IV SAB/Wr 844/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi S. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Marciszów w przedmiocie wykonywania obowiązków służbowych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 26 VIII 2024 r. S. B. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez wójta gminy Marciszów w wykonywaniu obowiązków służbowych. Skarżąca podniosła, że gmina Marciszów wraz z pozostałymi właścicielami lokali w budynku wielorodzinnym przy "ul. [...]" w M. tworzy od 2009 r. wspólnotę mieszkaniową. Jej skarga dotyczy zaniedbywania przez gminę związanych z tym obowiązków właścicielskich i przekraczania uprawnień. W szczególności podkreślono, że gmina nie przeprowadza corocznych przeglądów technicznych w lokalach komunalnych, w których używane są piece węglowe i butle z gazem, co stanowi zagrożenie pożarowe. Brak też jest z jej strony współpracy z zarządcą oraz woli wykonania nakazu PINB z K. co do sporządzenia ekspertyzy budynku. Następstwem powyższego jest jego zły stan techniczny, a także odmowa wypłat odszkodowań przez firmy ubezpieczeniowe. Ponadto lokatorzy lokali komunalnych przy korzystaniu z przydomowej działki naruszają, za przyzwoleniem pracowników gminy, dotychczasowe ustalenia quad usum, wynikające z procentowego udziału w częściach wspólnych. Skarżąca zwróciła również uwagę na rażące zaniedbania w kwestii zasilania budynku w wodę i odbioru ścieków, w tym na brak rejestracji głównego licznika oraz odrębnego zasilania lokali. Odpowiedzialnością za zaistniały stan rzeczy, wynikający z niedopełnienia obowiązków oraz przekraczania uprawnień, obarczyła konkretnego pracownika gminy. Skarżąca zarzuciła także fałszowanie przeglądów budowlanych budynku, celem czerpania korzyści materialnych z pobieranych od wspólnoty wpłat, przez dyrektora Z. w M. Odnosząc się do powyższego wniosła o wszczęcie stosownego postępowania karnego co do przestępstw i naruszeń ustawy o własności lokali wobec wspomnianych osób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarga nie mieści się w kategoriach spraw określonych w art. 3 § 2 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "ppsa". Wskazano ponadto, że gmina, w częściach wspólnych nieruchomości, posiada jedynie udział związany z własnością lokalu mieszkalnego. W związku z tym, obowiązek dokonywania zleceń na wykonywanie przeglądów stanu technicznego budynku spoczywa nie na pracowniku gminy, lecz zarządcy budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ppsa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ppsa, sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Stosownie zaś do art. 3 § 2-3 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 10) w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz 11) w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z powyższej regulacji wynika więc, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd po przeanalizowaniu treści skargi stwierdził, że kwestie stanowiące przedmiot skargi nie są objęte kognicją sądu administracyjnego, co przesądza o niedopuszczalności skargi. Jak wynika ze skargi, skarżąca jest niezadowolona ze sposobu działania konkretnego pracownika gminy Marciszów, wykonującego zadania związane z mieszkaniowym zasobem komunalnym, w tym dotyczące wspólnot mieszkaniowych, zarzucając mu opieszałość i nienależyte wykonywanie powierzonych obowiązków, oraz lekceważenie przepisów prawa, głównie z zakresu ustawy o własności lokali. Powyższe obciąża – zdaniem skarżącej - wójta gminy Marciszów. Wyrażając krytykę i niezadowolenie z działalności gminy, skarżąca domaga się wszczęcia wobec jej pracowników postępowania karnego. Mając na uwadze tak sformułowaną skargę należy podkreślić, że jak wynika z ww. przepisów, należąca do zakresu kognicji sądów administracyjnych kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje orzekania w sprawach skarg na pracowników jednostek samorządu terytorialnego, tym bardziej wszczynania postępowania karnego. Do orzekania w tym zakresie nie upoważniają sądów administracyjnych również przepisy szczególne. Zasadnym jest podkreślenie, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, sądy administracyjne nie są właściwe między innymi do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych z nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo ich pracowników (tak m.in. NSA w postanowieniu z 25 II 2009 r., II OSK 241/09 - publ. CBOSA). Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy administracji publicznej w trybie określonym w dziale VIII (art. 227-240) ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei do prowadzenia postępowania karnego upoważnione są organy ścigania (tj. prokuratura i policja) oraz sądy karne. Wobec powyższego, skoro sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, skargę należało odrzucić.