IV SAB/Wr 9/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-07-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, jeśli bieg terminów na załatwienie sprawy został zawieszony na mocy przepisów szczególnych, w tym art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została oddalona, ponieważ bieg terminów do załatwienia sprawy został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Przepis ten, wprowadzony w celu regulacji spraw cudzoziemców w okresie nadzwyczajnych okoliczności, ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Skoro ustawowy termin załatwienia sprawy nie biegnie, nie można stwierdzić ani przewlekłości postępowania, ani bezczynności organu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 30 stycznia 2023 r. W trakcie postępowania organ wzywał do uzupełnienia dokumentacji i występował o informacje do służb. Skarżący składał dodatkowe dokumenty i ponaglenia. W skardze zarzucał organowi przewlekłe prowadzenie postępowania, naruszenie terminów oraz błędną wykładnię art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na zawieszenie biegu terminów na mocy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Ostatecznie organ wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. U. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi M. M. U. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Jak wynikało z akt sprawy w dniu 30 stycznia 2023 r. Skarżący wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Do wniosku załączył szereg dokumentów.
Pismem z tej samej daty organ, powołując się na art. 106 ust. 2a, ust. 2b i 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r. poz. 2354, dalej: ustawa o cudzoziemcach) poinformował Stronę o terminach na załatwienie sprawy oraz wezwał do uzupełnienia dokumentacji w sposób wskazy w treści pisma. Nadto wskazując na art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 10, dalej: ustawa z dnia 12 marca 2022 r.) poinformował o zawieszeniu biegu terminów na rozpoznanie sprawy. Kolejnym pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. organ działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wystąpił do ustawowo wskazanych służb celem przekazania informacji, czy wjazd i pobyt Strony na terytorium PR stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Pismem z dnia 24 maja 2023 r. Skarżący wezwał organ o podjęcie czynności w sprawie, zaś w dniach 28 kwietnia, 2 sierpnia, 26 września, 3 listopadad i 13 listopada 2023 r. przedłożył dodatkowe dokumenty wnosząc o wydanie pozytywnej decyzji.
W dniu 19 czerwca 2023 r. Strona złożyła ponaglenie, zaś w dniu 15 lutego 2023r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wzywając do rozpoznania sprawy.
Pismem z dnia 24 listopada 2023 r. organ powołując się na art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach wezwał Stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Nadto poinformował o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.).
Zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2023 r. organ poinformował o pozostawieniu bez rozpoznania ponaglenia złożonego w sprawie.
Decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. organ udzielił Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy.
W skardze złożonej w dniu 9 listopada 2023 r. Strona zarzucała naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.
Wnioskowała o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; dokonania kontroli przewlekłości postępowania; przyznania od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W motywach uzasadnienia wskazała na datę wszczęcia postępowania wywodząc, że od lat w sprawie nie dzieje się nic. Brak dokumentów legalizacyjnych narusza podstawowe prawa i wolności gwarantowane Konstytucją i normami prawa międzynarodowego. Postępowanie prowadzone jest przewlekle. Zarzucał błędną wykładnię art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r., który z uwagi na zakres przedmiotowy ustawy nie ma zastosowania do Skarżącego, który nie jest obywatelem U. Domagał się rozpoznania skargi nawet jeśli po jej wniesieniu została wydana decyzja, co wywodził z orzecznictwa, podobnie jak pojęcie przewlekłości postępowania uzasadniając także żądanie przyznania sumy pieniężnej jako rekompensaty za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłym prowadzeniem postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek wskazał na terminy rozpoznania sprawy liczone od daty poprawnie złożonego wniosku. Nadto powołując się na art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r., oraz wprowadzony z dniem 28 stycznia 2023 r. przepis o tożsamej (art. 100d ww. ustawy) wskazywał na zawieszenie biegu terminu rozpoznania sprawy Skarżącego. W opinii organu wskazane przepisy odnoszą się do spraw cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, o których mowa w ww. ustawie. Na poparcie swych racji odwołał się do poglądów orzecznictwa. Wskazał również na ogromny wpływ wniosków legalizacyjnych oraz sytuacje nadzwyczajne wywołane pandemią i konfliktem zbrojnym w Ukrainie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, co nakazywało jej oddalenie.
Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Rację ma Skarżący, że terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym, a taki charakter ma postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, regulują przepisy k.p.a. Te zaś w art. 35 § 4 k.p.a. wskazują na możliwość ustalenia odmiennych terminów na załatwienie sprawy w przepisach szczególnych. Takie regulacje zawiera m.in. ustawa o cudzoziemcach. Terminy tak określone liczone są od dnia wszczęcia postępowania, co wyznacza data złożenia wniosku.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocena dochowania terminów na załatwienie sprawy z dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie jest możliwa, a to z uwagi na powoływany przez organ przepis art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r., który został wprowadzony od dnia 1 stycznia 2023 r. na mocy art. 1 pkt 32 i art. 36 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 185, dalej ustawa zamieniająca). Zgodnie z jego brzmieniem w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (ust. 1).
Przepis ten podlegał zmianie, która wydłużyła termin zawieszenia biegu terminów obecnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 554).
Jak wynika z akt sprawy wniosek Skarżącego wszczynający postępowanie został złożony w organie w dniu 30 stycznia 2023 r., a zatem w dacie obowiązywania przepisu art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza bieg terminów od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 września 2025 r. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku Skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów, wyklucza możliwość stwierdzenia pzewlekłości organu. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia sprawy lub bezczynności.
Jednocześnie Sąd podzielił pogląd organu, że powołany zapis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko podmiotów objętych zakresem ww. ustawy. Stanowi on regulację o charakterze szczególnym i może być stosowany samodzielnie, co wynika z wykładni językowej, celowościowej i systemowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 638/23; sygn. akt II OSK 2372/23; z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22).
Mając powyższe na uwadze, w związku z opisanym zawieszeniem biegu terminów załatwienia sprawy przewidzianym w art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022r., skargę Strony należało oddalić w całości, co ma umocowanie w art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło