierdzona w powyższym zakresie bezczynność organu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie daje jednak podstaw do stwierdzenia jej kwalifikowanego charakteru, tj. rażącego naruszenia prawa. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "bezczynności z rażącym naruszeniem prawa". W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy.
Zdaniem Sądu, czteromiesięczna zwłoka w wydaniu stosownej informacji o prawie do świadczenia wychowawczego za kwiecień 2020r., przy jednoczesnym uwzględnieniu podniesionych przez organ obiektywnych okoliczności , nie pozwala na uznanie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań bądź zaniechań organów. Przykładem mogłoby być unikanie podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała
charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek
racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r. sygn. I OSK 722/15). Przede wszystkim, wskazać więc należy, że stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, nadto, w jego przyczynach nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu.
Z kolei odnosząc się do argumentów organu , które w jego ocenie mają usprawiedliwiać jego postawę , stwierdzić należy , nie stanowią one okoliczności wyłączających stwierdzenie bezczynności. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki . Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że rozpoznanie wniosku skarżącego nastąpiło w formie informacji i decyzji organu wydanych w dniu 20 sierpnia 2021r. Jednakże zauważyć należy, że działanie nastąpiło dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność (17 sierpnia 2021r.) , a przed przekazaniem skargi przez organ do Sądu (16 września 2021r.).
Natomiast załatwienie wniosku poprzez wydanie przez organ dwóch informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego, a więc uwzględniającej żądanie skarżącego oraz wydanie decyzji odmownej za wskazany w niej okres, czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie zobowiązania organu do jego rozpatrzenia. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowo administracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie , w związku z czym zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego stało się zbędne.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-III sentencji wyroku .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło