IV SAB/Wr 751/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi V. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. Pismem z dnia 26 lipca 2024 r. V. S., działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika (dalej: strona skarżąca), wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ) w sprawie z wniosku strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Z załączonej do akt sprawy koperty, w której nadano skargę wynika, że skarga została wniesiona listem poleconym nadanym w placówce wyznaczonego operatora pocztowego w dniu 29 lipca 2024 r. (k. 12 akt sądowych). W wykonaniu zarządzenia z dnia 4 października 2024 r., przy piśmie Sądu z dnia 7 października 2024 r., strona skarżąca została wezwana do nadesłania kopii ponaglenia skierowanego do organu wraz z dowodem jego wniesienia. Na wykonanie powyższego wezwania zakreślono stronie skarżącej termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca nadesłała dwa egzemplarze ponaglenia, datowane na dzień 23 i 29 lipca 2024 r. (k. 28-29, k. 30) wraz z dowodem ich nadania na adres organu w placówce operatora wyznaczonego (k. 31). Z nadesłanego dowodu nadania wynika, że ponaglenia zostały nadane listem poleconym w dniu 29 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego), tj. w tym samym dniu, w którym została wniesiona skarga. Powyższe potwierdzają dane z systemu e-monitoring P. S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej; k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z kolei zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie(art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., o czym stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wniesione zostało równocześnie ze skargą do sądu. Takie wniesienie ponaglenia, tj. ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie może zostać uznane za prawidłowe wyczerpanie środków zaskarżenia. Ponaglenie służy bowiem zasygnalizowaniu organowi niezadowolenia strony postępowania z czasu trwania postępowania, a organ powinien mieć realną możliwość reakcji na ten środek. Wniesienie ponaglenia wraz ze skargą odbiera tą możliwość (por. postanowienia NSA z 18 czerwca 2015 r., I OSK 1579/15; z 13 lipca 2016 r., I OSK 3044/15; z 20 stycznia 2022 r., II OSK 2772/1 - publ. CBOSA). Z art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że ponaglenie powinno poprzedzać wniesienie skargi, zatem wniesienie ponaglenia razem ze skargą nie spełnia tego wymogu. Powyższa wykładnia znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 27 czerwca 2016 r., I FPS 1/16, w której wykluczono możliwość równoczesnego wniesienia skargi i wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale, która zachowuje aktualność w rozpatrywanym zakresie, wskazano, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. tej ustawy, skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia po dniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia oraz z naruszeniem regulacji art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem z tej przyczyny podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji postanowienia. Wpis zwrócono stronie skarżącej na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).