IV SAB/Wr 84/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi S. V. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej S. V. uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych. W dniu 28 lipca 2020 r. wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego wniosek S. V. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W dniu 23 marca 2022 r. organ wystosował pismo do Policji, ABW i Straży Granicznej (odpowiedź od organów Policji wpłynęła w dniu 2 maja 2022 r.). W dniu 7 czerwca 2022 r. wnioskodawczyni przesłała załącznik nr 1 do wniosku i umowę o pracę (adres na kopercie i nadesłanych dokumentach: P., "ul.[...]"). W dniu 21 lipca 2022 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku w części A pkt 20, części C.II, C.IIIa, C.VI, C.VII oraz do przedłożenia kopii stron paszportu (wezwanie skierowano na adres: P., "ul. [...]"). W zawiadomieniu z 29 sierpnia 2022 r. nr SOC-PCII.6151.1.8803.2020.MPA na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wojewoda poinformował stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w wyznaczonych częściach do dnia wydania zawiadomienia. Jak wskazał organ, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało wysłane na adres strony P., "ul. [...]" i po dwukrotnym awizowaniu zostało zwrócone do nadawcy. W dniach 21 lipca 2023 r., 16 sierpnia 2023 r., 24 października 2023 r. 12 listopada 2023 r. i 18 grudnia 2023 r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji oraz przesłała kolejne dokumenty do akt sprawy. W dniu 1 września 2022 r. strona złożyła ponaglenie z dnia 30 sierpnia 2023 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W dniu 15 stycznia 2024 r. wpłynęła do organu skarga strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2024 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art.36 § 1 k.p.a. i wniosła o: - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, - orzeczenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wyjaśniła, że od 3,5 roku nic się nie dzieje w jej sprawie. Brak karty pobytu narusza swobodę przemieszczania się i utrudnia załatwianie spraw życia codziennego. W odpowiedzi na skargę z dnia 18 stycznia 2024 r. Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, wskazując że wniosek został pozostawiony bez rozpoznania w dniu 29 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Strona spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem ponaglenia (w związku z art. 65 § 1 k.p.a.). Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", zatem odwołując się do jednej z dyrektyw wykładni językowej, tj. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Z "przewlekłym prowadzeniem postępowania" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Obowiązujące przepisy prawa procesowego nie przewidują określonej formy dla pozostawienia podania bez rozpoznania. W literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że jest to czynność materialno-techniczna, o której organ ma jedynie zawiadomić wnioskodawcę (uchwała Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, publ. OSNIAPiUS z 2000 r., nr 19, poz. 702, postanowienie NSA z 3 września 1992 r., III SA 1407/92; wyrok NSA z 10 lipca 1998 r., I SA 1107/96; postanowienie NSA z 1 lutego 2017 r., II OSK 74/17 – wszystkie orzeczenia dostępne są w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe w sytuacji pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., strona może ponownie wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania, który nie będzie już obarczony brakami formalnymi. Jeżeli natomiast w przekonaniu strony jej podanie pozostawiono bez rozpoznania bezpodstawnie, to wówczas może złożyć skargę na bezczynność organu. Jak bowiem przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 "Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)". Wobec powyższego, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest właściwym środkiem prawnym dla zwalczania przez stronę ewentualnej bezczynności organu, polegającej na uprawnionym w ocenie organu zaniechaniu prowadzenia procesu administracyjnego i zawiadomieniu wnioskodawcy o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Takim środkiem prawnym, który mógłby doprowadzić do sądowej kontroli ewentualnej bezczynności organu jest skarga na bezczynność. Tymczasem w sprawie, pomimo pisma Wojewody z 29 sierpnia 2022 r. zawiadamiającego wnioskodawczynię o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., strona działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, skierowała do Sądu pismem z 15 stycznia 2024 r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do brzmienia art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu w pkt II orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.