IV SAB/Wr 557/23
WyrokWSA we Wrocławiu2024-05-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, uznając, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez znaczące opóźnienie w załatwieniu wniosku. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni i przyznał skarżącej sumę pieniężną tytułem rekompensaty za wadliwe prowadzenie postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 2 listopada 2020 r. Pomimo wielokrotnych ponagleń i prób kontaktu ze strony skarżącej, organ nie załatwił sprawy przez ponad 36 miesięcy. Skarga na przewlekłość została wniesiona w dniu 18 października 2023 r. Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi, argumentując dużą liczbą spraw i problemami kadrowymi. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w załatwieniu wniosku skarżącej, stwierdził, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2500 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. Y. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego N. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 2 listopada 2020 r. ; II. stwierdza ,że przewlekłość , o której mowa w pkt I wyroku , ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia wniosku , o którym mowa w pkt I wyroku, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV . przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2500 ( słownie : dwa tysiące pięćset ) złotych; V. oddala dalej idącą skargę: VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie : pięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem małoletniej K. Y. , reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego N. S. , (dalej: strona , skarżąca ) z dnia 2 listopada 2020 roku, adresowanym do Wojewody Dolnośląskiego ( dalej: organ, Wojewoda) , o udzielenie stronie zezwolenia na pobyt czasowy.
Pismem z dnia 20 czerwca 2022 roku strona zwróciła się do organu o informację o stanie sprawy i wskazanie jakich dokumentów brakuje do wydania decyzji . Kolejnymi pismami z dnia 2 i 9 sierpnia 2022 r. oraz 16 września 2022 r. strona ponownie zwróciła się o przyspieszenie rozpoznania sprawy , wydanie decyzji
oraz wskazanie jakich dokumentów brakuje do jej wydania.
Pismem z dnia 14 września 2022 r. strona wniosła ponaglenie , a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Powyższa skarga została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SAB /Wr 10/23 z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi.
Organ pismem z dnia 4 stycznia 2023 roku wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców we Wrocławiu oraz do przedstawienia ważnego dokumentu podróży .
W dniu 18 stycznia 2023 r. strona stawiła się osobiście w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu oraz złożyła odciski linii papilarnych jak również uzupełniła dokumenty .
Pismem z dnia 8 sierpnia 2023r. strona ponownie zwróciła się do organu z wnioskiem o przyśpieszenie postępowania i wydanie decyzji. Odrębnym pismem z dnia 8 sierpnia 2023 r. strona złożyła skargę w trybie art.227 k.p.a. na przewlekłość organu . Pismem z dnia 20 września 2023r. ( data wpływu: 3 października 2023r. ) strona wniosła ponaglenie.
Pismem z dnia 12 października 2023 r. ( data wpływu 18 października 2023r.) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłość Wojewody w sprawie rozpoznania jej wniosku . o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła o :
1/ stwierdzenie przewlekłości organu ,
2/ stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3/ zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku,
4/ przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 7500 złotych,
5/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów: art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono , że sposób procedowania przez organ wniosku skarżącej , z przekroczeniem terminów załatwienia spraw , z pewnością wypełnia kryteria przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem od wpłynięcia wniosku upłynęło 36 miesięcy , zaś organ pomimo wielokrotnych próśb i ponagleń nie przyśpieszył swojego postępowania. Według skarżącej , jej nie dotyczą przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ponieważ nie przybyła ona na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę, wniósł od jej oddalenie, podnosząc , że stan sprawy jest konsekwencją ogromnej ilości składanych wniosków, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełniania niedoborów kadrowych. Nadto w ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce przewlekłość prowadzenia postępowania kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. Organ wywodził, że skarga złożona została w dniu 18 października 2023r. , choć termin na załatwienie sprawy nie minął przed dniem 15 kwietnia 2022r. tj . przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz.830 ze zm.) . Wskazana ustawa w przepisach art. 100 c i 100 d zawierała regulację o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu do zakończenia postępowania , początkowo w okresie do dnia 31 grudnia 2022r. , a następnie do dnia 4 marca 2024 r .
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2022r. poz.2492 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym - na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) - kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Wobec wyartykułowanego pod adresem organu zarzutu przewlekłości wskazać należy ,że pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" . W tym zakresie należy ponadto sięgnąć do ogólnych zasad postępowania i przepisów dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie , a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.
A zatem o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy.
Wymaga bowiem podkreślenia ,że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie , ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Przy czym niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca , a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Zauważyć również należy, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu , o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. Jednocześnie w § 4 art.35 k.p.a. wskazano, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia spraw.
Taką szczególną normę zawierają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.) – dalej jako ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, zmieniające czasowo przepisy kształtujące terminy załatwiania spraw, które - zdaniem Sądu - znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dodanym przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) zmieniającej ww. ustawę z dniem 15 kwietnia 2022 r., w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a). Zgodnie z art. 100c ust. 3 w powyższym okresie: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Jednocześnie zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w powyższych sprawach lub ich dokonywanie z opóźnieniem we wskazanym wyżej terminie, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100c ust. 4).
Z kolei zgodnie z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom dodanym przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 185) zmieniającej ww. ustawę z dniem 1 stycznia 2023 r. - w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a). Art. 100d ust. 3 i 4 ma identyczne brzmienie jak cyt. wyżej art. 100c ust. 3 i 4. Termin określony w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy został przedłużony do 4 marca 2024 r. na mocy art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1088) zmieniającej ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy.
Przytoczone przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadziły istotne modyfikacje i ograniczenia w zakresie terminu załatwienia wymienionych w ustawie spraw (w tym spraw dotyczących udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy) oraz możliwości korzystania ze środków zaskarżenia w zakresie wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, w stosunku do reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąc lex specialis wobec art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 53 § 2b p.p.s.a.
Wobec tego jeżeli organ prowadzący postępowanie w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. i od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r. dopuścił się przewlekłości , to nie wymierza się mu grzywny, ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżącego za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100c ust. 3 i art. 100d ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), a zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem w tymże okresie, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). W związku z tym przyjmuje się, że w przypadku stanów zaniechania organu zaistniałych po dniu 15 kwietnia 2022 r. skarga jest niedopuszczalna, przy czym wyłączenie przewidziane w art. 100c ust. 3 pkt 2 pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (vide: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 510/23).
Wymaga też zaakcentowania ,że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się rozbieżne stanowiska w odniesieniu do kwestii czy przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z wojną, czy też do wszystkich cudzoziemców. Według pierwszego ze stanowisk , sam tytuł ustawy, treść jej art. 1, a także uzasadnienie projektu ustawy przemawiają za przyjęciem, że ustawa dotyczy wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa ( vide wyroki WSA w Gorzowie : z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 30/23 i z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 113/23). Przeciwny pogląd sformułował Naczelny Sąd Administracyjny , wskazując, że art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowanie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z działaniami zbrojnymi. W ocenie NSA taka interpretacja nie wynika ani z brzmienia, ani z celu tego przepisu. Po pierwsze, w przepisie tym mówi się o "cudzoziemcu", a nie "obywatelu Ukrainy". Lege non distinguente, przepis ten dotyczy każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego (art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Po drugie, NSA wskazał na szeroki zakres spraw, których dotyczy ten przepis w tym zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). Znaczna część tych spraw nie może mieć jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt stały, nie wspominając już o postępowaniach dotyczących cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Po trzecie, art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadza szereg rozwiązań w sposób istotny ograniczających prawa cudzoziemców, w tym ich prawa do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Trudno znaleźć, zdaniem NSA, racjonalne uzasadnienie dla tezy, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadza równocześnie rozwiązania pogarszające sytuację prawną wyłącznie tej grupy cudzoziemców ( vide wyroki NSA : z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22 i z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22),.
Zaprezentowany wyżej pogląd, wedle którego przepis art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajduje zastosowanie nie tylko do spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, ale obejmuje także sprawy z udziałem wszystkich cudzoziemców, jest również wyrażany w doktrynie (Komentarz do Ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Witold Antoni Klaus (red.), Rafał Cieślak, Marcin Górski, Małgorzata Jaźwińska, Ewa Kacprzak-Szymańska, Agnieszka Kwaśniewska-Sadkowska, Patrycja Mickiewicz, Katarzyna Słubik, Warszawa 2022, LEX/el 2023).
Mając na uwadze powyższe ugruntowane już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie oraz wzgląd na wartości wynikające z jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawę, aprobuje pogląd , że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zgodnie z ich literalnym brzmieniem, znajdują zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z wojną.
W związku z powyższym w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy będą miały zastosowanie do postępowania toczącego się z wniosku skarżącej w odniesieniu do oceny sprawności tego postępowania za okres od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022r. i od 1 stycznia 2023r. do 4 marca 2024r. W tej sytuacji należało uznać, że skarga w odniesieniu do przewlekłości Wojewody zaistniałej po dniu 15 kwietnia 2022 r., w czasie obowiązywania art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie jest zasadna i w tej części podlegała oddaleniu ( pkt V wyroku).
Natomiast - w ocenie Sądu - mamy w niej do czynienia przewlekłością organu za okres poprzedzający wejście w życie art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dodanego przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830).
Z materiału aktowego analizowanej sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ przekroczył - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od chwili złożenia przez skarżącą wniosku, tj. od dnia 2 listopada 2022 r. (data wpływu wniosku do organu) organ - poza pierwszą czynnością podjętą w dniu 4 stycznia 2023 r. , po uprzednim wniesieniu przez stronę ponaglenia i skargi na bezczynność – przez kolejne miesiące nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie , pomimo osobistego stawiennictwa skarżącej w organie w dniu 18 stycznia 2023r. i uzupełnienia przedmiotowego wniosku , a następnie wielokrotnie składanych wniosków o przyśpieszenie wydania decyzji , kiedy to sprawa winna być finalnie załatwiona, mając na uwadze terminy z art. 35 k.p.a.
Sąd jednak wskazuje, że procedowanie w tego rodzaju sprawach cechuje się pewną powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi skarżącej nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Podejmowane przez organ czynności zdają się świadczyć - w ocenie Sądu - o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem sprawy, a czynności te, co już wyżej podkreślono są typowe, powtarzalne i nie wymagają wielkiego nakładu pracy.
Powyższe wskazuje, że na dzień wniesienia skargi Wojewoda za okres od chwili wpłynięcia przedmiotowego wniosku do dnia 15 kwietnia 2022r. postępowanie w sprawie cechowała przewlekłość , czym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu , a więc nie tylko niewydanie przez 25 miesięcy okres aktu - decyzji, Sąd uznał, że przewlekłość organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) , o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku . Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona przewlekłość wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu . W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Natomiast nie stanowią usprawiedliwienia postawy organu - powtarzane od wielu miesięcy - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.
Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku) , albowiem jak wynikało z materiału aktowego sprawy prowadzone w sprawie postępowanie było wciąż niezakończone (w aktach sprawy nie było żadnej informacji o jego zakończeniu) .
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2500 (pkt IV sentencji wyroku). Sąd stwierdził, że kwota ta w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego). Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty wskazanej wyżej kwoty zdyscyplinuje organ. W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony będzie stanowiła rekompensatę dla skarżącej za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowani, a z drugiej strony , jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, tj. zwalczania przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 - orzekł jak w pkt l-V sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt VI sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło