IV SAB/Wr 56/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-07-21
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu), uwzględniając jej sytuację majątkową, dochodową i rodzinną, w tym sytuację małżonka i brata, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej rzeczywistej sytuacji dochodowej i majątkowej. Brak ujawnienia dochodów małżonka oraz niepełne udokumentowanie sytuacji dochodowej i majątkowej brata, z którym skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, uniemożliwia dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych. Obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, a współpraca z sądem w tym zakresie okazała się niewystarczająca.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podała informacje o swoich dochodach, wydatkach oraz stanie majątkowym, a także o sytuacji brata, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia dotyczące jej sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej, w tym sytuacji małżonka i brata. Strona przedłożyła część dokumentów, jednak sąd uznał je za niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o prawo do lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Pismem z dnia 13 maja 2017 r. strona skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 3 kwietnia 2017 r. odrzucającego skargę.
Wraz z tym pismem strona złożyła na wymaganym urzędowym formularzu z dnia 13 maja 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W jego uzasadnieniu podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłym bratem. W rubryce nr 10 podała, że otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł netto, a brat w kwocie [..] zł netto, co stanowi łącznie kwotę [...] zł. W rubryce nr 11 zobowiązania i stałe wydatki podała, że opłaty za mieszkanie w którym mieszka wynoszą 411 zł, a pozostałe opłaty wynoszą: prąd 45,33 zł, gaz 60,33 zł. Zobowiązania brata wymienione w tej rubryce wynoszą natomiast: mieszkanie, położone pod adresem, który strona skarżąca podała jako adres zamieszkania 411 zł, prąd 90 zł, woda 30 zł, gaz 30 zł, paliwo 292 zł, węgiel 400 zł, grunt 11 zł, odpady 48 zł, raty kredytów 1910 zł, bilety na pociąg i autobus 260 zł, egzekucja z tytułu nieopłaconych składek ZUS 1000 zł, czyli ogółem około 4680,17 zł. W rubryce obejmującej stan majątkowy strona podała, że wraz małżonkiem posiada dom położny we W., a brat wraz małżonkiem posiadają dom w S. oraz samochód marki [...], rok produkcji [...] o wartości około [...], który uległ wypadkowi. Z oświadczenia tego wynika ponadto, że strona skarżąca nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych i że osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku poza wyżej wymienionym. We wniosku strona dodała również, że wnosi o ustanowienie adwokata z uwagi na niskie zarobki.
Ponadto strona w piśmie z dnia 21 maja 2017 r. k- 45 podtrzymała żądanie ustanowienia adwokata z urzędu.
Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2017 r. wezwano stronę skarżącą na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego: - do nadesłania kopii dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej, tj.: dokumentów potwierdzających wysokość wszystkich dochodów strony w okresie ostatnich sześciu miesięcy; wyjaśnienia czy strona pozostaje w związku małżeńskim lub czy posiada rozdzielność majątkową, w przypadku pozostawania w związku małżeńskim (bez względu na rozdzielność majątkową) należało nadesłać dokumenty potwierdzające wysokość wszystkich dochodów małżonka w powyższym okresie (np. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu netto za ostatnie sześć miesięcy z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, przelewy bankowe) oraz wyjaśnienie czy małżonek otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej i czy wykonuje prace dorywcze i w jakiej wysokości otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie (dane te należy udokumentować za okres ostatnich sześciu miesięcy), wyjaśnienia czy małżonek wnioskodawcy jest obecnie zarejestrowany jako osoba bezrobotna i otrzymuje świadczenia z urzędu pracy (należało nadesłać także decyzję lub zaświadczenie urzędu pracy dotyczącą statusu osoby bezrobotnej i pobierania świadczeń); wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych, kart kredytowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka; dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, alimenty, raty kredytów i pożyczek i inne) wraz ze wskazaniem źródeł ich finansowania, zeznania podatkowego za 2016 r. wnioskodawcy i małżonka, ostatniej decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego adresowanej do wnioskodawcy i małżonka, wyjaśnienia z jakiego tytułu małżonek strony jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego (dane te należało udokumentować) i czy strona ma dzieci i w jakim wieku i czy zamieszkuje wspólnie z małżonkiem dziećmi i pod jaki adresem i czy na dzieci przyznane zostało świadczenie wychowawcze tzw. 500 + lub świadczenia rodzinne (dane te należało udokumentować) lub czy małżonek zamieszkuje osobno wraz z dziećmi i pod jakim adresem (w tej sytuacji należało również udokumentować dane dotyczące dochodu małżonka), wyjaśnienia czy dom (mieszkanie) położone przy ul. [...] we W., którego strona jest właścicielem razem z małżonkiem jest wynajmowane i w jakiej wysokości uzyskuje dochody z tego tytułu (dane te należało udokumentować za okres ostatnich trzech miesięcy) lub czy w mieszkaniu tym zamieszkują osoby wymienione przez stronę w piśmie z dnia 19 kwietnia 2017 r. (teściowa, małżonek, nieletni syn, dorosły syn wraz jego córką – str. 3 pisma z dnia 19 kwietnia 2017 r.), wyjaśnienia czy strona mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z bratem L. D. i jego żoną pod adresem podanym we wniosku o prawo pomocy, przy czym w przypadku wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z tymi osobami należało nadesłać także dokumenty potwierdzające dochody brata i jego żony w okresie ostatnich sześciu miesięcy i wysokość wydatków związanych z ich utrzymaniem.
W odpowiedzi na powyższe pismo referendarza sądowego strona skarżąca pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. podała, że nie mieszka razem z małżonkiem z powodu jej kłótliwej matki i brata. Nie ma rozwodu z (...) ni też nie posiadają rozdzielności majątkowej. Wskazał również, że żona raczej nie korzysta z pomocy społecznej i nie jest w stanie wziąć prac dorywczych i podał, że żona nie zgadza się na przedłożenie żadnych dokumentów. Napisał także, że nie wie czy żona jest osoba bezrobotną i ma nadzieję, że dalej pracuje [...]. Nie zna wysokości podatku od nieruchomości, a żona jest standardowo zgłoszona do ubezpieczenia, a synowi są dorośli i nie przysługuje im świadczenie wychowawcze tzw. 500+. Podał, że raczej nie jest wynajmowany dom w jakiejś części, nic o tym nie wie, bo żona z treściową [...]. Nie pobiera żadnych opłat za to, że mieszkają w jego domu osoby przez niego wymienione. Wyjaśnił, że obecnie z bratem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe pod adresem podanym jako adres zamieszkania. Żona brata nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego dlatego też przesłał tylko dokumentację brata. Opłata za telefon skarżącego wynosi 50 zł za okres trzech miesięcy. ZUS w drodze egzekucji potrąca bratu połowę wynagrodzenia. Brat wygrał spór sądowy z ZUS i oczekuje na prawomocny wyrok. Dodatkowo wyjaśnił, że nigdy do niczego nie zmuszał żony, która nie chce mu udostępnić kserokopii wymaganych dokumentów. W jego ocenie Sąd ma taką możliwość i może poprosić jego żonę o wymagane dokumenty. Podał, że nie chce i nie musi wiedzieć ile zarabia jego żona.
Do pisma tego skarżący dołączył kopie zeznania podatkowego za 2016 r. z którego wynika, że dochód ze stosunku pracy (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) wyniósł [...] zł, a z praw autorskich lub pokrewnych [...] zł, czyli łącznie [...] zł oraz kopie zeznania podatkowego brata za 2016 r. z którego wynika, że dochód brata ze stosunku pracy (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) wyniósł [...]zł, a z innych źródeł [...]zł, czyli łącznie [...] zł. Przedłożył także wyciąg z konta bankowego za okres od [..] do [...] oraz wyciąg za ten sam okres dotyczący konta bankowego brata. Z rachunków tych wynika m. in. że skarżący otrzymał w [...] tego roku wynagrodzenie w wysokości [...]zł oraz że [...] tego roku przelał na konto bankowe Urzędu Miejskiego (nie podano nazwy miejscowości, w której znajduje się ten urząd) kwoty 300 zł i 222,08 zł i że otrzymał z [...] zwrot opłaty [...] w wysokości [..] zł oraz że kwietniu wynagrodzenie wyniosło [...]zł i że otrzymał także przelew z ZFŚS w wysokości [...] zł i że dokonał przelewu na rzecz wspomnianego Urzędu Miejskiego w wysokości 200 zł i 822,08 zł i zapłacił niedopłatę podatku dochodowego wynikająca ze zobowiązania w rocznym podatku dochodowym brata w kwocie [...] zł. Z konta tego wynika także, że skarżący otrzymał w maju tego roku wynagrodzenie w wysokości [...] zł i że w maju przelał na rzecz Urzędu Miejskiego kwotę 822,098 zł. Z konta bankowego brata wynika, że w marcu brat otrzymał wynagrodzenie w kwocie [...]zł i przelał na konto A. D. kwotę [...] zł, a kwietniu otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie od innej spółki [..]. w wysokości [..] gdzie w tytule przelewu wpisano wynagrodzenie za marzec i przelał na konto bankowe wskazanej wyżej osoby kwotę [...] zł, a w maju brat otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] zł i wynagrodzenie od innej spółki [...]. w wysokości [...] zł i przelał na konto bankowe wskazanej wyżej osoby kwotę [...] zł. Z konta brata wynika, także m.in., że brat wielokrotnie przelewał przy użyciu karty bankowej kwotę [...] zł na adres W. ul.[...].
Nadesłał również opłaty za gaz wystawione na nazwisko zmarłej matki dotyczące mieszkania wskazanego jako adres zamieszkania skarżącego obejmujące kwoty 58,88 zł za [...]r., 58,36 zł [...] r., 60,33 zł z terminem płatności w [....] oraz wysokość opłat za prąd w mieszkaniu podanym jako adres zamieszkania skarżącego w kwotach 11,15 zł [...]r. i 45,33 zł za miesiące od [..] do [...] 2017 r. oraz aktualne zawiadomienie o zmianie wysokości opłat za czynsz adresowane do brata skarżącego z którego wynika, że czynsz ten wynosi 468,46 zł i dotyczy mieszkania podanego jako adres zamieszka skarżącego i jego brata, a ponadto w tym zawiadomieniu podano numer konta bankowego dotyczące zapłaty tego czynszu, który jest identyczny z numer konta o którym mowa wyżej z którego skarżący dokonuje opłat na rzecz Urzędu Miejskiego. Nadesłał także zawiadomienie o wysokości opłat za używanie powyższego lokalu z dnia [...] r. adresowane do zmarłej [...], z którego wynika, że czynsz wynosił 821,43 zł i dotyczył trzech osób, a także przedłożył nieczytelne kopie wynagrodzenia brata, z których wynika m. in., że brat otrzymał w kwietniu kwotę [...]zł, nieczytelna jest natomiast kopia za [...] r.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W myśl art 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a..) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jej rzeczywista sytuacja dochodowa.
Skarżący, który pozostaje w związku małżeńskim wykazał bowiem jedynie wysokość swojego dochodu z tytułu zatrudnienia w okresie ostatnich sześciu miesięcy przedkładając omówione wyżej wydruki zakładu pracy składane do ZUS, z których wynika, że miesięczne wynagrodzenie wynosi około [...] zł. Skarżący nie ujawnił natomiast wysokości dochodu żony.
Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ z treści art 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2017 r., poz. 682, zw. dalej: k.r.o.) wynika, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków. Należy mieć również na względzie art. 23 k.r.o., który stanowi, iż małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy. Pomoc ta obejmuje on również wydatki związane z prowadzeniem postępowań sądowych przez jednego z małżonków.
Z doświadczenia życiowego wynika, że nie można wykluczyć sytuacji, że małżonkowie mogą posiadać odrębne miejsce zamieszkania. Jednakże obowiązek przedłożenia przez skarżącego dokumentów źródłowych dotyczących dochodu żony wynika z wymienionego wyżej obowiązku wzajemnej pomocy małżonków, o charakterze alimentacyjnym, który istnieje w okresie trwania małżeństwa i nie ustaje w sytuacji, gdy małżonkowie zamieszkują oddzielenie.
Skarżący, w opisanym wyżej piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r., podał jednie, że nie mieszka razem z żoną i że żona raczej nie korzysta z pomocy społecznej i nie jest w stanie wykonywać prac dorywczych i że nie wie czy żona jest osoba bezrobotną i ma nadzieję, że dalej pracuje [..]. Niewiarygodne jest twierdzenie, że skarżący, który pozostaje w związku małżeńskim nie posiada wiedzy czy żona jest osobą bezrobotną i czy w dalszym ciągu pracuje [...] zważywszy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż żona złożyła oświadczenie, o posiadaniu wraz z mężem domu położnego przy ul. [...], które zostało zawarte we wniosku skarżącego o uregulowaniu stanu prawnego lokalu po zmarłej [..], w którym skarżący obecnie zamieszkuje. Powyższe oznacza, że skarżący tylko w pewnych wybiórczych sytuacjach przedkłada wymagane przepisem prawa oświadczenia żony.
Informacje przedstawione przez skarżącego nie pozwalają na ustalenie, czy żona pracuje i w jakiej wysokości uzyskuje wynagrodzenie z tego tytułu lub z innych źródeł lub też ewentualnie czy żona jest osoba bezrobotną i czy w związku z tym skarżący może skorzystać z realnej finansowej pomocy żony w opłaceniu kosztów niniejszego postępowania sądowego.
Również żądanie nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, lokat oszczędnościowych i kart kredytowych żony i jej zeznania podatkowego miało na celu ustalenie jak kształtuje się sytuacja dochodowa żony skarżącego.
Skarżący nie wyjaśnił także w jednoznaczny sposób ani też nie udokumentował z jakiego tytułu żona jest zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż podał jednie, że żona jest zgłoszona do tych ubezpieczeń standardowo.
Żądanie dokumentu dotyczącego zgłoszenia żony do ubezpieczenia zdrowotnego miało na celu ustalenie na podstawie jakiego tytułu żona jest zgłoszona do tych ubezpieczeń, tj. np. w związku z rejestracją jako osoba bezrobotna, pobieraniem renty, ewentualnie w związku z zatrudnieniem Wyjaśnienie tej kwestii pozwoliłoby zatem na ustalenie, czy żona skarżącego pozostaje w zatrudnieniu.
Brak tych danych nie pozwala na wiarygodną ocenę jak kształtuje się pełna sytuacja dochodowa rodziny skarżącego obejmująca także sytuację żony.
Dodać należy, iż obowiązku przedłożenia dokumentów dotyczących sytuacji dochodowej żony nie uchyla twierdzenie skarżącego, iż żona nie wyraża zgody na ich udostępnienie i że Sąd może zwróci się o ich przedłożenie do żony skarżącego.
Obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa bowiem wyłącznie na wnioskodawcy.
Niewiarygodne jest twierdzenie skarżącego, że nie posiada wiedzy czy dom, którego jest właścicielem wraz z żoną jest wynajmowany.
Wyjaśnienie okoliczności dotyczących wynajmu domu miało na celu ustalenie, czy skarżący otrzymuje obecnie dochody z tego tytułu, gdyż ewentualny dochód z tego źródła kształtuje dochód skarżącego jako dochód pochodzący ze wspólnej własności.
Niewiarygodne jest także twierdzenie skarżącego, iż nie zna wysokości podatku od nieruchomości skoro będąc wraz z żoną właścicielem nieruchomości jest podatnikiem podatku z tytułu tej własności. Podkreślić należy, iż skarżący nie przedłożył decyzji ustalającej wysokość tego podatku, co nie pozwala na ustalenie wysokości zobowiązania z tego tytułu.
Dodać także trzeba, iż skoro skarżący w piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. podał, że jego dzieci są już pełnoletnie, w tym jedno z dzieci niedawno ukończyło 18 lat, to jego rodzina nie jest uprawniona do pobierania świadczenia wychowawczego na niepełnoletnie dzieci, tzw. 500+.
Skarżący we wspomnianym piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. podał, że nie mieszka z żoną lecz nie wyjaśnił w jednoznaczny sposób pod jakim adresem zamieszkuje żona. Dane te miały na celu wyjaśnienie, czy żona wraz z dziećmi mieszka pod adresem ul [...], ponieważ w treści pisma z dnia 19 kwietnia 2017 r. (str. 3 tego pisma) skarżący podał, że w czterolokalowa posesja położona przy tej ulicy zajęta jest przez teściową, żonę, nieletniego syna, dorosłego syna wraz jego córką.
Skarżący nie udokumentował także pełnej sytuacji dochodowej brata z którym mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, który - jak wyjaśnił skarżący - także pozostaje w związku małżeńskim i nie mieszka z żoną. Skarżący bowiem, pismem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2017 r., został wezwany do udokumentowania wysokości dochodów brata w okresie ostatnich sześciu miesięcy, a wykazał dochody brata za część tego okresu, gdyż przedłożył wyciągi z konta bankowego brata za okres [...]., z których wynika, że w marcu brat otrzymał wynagrodzenie (przelew na konto za poprzedni miesiąc) w kwocie [...] zł, a w kwietniu otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] oraz wynagrodzenie od innej spółki [..] w wysokości [...], gdzie w tytule przelewu wpisano wynagrodzenie za marzec, a w maju brat otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] zł i wynagrodzenie od innej spółki [...] w wysokości [...] zł. i przedłożył wydruki z zakładu pracy brata (k-90, 91, 92) dotyczące wynagrodzenia uzyskanego w kwietniu [...] zł i w [...] 2016 r., z tym, że wydruk za [...] jest nieczytelny. Pozostałe wydruki z zakładu pracy brata, obejmujące ten sam okres czasu, co wyjaśnił skarżący w ostatnim zdaniu pisma z dnia 21 czerwca 2017 r., są także nieczytelne i nieodzwierciedlają sytuacji dochodowej brata skarżącego.
Przy ocenie wniosku o prawo pomocy należy wziąć pod uwagę pełną sytuację dochodową osób z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, co nie zostało wykazane w niniejszej sprawie.
Dodać należy, że opisane pismo referendarza sądowego z dnia 25 maja 2017 r. zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a, z którego wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Konstrukcja przepisu art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem (post. z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 38/12).
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Współpracy tej, w pełnym zakresie, w niniejszej sprawie zabrakło.
W tej sytuacji wykazanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem poprzez nadesłanie rachunków bankowych i opłat potwierdzających ich wysokość nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wybiórcze bowiem przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej nie obrazuje pełnej sytuacji finansowej strony i nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
W świetle powyższego przyjąć należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tych względów należało odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło