IV SAB/Wr 796/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Wałbrzychu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 maja 2025 r. oddala skargę w całości. A. S. (Strona, Skarżąca) R. pismem z dnia 9 maja 2025 r. (wpływ do organu 14 maja 2025r.) skierowanym do P. J. M. Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu (dalej: organ) w związku z otrzymanym zawiadomieniem o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez ustalonych funkcjonariuszy publicznych U. w Ś. w okresie od 4 marca do 16 kwietnia 2024 r. w Ś. w związku z realizacją inwestycji pod nazwą P. "ulicy [...]" o wartości 104.451,60 zł poprzez zawarcie umowy na wykonanie inwestycji w dniu 4 marca 2024 roku bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania przetargowego oraz bez wymaganej kontrasygnaty skarbnika, o której mowa w art. 46 ust 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz poświadczenia nieprawdy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a dotyczącej rzeczywistej daty sporządzenia protokołu odbioru z dnia 18 marca 2024 roku określonego jako P. odbioru i przekazanie do użytku w zadania pod nazwą P. "ul. [...]" czym działano na szkodę interesu publicznego, tj. o czym z art. 231 § 2 kk i art. 271 § 3 kk w zw. 7 art 11 § 2 kk. na podstawie art. 3a Prawo Prasowe wniosła o udostępnienie: 1. Uzasadnienie do w/w zawiadomienia o umorzeniu śledztwa. 2. Kopii dokumentów postępowania o sygn. akt 4348-1.Ds.145.2024 Strona wskazała, że kopie dokumentów prosi dostarczyć na nośniku CD na wskazany adres. Pismem z dnia 15 maja 2025 r. organ w nawiązaniu do pisma z dnia 9 maja 2025 r., którym Strona powołując się na art. 3a ustawy Prawo Prasowe wniosła o udostępnienie uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa oraz kopii dokumentów w sprawie sygn. 4348- 1.Ds 145.2024, poinformował Stronę, że kwestie udostępniania materiałów z akt sprawy podlegają regulacji przepisów Kodeksu Postępowania Karnego, a to art. 156 § 5 kpk nie zaś w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wskazano przy tym, że informacje, o które Strona wnioskuje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto wskazano, że zgodnie z art. 61 Konstytucji RP "Obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i ;zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Tymczasem na kanwie sprawy sygn. 4348-1.Ds 145.2025 została dokonana karnoprawna ocena konkretnego zdarzenia, a mianowicie związanego z realizacją inwestycji pod nazwą "[...]", co samo w sobie nie stanowi informacji publicznej . Końcowo wskazano, że kopia pisma Strony zostaje przedłożona do akt sprawy sygn. 4348-l.Ds 145.2025 celem stosownego rozpoznania. Skarżąca w dniu 7 lipca.2025 r. za pośrednictwem organu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji. Strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: MPPOIP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3 art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (dalej: UDIP) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Wobec powyższego wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że pismem Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu z dnia 29 kwietnia 2025 r. została zawiadomiona o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez ustalonych funkcjonariuszy publicznych U. w Ś. w okresie od 04 marca do 16 kwietnia 2924 r. bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania przetargowego oraz bez wymaganej kontrasygnaty skarbnika, o której mowa w art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym oraz poświadczeniu nieprawdy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a dotyczącej rzeczywistej daty sporządzenia protokołu odbioru z dnia 18 marca 2024 r. określonego, jako P. odbioru I przekazanie do użytku w zadania pod nazwą P. "ul. [...]", czym działano na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 2 kk i art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Pismem z dnia 9 maja 2025r. adresowanym do J. M. P. w W. jako R. zwróciła się o udostępnienie: 1. Uzasadnienia do zawiadomienia o umorzeniu śledztwa. 2. Kopii dokumentów postępowania o sygn. akt 4348-1.Ds.145.2024. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazała nośnik CD wysłany na wskazany powyżej adres. W dniu 15 maja 2025 r. otrzymała odpowiedź od organu, w której organ wyraził stanowisko, że przedmiotem złożonego przez nią wniosku nie jest informacja podlegająca udostępnieniu. Do dnia złożenia niniejszej skargi nie została jej udostępniona informacja będąca przedmiotem wniosku z dnia 9 maja 2025 r. Skarżąca wskazała, że przedmiotem złożonego przez nią wniosku jest informacja podlegająca udostępnieniu. Artykuł 61 ust. 1 Konstytucji RP stanowi normatywną podstawę prawa do informacji. Stanowi on o tym, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacje, o których udostępnienie się zwróciła, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności organów władzy publicznej/osób pełniących funkcje publiczne/działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W związku z powyższym przedmiotem złożonego przeze nią wniosku było udostępnienie informacji podlegającej udostępnieniu. Z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje w bezczynności, co sprawia, że niniejsza skarga jest zasadna i konieczna. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że Prokuratura Rejonowa w Wałbrzychu postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r. umorzyła śledztwo prowadzone pod sygn. akt 4348-l.Ds 145.2024.sp w sprawie: I. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez ustalonych funkcjonariuszy publicznych U. w Ś. w okresie od 4 marca do 16 kwietnia 2024 r. w Ś. w związku z realizacją inwestycji pod nazwą P. "ulicy [...]" o wartości 104 451,60 zł poprzez zwarcie umowy na wykonanie inwestycji w dniu 4 marca 2024 r. bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania przetargowego oraz bez wymaganej kontrasygnaty skarbnika, o której mowa w art. 46 ust 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz poświadczenia nieprawdy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a dotyczącej rzeczywistej daty sporządzenia protokołu odbioru z dnia 18 marca 2024 roku określonego jako P. odbioru i przekazanie do użytku w zadania pod nazwą P. "ul. [...]", czym działano na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 2 kk i art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk - wobec braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 2 pkt 2 kpk). W dniu 14 maja 2025 r. do Prokuratury Rejonowej wpłynęło pismo Strony, w którym w oparciu o art. 3a Prawa Prasowego wniosła o udostępnienie uzasadnienia postanowienia z dnia 29 kwietnia 2025 r. o umorzeniu śledztwa oraz wydania kopii dokumentów z akt sprawy 4348-1.Ds.145.2024. Pismem z dnia 15 maja 2025 r. udzielono Stronie odpowiedzi, informując, że kwestie udostępniania materiałów z akt sprawy podlegają regulacji przepisów Kodeksu Postępowania Karnego, a to art. 156 § 5 kpk nie zaś w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Nadto wskazano, że informacje, o które wnioskowała Strona nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W udzielonej odpowiedzi przywołano treść art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Poinformowano Stronę, iż na kanwie sprawy sygn. 4348-1.Ds.145.2025 została dokonana karno-prawna ocena konkretnego zdarzenia, a mianowicie związanego z realizacją inwestycji pod nazwą "[...]", co samo w sobie nie stanowi informacji publicznej. Odpowiedź została wysłana do Strony pocztą, niemniej pomimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana. W dniu 13 czerwca 2025 r. do Prokuratury Rejonowej wpłynęło pocztą elektroniczną pismo Strony informujące, że przebywała na urlopie wypoczynkowym i z tych względów nie odebrała kierowanej doń korespondencji i w związku z tym prosi o nadesłanie skanów pism ze sprawy 4348-1.Ds.145.2024 oraz 4348-O.Ip 9.2025. W dniu 16 czerwca 2025 r. przesłano na adres e-mail kopię udzielonej odpowiedzi z dnia 15 maja 2025 r. ze sprawy 4348.0.Ip.9.2025. Jednocześnie pismo Strony z dnia 9 maja 2025 r., które wpłynęło do Prokuratury w dniu 14 maja 2025 r. zostało rozpoznane w trybie przepisów Kodeksu Postępowania Karnego jako wniosek o udostępnienie akt sprawy do wglądu. Zarządzeniem w sprawie sygn. 4348-1.Ds.145.2024.sp z dnia 15 maja 2025 r. odmówiono zgody na udostępnienie uzasadnienia o umorzeniu śledztwa oraz kopii dokumentów. W dniu 7 lipca 2025 r. do Prokuratury Rejonowej wpłynęło pismo Strony zatytułowane jako "skarga na bezczynność", w którym Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych , art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 10 ust 1 w zw. z art. 13 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie organu skarga nie jest zasadna. Organ odpowiedział Stronie w terminie na złożony przez nią wniosek o dostępie do informacji publicznej. Organ zaznaczył, że wniosek Strony o udostępnienie kopii dokumentów postępowania sygn. 4348-1.Ds 145.2024 należy rozumieć jako wniosek o udostępnienie kopii całości akt sprawy karnej. Żądne przez Stronę kopie dokumentów z akt sprawy 4348-1.Ds 145.2024 wraz z uzasadnieniem decyzji kończącej postępowanie karne nie stanowią informacji publicznej. Jednakowoż należy mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej , a więc o czymś, a nie udostępniania zbioru materiałów jako takich (wyrok NSA z 19 lutego 2014 r., I OSK 903/13, LEX nr 1449922). Akta sprawy karnej są przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne określające sposób tworzenia, rejestrowania, przechowywania jak i udostępniania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W tym miejscu wskazać należy, że o ile do spraw związanych z bezczynnością w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., to zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności takiej skargi nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (ponaglenie), a skargę taką można wnieść w każdym czasie (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spór w sprawie sprowadza się do sposobu załatwienia wniosku strony albowiem Skarżąca nie jest usatysfakcjonowana treścią odpowiedzi z 15 maja 2025 r i utrzymuje, iż organ w dalszym ciągu jest w stanie bezczynności co do załatwienia jej wniosku z dnia 9 maja 2025 r. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności. W rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącej z dnia 9 maja 2025 r. (wpływ do organu 14 maja 2025 r.) został przez organ rozpoznany w dniu 15 maja 2025 r. Organ w formie zwykłego pisma poinformował Skarżącą, że kwestia udostępnienia żądanej informacji w postaci uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa oraz kopii dokumentów w sprawie sygn. 4348-1.Ds.145.2024 podlega regulacji przepisów Kodeksu postępowania karnego, a to art. 156 § 5 kpk nie zaś udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oceniając stanowisko organu wskazać należy że przepisy u.d.i.p. stanowią konkretyzację konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 Konstytucji RP), które warunkuje realizację w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy i stanowi konieczny element demokracji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z woli ustawodawcy wyłączone jest więc stosowanie przepisów u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: 1) podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p.; 2) ujawnianych na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji, przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie u.d.i.p. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany informuje jedynie wnioskodawcę, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie u.d.i.p. Zasady dostępu do akt postępowania karnego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy reguluje art. 156 Kodeksu postępowania karnego (dalej k.p.k.). Postępowanie karne realizuje określone cele wynikające przede wszystkim z art. 2 § 1 k.p.k. i bez wątpienia dobro postępowania karnego, jak również dobro, czy interes stron i innych jego uczestników, wymagają odmiennego uregulowania zasad dostępu do akt postępowania i znajdujących się w nich dokumentów stanowiących informację publiczną, niż to regulują przepisy ogólne dotyczące udostępniania informacji publicznej znajdujące się w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i w u.d.i.p. Regulacja ta znajduje się w art. 156 § 1 k.p.k. Zgodnie z nim stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Z kolei przepisy art. 156 § 5, § 5a i § 5b k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej (art. 156 § 5). W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b (art. 156 § 5a). Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (art. 156 § 5b), przy czym ten ostatni przepis został dodany przez art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. (Dz.U.2021.1023) zmieniającej k.p.k. z dniem 22 czerwca 2021 r. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia stosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 156 k.p.k. w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, w której Strona domaga się udostępnienia – jako informacji publicznej – uzasadnienie do zawiadomienia o umorzeniu śledztwa oraz kopii dokumentów postępowania o sygn. akt 43481.Ds.145.2024. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanych w szczególności w wyrokach NSA z dnia 18 stycznia 2023 r., III OSK 6466/21; z dnia 21 listopada 2023 r., III OSK 2305/22, z dnia 29 maja 2024 r., III OSK 1170/22, z dnia 14 listopada 2024 r., III OSK 1866/23, z dnia 17 grudnia 2024 r., III OSK 1510/23, z dnia 10 października 2025 r., III OSK 713/25. W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że argumenty pozwalające zająć właściwe stanowisko wobec zakresu stosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 k.p.k. znajdują się w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13. Uchwała ta dotyczyła wprawdzie kwestii dopuszczalności żądania udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego, ale z uwagi pogłębiony i uniwersalny charakter powołanych w jej uzasadnieniu ocen prawnych powinna być uwzględniana w zakresie szerszym niż ten, do którego odnosiło się pytanie prawne. Wspomniane oceny prawne dotyczą także relacji między przepisami u.d.i.p. i k.p.k. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się zatem wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisem takim jest m.in. art. 156 k.p.a. Art. 156 § 1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expresis werbis należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Art. 156 § 5 i 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego – są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ustawodawca, co do którego zakładamy walor racjonalności, ilekroć przewiduje, że określony podmiot może, czy też powinien mieć dostęp do akt jakiegokolwiek postępowania – wyraźnie reguluje to w przepisach ustawy. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają takiego uregulowania. Całość rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w powołanej uchwale prowadzi do kilku niewątpliwych wniosków. Po pierwsze, przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a oraz 5b k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione osobom innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym). Po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie, powyżej wskazane przepisy k.p.k. stanowią owe "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. W konsekwencji nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych – wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p. (zob. powołane już wyżej wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2023 r., III OSK 6466/21, i z dnia 14 listopada 2024 r., III OSK 1866/23). Skoro zatem dostęp do żądanej przez Skarżącą informacji określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (z którego wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, a takimi przepisami są m.in. art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k.), to w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. W konsekwencji uznać należało, że żądane w niniejszej sprawie dokumenty dotyczące postępowania przygotowawczego w konkretnie oznaczonej sprawie nie są informacją publiczną, której udostępnienia mogła domagać się Skarżąca w trybie u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 29 maja 2024 r., sygn. III OSK 1170/22). Dlatego nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej pozostawał w bezczynności nie udzielając informacji bądź też nie wydając decyzji o odmowie jej udzielenia w trybie u.d.i.p. Konsekwencją dokonanego przez organ w dniu 15 maja 2025 r. pisemnego powiadomienia Strony, że jej wniosek z dnia 9 maja 2025 r. nie może być rozpatrzony w trybie przepisów u.d.i.p. - był brak bezczynności organu. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.