IV SAB/Wr 865/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej P. T. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. P. T. (dalej: skarżący) wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie wydania skarżącemu karty pobytu w związku z udzieleniem skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę decyzją organu z dnia 21 lutego 2025 r. nr SOC-PCII.6151.1.33722.2023.ISo. W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 marca 2026 r., pismem Sądu z dnia 12 marca 2026 r., skarżący został wezwany do złożenia kopii ponaglenia, skierowanego do organu, na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej wydania w/w karty pobytu wraz z dowodem wniesienia ponaglenia. W wezwaniu wskazano skarżącemu, że ponaglenie wraz z dowodem jego wniesienia zostały wymienione jako załączniki do skargi, jednakże faktycznie nie zostały do niej dołączone. Na wykonanie wezwania zakreślono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w/w wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 16 marca 2026 r. na podany w skardze adres. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania Sądu w zakresie złożenia kopii ponaglenia, skierowanego do organu, wraz z dowodem wniesienia ponaglenia upłynął bezskutecznie w dniu 23 marca 2026 r. (poniedziałek). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w zakreślonym terminie skierowane do skarżącego wezwanie o przedstawienie dowodu złożenia, w toku postępowania administracyjnego, ponaglenia, nie zostało wykonane. Również akta administracyjne sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że skarga została poprzedzona złożeniem ponaglenia. W nadesłanych przez organ aktach administracyjnych znajduje się jedynie ponaglenie, datowane na dzień 29 sierpnia 2024 r., złożone w związku z zarzucaną organowi bezczynnością w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a zatem niezwiązane z przedmiotem skargi. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność (...) można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do tego, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, ani też, że taką skargę można wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Dodatkowo wskazuje, jaki środek musi uprzednio zostać wyczerpany. Z przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 495/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 383/20). Mając powyższe na uwadze - wobec braku ponaglenia w aktach administracyjnych sprawy i niewykazania przez skarżącego, że ponaglenie zostało wniesione - Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Wpis zwrócono skarżącemu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).