IV SAB/Wr 47/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości. W dniu 19 lutego 2013 r. skarżący Z. R. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (dalej: organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił brak rozpoznania i wydania decyzji przez organ, na jego wniosek z dnia 9 stycznia 2013 r. o zmianę ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 27 grudnia 2012 r. odmawiającej przyznania mu dodatku mieszkaniowego na kolejny okres od 1 stycznia 2013 r. na podstawie art. 104 i 154 k.p.a. ze względu na słuszny interes strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie, podkreślając, że w dniu 17 grudnia 2012 r. skarżący złożył w Dziale Świadczeń MOPS wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją z dnia 17 grudnia 2012 r. o wysokości dochodów za okres: wrzesień, październik, listopad 2012 r. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Wobec tego stosownie do powołanego przepisu prawa - uprawnienie do dodatku mieszkaniowego na wniosek złożony w grudniu 2012 r. winno być rozpatrywane na okres 6 miesięcy poczynając od dnia 1 stycznia 2013 r. Ponieważ skarżący, na dzień złożenia wniosku, otrzymywał już dodatek mieszkaniowy w wysokości 288,44 zł miesięcznie, przyznany decyzją z dnia 12 lipca 2012 r. nr [...] na okres od 1 sierpnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r., działający z upoważnienia Prezydenta Wrocławia - Administrator Działu Świadczeń MOPS, negatywnie rozpoznał wniosek złożony w dniu 17 grudnia 2012r. odmawiając decyzją z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [...] przyznania dodatku mieszkaniowego. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 8 stycznia 2013 r. W dniu 9 stycznia 2013 r. skarżący złożył w Dziale Świadczeń MOPS pismo z dnia 8 stycznia 2013 r. tytułowane jako "Skarga - Wniosek". W piśmie tym zażądał zmiany decyzji z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [...] na podstawie przepisów: art. 154 oraz w oparciu o art. 227, art. 241 i art. 254 k.p.a. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wbrew twierdzeniu skarżącego decyzja z dnia 27 grudnia 2012 r. nr SDMI/10641/2012 o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego nie była w dniu złożenia w/w pisma ostateczna, ponieważ przysługiwało od niej prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, o czym skarżący został prawidłowo pouczony w treści tej decyzji. Z uwagi na treść pisma skarżącego, w dniu 14 stycznia 2013 r. organ wystosował do skarżącego pismo znak [...], w którym: - wyjaśniono ustawowe przesłanki, przez które rozpatrzenie pisma z dnia 8 stycznia 2013 r. w trybie art. 154 k.p.a. nie było możliwe oraz wskazano na te instytucje procesowe, które wynikają z przytaczanych w piśmie przepisów, - wezwano skarżącego do sprecyzowania charakteru prawnego jego wystąpienia, mając na względzie różne instytucje procesowe, do których skarżący odwoływał się poprzez przytoczone przepisy. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na powyższe wezwanie w oznaczonym terminie, pismo z dnia 8 stycznia 2013 r. tytułowane jako "Skarga - Wniosek" zostanie przekazane w trybie odwoławczym, wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Niezależnie od charakteru pisma oraz intencji skarżącego, należy zauważyć, że w treści wystąpienia skarżący wyrażał niezadowolenie z podjętej w dniu 27 grudnia 2012 r. decyzji. W dniu doręczenia wezwania, o którym wyżej mowa, tj. 29 stycznia 2013 r., skarżący skontaktował się telefonicznie z pracownikiem Sekcji Dodatków Mieszkaniowych Działu Świadczeń MOPS informując, że nie może zgłosić się osobiście z powodu choroby, i że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. Skarżący, podobnie jak w wezwaniu, został poinformowany telefonicznie, że może przesłać swoje stanowisko w formie pisemnego oświadczenia za pośrednictwem poczty. Po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 14 stycznia 2013 r., pismem z dnia 6 lutego 2013 r. znak[...] przekazano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo skarżącego. Z uwagi na powyższe wyjaśnienia, zdaniem organu, kierowana do WSA skarga jest całkowicie bezzasadna i pozbawiona podstaw prawnych i merytorycznych, a zarzucana bezczynność nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - kontrola ta obejmuje również bezczynność organu. Rozpoznając merytorycznie skargę należy podnieść, że przyjęte zostało, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T. Woś, M. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd.Prawnicze "Lexis-Nexis" (W-a 2005, str. 86). Wniesienie skargi na milczenie jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (por.J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Lexis-Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie zaś z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się więc do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce. W sytuacji zatem, gdy Sąd uzna skargę za uzasadnioną, może zobowiązać organ administracji do wydania w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu czy też dokonania czynności z zakresu administracji publicznej, jeśli organ ten nie uczynił tego mimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, wojewódzki sąd administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili wydawania orzeczenia. Aby zatem ocenić czy skarżony w niniejszej sprawie organ, tj. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pozostaje w bezczynności, wskazać należy – jak to już wcześniej Sąd podkreślił, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy. W niniejszej sprawie, przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu w dniu 19 lutego 2013 r. jest zarzucana Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej bezczynność w przedmiocie rozpoznania podania skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. zatytułowanego: "Skarga-Wniosek" w którym skarżący na podstawie art. 154 k.p.a., domagał się zmiany decyzji z dnia 27 grudnia 2012 r. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że opisane wyżej podanie wniesione zostało do organu osobiście przez skarżącego w dniu 9 stycznia 2013 r., o czym świadczy prezentata. Niewątpliwe jest także w sprawie, że organ wbrew zarzutom skarżącego, nie pozostawał w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, ponieważ w dniu 14 stycznia 2013 r. poinformował o sposobie załatwienia jego wniosku o weryfikację decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 27 grudnia 2014 r. informując, że powyższa decyzja nr [...] z dnia 27 grudnia 2012 r. nie jest ostateczna, gdyż pismo skarżącego zatytułowane "Skarga - Wniosek" wpłynęło do Sekcji Dodatków Mieszkaniowych Działu Świadczeń MOPS przed upływem 14 dni od dnia jej wydania. W związku z powyższym istnieje możliwość zmiany w/w decyzji na podstawie art. 132 k.p.a. przyznania dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy, począwszy od dnia 1 lutego 2013 r., pod warunkiem dokonania przez skarżącego aktualizacji danych we wniosku i deklaracji o wysokości dochodów, tj. pod warunkiem dostarczenia wysokości wydatków na mieszkanie za styczeń 2013 r. i wysokości dochodów za okres: październik, listopad, grudzień 2013 r. Wobec powyższego organ wystąpił do skarżącego o zgłoszenie się w siedzibie organu, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma i wyjaśnienie czy pismo z dnia 8 stycznia 2013 r. stanowi: - odwołanie od decyzji nr [...] z dnia 27 grudnia 2012 r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, - skargę powszechną dotyczącą zadań lub działalności Sekcji Dodatków Mieszkaniowych Działu Świadczeń MOPS albo jej pracowników, złożoną na podstawie art. 227 k.p.a., według którego przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, - wniosek złożony na podstawie art. 241 kpa, według którego przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Ponadto wyjaśniono, że jeżeli pismo z dnia 8 stycznia 2013 r. stanowi odwołanie od w/w decyzji, organ prosi o złożenie oświadczenia czy wyraża on zgodę na przyznanie dodatku mieszkaniowego od dnia 1 lutego 2013 r. oraz dostarczenie specyfikacji opłat za lokal nr 3 przy ul. [...] obowiązujących w styczniu 2013 r. i deklaracji o wysokości dochodów za okres: październik, listopad, grudzień 2012 r. W przypadku braku możliwości osobistego stawienia się z powodu choroby lub innej nie dającej się przezwyciężyć przeszkody, stosowne oświadczenie należy przesłać pocztą. Organ poinformował jednocześnie skarżącego, że w przypadku niezłożenia oświadczenia w wyznaczonym terminie pismo z dnia 8 stycznia 2013 r. zatytułowane "Skarga - Wniosek" zostanie przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. celem rozpatrzenia według kompetencji. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie złożył stosownych wyjaśnień, a pismo z dnia 8 stycznia 2013 r. zostało przekazane do SKO we W. w dniu 6 lutego 2013 r. o czym poinformowano skarżącego. Decyzją z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia 27 grudnia 2012 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który to decyzją z dnia 23 lipca 2013 r. nr [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r., a w pkt 2 przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od 1 lutego 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. w wysokości 302,08 zł miesięcznie. W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że niezasadny jest podnoszony przez skarżącego zarzut bezczynności organu, z tej przyczyny, iż organ w terminach określonych do rozpatrzenia sprawy, nie mając informacji od skarżącego, jaki jest charakter pisma z dnia 8 stycznia 2013 r., przekazało sprawę do SKO we Wrocławiu celem załatwienia go w formie przewidzianej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego . W konsekwencji powyższych ustaleń nie można przyjąć, by organ pozostawał w bezczynności w sprawie opisanego wyżej wniosku skarżącego z dna 9 stycznia 2013 r., skoro z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd administracyjny nie bada prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez organy. Celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 października 2013 r., II SAB/Sz 66/13, LEX nr 1382731), nie zaś doprowadzenie do wydania przez organ aktu o treści i formie wymaganej przez wnioskodawcę i spełniającej jego oczekiwania (wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2013 r., III SAB/Kr 57/12, LEX 1430044). Nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest jedynie wówczas, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., IC SAB/Po 85/13, LEX nr 1383019), nie zaś wtedy, gdy sprawa została załatwiona w sposób nieodpowiadający żądaniom wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.