IV SAB/Wr 578/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Regionalnej we W. od pkt I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2021r. sygn. IV SAB /Wr 578/21 w sprawie ze skargi L. T. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. uchyla pkt I zaskarżonego wyroku, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2019 r. L. T. (dalej: skarżący ) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 18 lutego 2019 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę . Skarżący wniósł o : 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności , 2. stwierdzenie ,że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie , 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2500zł, 5. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził , że pomimo upływu terminów ustawowych sprawa nie została w dalszym ciągu załatwiona , a organ nie udzielił skarżącemu , a nie jego pełnomocnikowi jakichkolwiek odpowiedzi na złożone pisma , nie wydał decyzji w sprawie i tym samym rażąco przekroczył ustawowe terminy rozpoznania sprawy . W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podnosząc ,że sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, nie wynika z ich złej woli , ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców. Wielokrotny przyrost wniosków, przy fluktuacji kardy pracowniczej ma wpływ na tempo procedowania spraw. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda podniósł, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania, a dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu, a zatem możliwością z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu, a strona skarżąca winna uzasadnić wysokość sumy pieniężnej jakiej dochodzi. Pismem z dnia 10 sierpnia 2021r. Prokurator Prokuratury Regionalnej we W. zgłosił udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym ze skargi skarżącego (k.58 akt) . Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021r. sygn. IV SAB/Wr 578/21 zobowiązał Wojewodę D. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2019 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ( pkt I) , stwierdził ,że bezczynność Wojewody D. w załatwieniu wniosku , o którym mowa w pkt I wyroku , ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( pkt II), przyznał od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 2500 złotych ( pkt III) , zasądził od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania ( pkt IV). W motywach powyższego orzeczenia Sąd stwierdził ,że w realiach badanej sprawy mamy do czynienia bezczynnością organu, bowiem z materiału aktowego analizowanej sprawy - w sposób niebudzący wątpliwości - wynika, że organ znacznie przekroczył - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od chwili złożenia przez skarżącego wniosku, tj. od dnia 18 lutego 2019 r. (data wpływu wniosku do organu) organ – poza pismem z dnia 18 lutego 2019r. - przez kolejne 29 miesięcy nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie .Kolejna czynność została bowiem podjęta przez organ w dniu 12 lipca 2021 r. , kiedy sprawa winna być finalnie załatwiona, mając na uwadze terminy z art. 35 k.p.a. Czynnością tą było zwrócenie się do skarżącego o przedłożenie określonych dokumentów oraz wystąpienie do służb o udzielenie informacji o skarżącym. Powyższe wskazuje na to , że na dzień wniesienia skargi Wojewoda pozostawał w sprawie bezczynny, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) , o czym orzeczono w II pkt wyroku. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I wyroku). Prokurator Prokuratury Regionalnej we W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku , zaskarżając go w zakresie punktu I sentencji wyroku. Wyrokowi w zaskarżonej części zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie i zmianę wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w zaskarżonym zakresie, tj. w punkcie I. poprzez umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Wojewody D. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2019r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie I i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono ,że Prokurator tut. Prokuratury Regionalnej był także uczestnikiem postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, toczącego się przed Wojewodą D. z wniosku skarżącego znak: [...].W tym postępowaniu, organ doręczył prokuratorowi w dniu 19 stycznia 2022r. pismo informujące o przebiegu postępowania, w tym o wydaniu w dniu 18 listopada 2021r. decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt i pracę na terytorium RP skarżącemu na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2021 r.. poz. 2354 ze zm.), w związku z wykonywaniem pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do dnia 18 listopada 2024r. Kopię powyższego pisma dołączono do skargi kasacyjnej .Wobec tego , że już po wniesieniu skargi , ale przed wydaniem przez Sąd wyroku, organ zakończył postępowanie w sprawie poprzez wydanie decyzji, bezprzedmiotowe – według skarżącego kasacyjnie- stało się zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zawarte w pkt I wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Powyższa regulacja wprowadzająca wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W ramach uprawnień autokontrolnych sąd I instancji może uchylić własne, zaskarżone orzeczenie bez przesyłania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Natomiast z usprawiedliwionymi podstawami wywiedzionej skargi kasacyjnej mamy do czynienia w sytuacji, gdy Sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 269/16; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie oczywistości mieści się zatem w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (zob. B. Dauter (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 179a p.p.s.a., tezy 1 i 3, LEX 2019 r.). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy (druk sejmowy nr 1633) podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione w szczególności, jeżeli sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej. A zatem o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej możemy mówić wtedy, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają jej uwzględnienie. Innymi słowy przesłanka ta występuje, gdy w sprawie dopuszczono się takiego naruszenia prawa, które jest widoczne "na pierwszy rzut oka" i nie nasuwa wątpliwości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 września 2007 r., sygn. akt III CSK 219/07 i z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I CSK 18/14 ) Dokonując oceny wniesionej przez uczestnika postępowania skargi kasacyjnej w świetle art. 179a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w sprawie zaistniała jedna z przesłanek uzasadniająca zastosowanie tego przepisu, stanowiąca podstawę do wydania autokontrolnego orzeczenia, a mianowicie podstawa skargi kasacyjnej jest oczywiście usprawiedliwiona. W toku postępowania międzyinstancyjnego, wszczętego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez uczestnika postępowania stwierdzono bowiem, że usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że mimo braku wydania decyzji na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał - na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie - w stanie bezczynności. Zgodzić się bowiem trzeba ze skarżącym kasacyjnie ,że wydanie przez organ określonego aktu po wniesieniu skargi czyni bezprzedmiotowym orzekanie przez Sąd w zakresie zobowiązania organu do podejmowania właściwych kroków w celu załatwienia wniosku skarżącego. Natomiast nie zwalnia Sądu z obowiązku rozstrzygnięcia czy w okresie od dnia wniesienia przedmiotowego wniosku do dnia wydania decyzji, bezczynność zaistniała, a jeśli tak, to czy miała charakter kwalifikowany. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a . Jak wynika z przedstawionych na żądanie Sądu w toku postępowania międzinstancyjnego materiałów sprawy, w celu zakończenia sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 18 lutego 2019 r. organ wydał decyzję. Nastąpiło w dniu 18 listopada 2021r. czyli po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu .Wydanie powyższej decyzji świadczy zatem o zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Wobec tego nakazywanie organowi podjęcia niezbędnych czynności w celu załatwienia wniosku, wobec wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej jest bezprzedmiotowe, co uzasadniało uchylenie pkt I zaskarżonego wyroku i orzeczenie o umorzeniu postępowania w tym zakresie. Skoro skarga kasacyjna okazała się skuteczna, należało orzec jak w tenorze wyroku na podstawie art. 179a p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.