IV SAB/Wr 432/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na bezczynność Rady Miejskiej w Kłodzku w przedmiocie założenia kamery wizyjnej na cmentarzu komunalnym postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 września 2023 r. B. G. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Rady Miejskiej w Kłodzku (dalej: organ) w przedmiocie założenia kamery wizyjnej na cmentarzu komunalnym. Twierdziła, że brak podjęcia powyższej czynności skutkuje dewastacją grobu jej matki położonego na cmentarzu komunalnym w Kłodzku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Ponadto organ zwrócił uwagę, że wnosząc skargę na bezczynność organu, skarżąca nie wniosła ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w przytoczonym powyżej katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu wyrażająca się w braku założenia monitoringu na cmentarzu komunalnym w Kłodzku, co, w opinii skarżącej skutkuje dewastacją grobu jej matki. Jednakże zwrócić należy uwagę, że bezczynność ta nie odnosi się do żadnego z aktów z zakresu administracji publicznej, tj. nie dotyczy ona decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym czy też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bowiem takie akty (czynności), które formułują (nadają) uprawnienia lub ustanawiają obowiązki, ale również akty (czynności), które odbierają, ograniczają uprawnienia lub rozszerzają obowiązki wynikające z powszechnie obowiązującego prawa. Innymi słowy czynność organu administracji publicznej musi mieć charakter władczy. Samo wykonywanie zarządu cmentarzem komunalnym i sposób wykonywania tego zarządu (pomijając już fakt, że należy do kompetencji organu wykonawczego gminy, tu: Burmistrza) nie wiąże się z wydaniem przez organ administrujący cmentarzem aktu z zakresu administracji publicznej przyznającego indywidualnemu podmiotowi konkretne uprawnienia lub nakładającego konkretne obowiązki. Funkcją cmentarza komunalnego, zarządzanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jest umożliwienie chowania osób zmarłych, poprzez stosowanie przyjętych przez organ uchwałodawczy gminy regulacji dotyczących opłat za miejsca grzebalne oraz sposobów i terminów udostępniania tych miejsc do chowania zmarłych. Ewentualne założenie systemu monitoringu na cmentarzu komunalnym lub jego brak: 1) nie wymaga podjęcia żadnego aktu, który na podstawie art. 3 p.p.s.a. byłby objęty kognicją sądów administracyjnych; 2) nie stanowi czynności zarządu cmentarzem komunalnym, której podjęcie należałoby do obowiązków organu zarządzającego cmentarzem, wynikających z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 887 ze zm.). Z kolei ewentualna dewastacja grobu matki skarżącej powinna być objęta czynnościami organów powołanych do ścigania przestępstw lub wykroczeń, uregulowanych m.in. w art. 262 § 2 (okradanie grobów lub innych miejsc spoczynku zmarłego) ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138) czy w art. 124 (niszczenie lub uszkadzania cudzej rzeczy) ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 ze zm.), po stosownym zawiadomieniu policji lub prokuratury (art. 304 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. -Kodeks postępowania karnego, Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekła jak w sentencji.