IV SAB/Wr 94/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi T. S. na bezczynność Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów [...] Wyższej Szkoły [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący pismem z dnia 15 lipca 2014 r. złożył wniosek o zwolnienie z kosztów wniesienia skargi na bezczynność organu. Pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 11 sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu tego pisma podał, że jest obecnie osobą bezrobotną, studiuje na uniwersytecie w trybie stacjonarnym, nie uzyskuje dochodów z wyjątkiem stypendium socjalnego w kwocie [...] zł, która nie pozwala mu na poniesienie żadnych kosztów sądowych. Do pisma tego dołączył wniesioną bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów, sporządzoną odrębnym pismem z dnia 18 lipca 2014 r. Powyższe pismo zawierające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z kopią skargi wniesioną bezpośrednio do Sądu zostały zarejestrowane w repertorium SO, pod sygnaturą IV SO/Wr 24/14 jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wniesieniem skargi do Sądu, którą zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skarga wniesiona bezpośrednio do Sądu, sporządzona pismem z dnia 18 lipca 2014 r., została zarejestrowana w dzienniku korespondencji pod numerem IV KO 49/14 i wysłana do organu w celu udzielenia na nią odpowiedzi. Następnie pismem referendarza sadowego z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SO/Wr 24/14 poinformowano skarżącego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych powinien zostać złożony na urzędowym formularzu i wezwano go do złożenia tego wniosku na wymaganym formularzu oraz do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący, złożył osobiście w Sądzie w dniu 1 września 2014 r., na urzędowym formularzu, podpisanym 29 sierpnia 2014 r., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego wniosku ponownie wskazał, że jest osobą bezrobotną, co potwierdził aktualnym zaświadczeniem z urzędu pracy i studiuje w trybie stacjonarnym, ponadto prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma zajęcie komornicze knota bankowego, co potwierdził wydrukiem z tego konta, z którego wynika również, że nie posiada środków pieniężnych. Nie osiąga dochodów, utrzymuje się z stypendium, które otrzyma od miesiąca października. Podał, że nie posiada majątku ani mieszkania i innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W odrębnym piśmie złożonym tego samego dnia w Sądzie, dodał, że korzysta z debetów i pożyczek, ojciec nie żyje, a matka została pozbawiona praw. W dniu 13 października 2014 r., skarżący złożył w Sądzie, pismo opatrzone tą samą datą, w którym podał, że uzupełnia powyższy wniosek z dnia 1 września 2014 r. i wyjaśnił, że w związku ze zmianą miejsca zameldowania z opóźnieniem składa zaświadczenie z urzędu skarbowego, z którego wynika, że w zeznaniu podatkowym wykazał za ubiegły rok dochód w kwocie [...] zł oraz że w bazie urzędu istnieje PIT-11, z którego wynika również, że skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł (obejmujący stypendium zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, zawartymi we wspomnianym piśmie). Przedłożył także skierowanie do szpitala i kopię legitymacji studenckiej. W dniu 13 października 2014 r. skarżącemu udostępniono akta niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt IV SAB/ Wr 94/14. W dniu 13 października 2014 r. skarżący złożył również do akt niniejszej sprawy jeszcze jedno pismo, w którym podał, że Sąd dopuścił się pomyłki poprzez złożenie jego odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 30 maja 2014 r., czyli zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, do akt niniejszej sprawy, tj. IV SO/Wr 24/14, podczas gdy pismo wraz z załącznikami dotyczyło sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 94/14. W piśmie tym wniósł o scalenie akt sprawy IV SO/Wr 24/14 z aktami sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 94/14. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 października 2014 r. wykreślono niniejszą sprawę z repertorium SO, a jej materiały włączono do sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 94/14. Sprawa o sygn. akt IV SAB/Wr 94/14 została wszczęta skargą skarżącego, sporządzoną pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. na bezczynność Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla studentów Szkoły Wyższej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania. Skarga ta została również wniesiona bezpośrednio do Sądu i przesłana do organu, czyli wspomnianej Komisji, która pismem z dnia 23 maja 2014 r. udzieliła wymaganej odpowiedzi. Następnie w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 94/14 zarządzeniem Wiceprezesa Sądu z dnia 30 maja 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie w przedmiocie tego wpisu wraz z wezwaniem do uzupełnienia pozostałych braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 czerwca 2014 r. (k-23, IV SAB/Wr 94/14). Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r.(taką datę wpisał skarżący-uwaga referendarza), złożonym osobiście w Sądzie w dniu 18 czerwca 2014 r., skarżący podał jedynie, że przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb przewidziany w art 37 § 1 kpa. Następnie postanowieniem Sądu z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 94/14 odrzucono skargę skarżącego na bezczynność z powodu nieuiszczenia wpisu od tej skargi. Postanowienie to wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia skargi kasacyjnej zostało doręczono skarżącemu w dniu 6 października 2014 r. (k-38). W dniu 13 października 2014 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego postanowienia z dnia 16 września 2014 r. odrzucającego skargę. We wniosku tym wskazał, że studiuje w trybie stacjonarnym, otrzymuje stypendium w kwocie [...] zł, jest zadłużony i choruje. Dodał, że złożył już wszelkie aktualne zaświadczenia o stanie majątkowym i dochodach. W związku z tym, że skarżący na powyższym formularzu nie zaznaczył w rubryce nr 4 w jakim zakresie żąda przyznania prawa pomocy, pismem referendarza sadowego z dnia 17 października 2014 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania zakresu żądanego prawa pomocy wraz z dokumentami i wyjaśnieniami dotyczącymi sytuacji materialnej. W odpowiedzi na to pismo skarżący pismem z dnia 3 listopada 2014 r., które złożył osobiście w Sądzie następnego dnia, wyjaśnił że żąda przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Do pisma tego dołączył pismo ZUS, potwierdzające, że w [...] r. był zgłoszony przez urząd pracy do ubezpieczeń, aktualne zaświadczenie z urzędu skarbowego, z którego wynika, że skarżący figuruje w ewidencji urzędu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i że od dnia [...] sierpnia bieżącego roku zgłosił zawieszenie tej działalności oraz: nakaz zapłaty (wraz z załącznikiem pozwem wierzyciela i zarządzeniem z dnia [..] września 2014 r. o przekazaniu sprawy komornikowi) wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym z dnia [...] marca 2012 r. [...], z którego wynika, że jest zobowiązany do zapłaty kwoty 234,95 i 90,54 zł, a także pozew [...] obejmujący kwoty, które zobowiązany jest zapłacić skarżący: 132,59 zł, 0,17 zł, 351,13 zł. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności, skoro sprawa o sygn. akt IV SO/Wr 24/14 została zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 października 2014 r. zakreślona w repertorium SO, a jej akta włączone do akt sprawy IV SAB/Wr 94/14, przyjąć należy, że skarżący złożył w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 94/14 wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika, o czym świadczą złożone na urzędowych formularzach dwa wnioski, tj.: wniosek złożony osobiście w Sądzie w dniu 1 września 2014 r. (IV SO/Wr 24/14) obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i wniosek z dnia 13 października 2014 r., którego zakres skarżący uzupełnił pismem z dnia 3 listopada 2014 r. wskazując, że dotyczy on ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z treści przepisu art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera skutki od daty jego wniesienia, nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (post. NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 2014/13, LEX nr 1443388). Przechodząc do dalszych rozważań wskazać trzeba, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, do którego skarżący został wezwany zarządzeniem Wiceprezesa Sądu z dnia 30 maja 2014 r. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 14 czerwca 2014 r., co oznacza, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu lub złożenia wniosku o zwolnienie od tego wpisu upłynął w poniedziałek 23 czerwca 2014 r. skoro siódmy dzień terminu wypadł w sobotę 21 czerwca 2014 r. Zgodnie bowiem z art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skarżący zaś, jak już wyżej wykazano, złożył osobiście w Sądzie, sporządzony pismem z dnia 15 lipca 2014 r., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dopiero w dniu 11 sierpnia 2014 r. (na urzędowym formularzu wniosek ten został złożony w dniu 1 września 2014 r. w odpowiedzi na wezwanie referendarza do uzupełnienia tego braku– uwaga referendarza) Wniosek ten został pierwotnie zarejestrowany pod sygnaturą akt IV SO/Wr 24/14 skoro skarżący w piśmie tym nie powołał żadnej sygnatury akt sprawy, a ponadto dołączył do niego wniesioną bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność. Wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi jest więc spóźniony skoro skarżący złożył go osobiście w Sądzie w dniu 11 sierpnia 2014 r., a termin do uiszczenia tego wpisu upłynął w dniu 23 czerwca 2014 r. Natomiast wniosek o zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący jest zarejestrowany jako osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku, uzyskuje niskie dochody z tytułu stypendium i nie posiada majątku, nadto dochody za ubiegły rok są niewysokie, zaś działalność gospodarcza została zawieszona, co potwierdzają także dane z CEIDG. Tym samym przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.