IV SAB/Wr 367/21
PostanowienieWSA we Wrocławiu2023-10-04
Skład orzekający: Marta Pająkiewicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, po prawomocnym odmówieniu przyznania prawa pomocy, może uchylić skutki prawomocnego rozstrzygnięcia i przerwać bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego mimo prawomocnego odmówienia mu przyznania prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia ani nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu, a tym samym nie chroni strony przed odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd wezwał go do uiszczenia wpisu sądowego, jednak wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony prawomocnym postanowieniem. Mimo kolejnych wezwań i prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, skarżący nie uiścił wpisu, składając kolejne wnioski o zwolnienie. Ostatecznie, po doręczeniu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 lutego 2022 r., skarżący nie uiścił opłaty w wyznaczonym terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi Z. Z. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 21 czerwca 2021 r. odrzucić skargę.
Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2022 r. Sąd wezwał Z. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 21 czerwca 2021 r., w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Po rozpatrzeniu złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt IV SPP/Wr 33/22 odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa.
W związku z wniesionym przez stronę sprzeciwem od tego postanowienia, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2022 r. (sygn. akt IV SPP/Wr 33/22), Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.
Następnie, skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt IV SPP/Wr 33/22 zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2022 r. utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 maja 2022 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. Sąd odrzucił tę skargę wskazując, że nie jest możliwe wznowienie postępowania w stosunku do prawomocnego orzeczenia rozstrzygającego kwestię wpadkową (tu: w prawo pomocy).
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie strony na to postanowienie stwierdzając, że strona błędnie została pouczona o możliwości wniesienia zażalenia. Właściwym środkiem zaskarżenia jest bowiem skarga kasacyjna, a skarżący nie może ponosić negatywnych skutków wynikłych z błędnego pouczenia go przez Sąd.
Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. (sygn. akt IV SPP/Wr 33/22) Sąd pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie pełnomocnika z urzędu (celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu odrzucającego skargę o wznowienia postępowania w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym prawa pomocy).
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2023 r. (sygn. akt III OZ 276/23) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie Sądu z dnia 7 kwietnia 2023 r.
Zarządzeniem z dnia 3 lipca 2023 r. Sąd wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 lutego 2022 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Odpis tego zarządzenia wraz z pouczeniem, że nieopłacenie skargi w wyznaczonym terminie skutkować będzie odrzuceniem skargi skarżący otrzymał w dniu 17 lica 2023 r. (k. 38 akt sądowych). Skarżący w zakreślonym terminie nie wniósł wymaganej opłaty, natomiast w dniu 20 lipca 2023 r. wpłynęło jego pismo, w którym, podobnie jak poprzednio, kwestionował zasadność wezwania go do ponoszenia kosztów sądowych oraz ponownie wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie postępowania zakończonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postanowieniem tego Sądu z dnia 13 czerwca 2023 r. została odrzucona, o czym orzeczono w ostatecznym postanowieniu z dnia 15 września 2023 r. (sygn. akt III OZ 380/23).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 220 § 1 zd. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona stosowna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3).
Jak wynika z akt sprawy, wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony w następstwie wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł na mocy zarządzenia z dnia 3 lutego 2022 r. nie został uwzględniony w postępowaniu wpadkowym, albowiem referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 19 maja 2022 r. odmówił przyznania stronie prawa pomocy, a Sąd w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2022 r. otrzymał to orzeczenie w mocy. Skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu z dnia 3 sierpnia 2022 r. została odrzucona postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. W dniu 17 lipca 2023 r. stronie doręczono wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 lutego 2022 r. zobowiązującego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie uiścił wymaganej opłaty, wnosząc kolejne pismo, w który domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyznaczony w wezwaniu termin do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 lutego 2022 r. minął bezskutecznie w dniu 24 lipca 2023 r. Skarga nie została bowiem opłacona.
Bez wpływu na wynik sprawy ma okoliczność ponownego wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kolejny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy - zawarty w piśmie z dnia 20 lipca 2023 r. - nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jak przyjęto w orzecznictwie, prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku na podstawie art. 165 u.p.p.s.a., w wypadku zmiany okoliczności. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, ani nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III FZ 319/23, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ty stanie rzeczy, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło