IV SO/Wr 18/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. G. o wymierzenie D. Kuratorowi Oświaty we W. grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć D. Kuratorowi Oświaty we W. grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); II. zasądzić od D. Kuratora Oświaty we W. na rzecz skarżącego R. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. Kurator Oświaty we W. w dniu 30 listopada 2010 r. przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargę R. G. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 62/10. Skarga została opatrzona przez skarżącego datą 22 października 2010 r. Do skargi dołączono potwierdzenie jej elektronicznego wniesienia do organu w tymże dniu. W piśmie z dnia 27 grudnia 2010 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, R. G. zawarł wniosek o wymierzenie organowi grzywny za rażące przekroczenie terminu przekazania skargi i akt sprawy Sądowi. Wnioskodawca podniósł, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin ten wynosi 15 dni, natomiast w rzeczywistości przekazanie skargi i akt do Sądu przez D. Kuratora Oświaty nastąpiło po ponad 30 dniach. W odpowiedzi na wniosek D. Kurator Oświaty wniósł o jego oddalenie podając, że w Urzędzie wystąpiły przeszkody techniczne w odbiorze korespondencji e-mailowej, które nie były zawinione przez pracownika i z tych przyczyn wniosek jest bezzasadny. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek R. G. o wymierzenie organowi grzywny. W ocenie Sądu, przekroczenie piętnastodniowego terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi do Sądu, nie było aż tak znaczne aby koniecznym było wymierzenie D. Kuratorowi Oświaty wnioskowanej grzywny. Sąd podkreślił, że organ przekazał skargę Sądowi przed złożeniem przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny, a powody niedotrzymania terminu związane były z niewłaściwym funkcjonowaniem elektronicznej platformy usług administracji publicznej EPUAP. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się jego zmiany i nałożenia grzywny na D. Kuratora Oświaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniósł, że wyjaśnienia organu co do braku możliwości technicznej odbioru korespondencji elektronicznej nie dotyczyły okresu od 22 października do 30 listopada 2010 r., ale terminu, w którym złożył wcześniejszą skargę. Ponadto zarzucił, że organ nie poparł swoich wyjaśnień żadnymi dowodami. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt I OZ 350/11 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podkreślono, że skoro z ustaleń Sądu I instancji wynika, że skarga R. G. wpłynęła do D. Kuratora Oświaty w dniu 22 października 2010 r., a w ciągu ustawowych 15 dni od jej otrzymania organ nie przekazał jej Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, to w tej sytuacji wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był zasadny, bowiem w sprawie wystąpiła przesłanka uchybienia terminu do przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Za nieuprawnione Sąd ten uznał przypisywanie instytucji określonej w art. 55 §1 p.p.s.a. wyłącznie funkcji dyscyplinującej, bowiem w przypadku gdy wskazany w art. 54 § 2 obowiązek został wykonany, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu, to ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną. Podkreślono, że okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Powyższe okoliczności mogą mieć natomiast wpływ, przy jednoczesnym uwzględnieniu okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce, na wysokość grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje W myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z oceną prawną, zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w tej sprawie, wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Ponadto za nieuprawnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał przypisywanie art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłącznie funkcji dyscyplinującej (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06), bowiem funkcja ta polegająca na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy aktualizuje się wtedy, gdy organ nie dopełnił w terminie tej czynności (por. uchwała siedmiu sędziów z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 publ. ONSA/WSA 2010/1/2). W takim przypadku występuje dodatkowo funkcja represyjna. Natomiast w sytuacji, gdy wprawdzie omawiane obowiązki zostały przez organ wykonane, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu, ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną. Jak bowiem podkreślono, funkcja art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd dodatkowo wskazał, że poza wspomnianymi funkcjami, omawiana instytucja pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu okoliczność, iż organ nie wykonał w terminie obowiązku wynikającego z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., gdyż przekazanie akt sprawy nastąpiło z uchybieniem piętnastodniowego terminu do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, z blisko 22 dniowym opóźnieniem, a samo wykonanie obowiązku określonego we wskazanym przepisie nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Nie ma już co prawda potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, bowiem organ wykonał ten obowiązek, zważyć jednak należy, że obowiązek ten został wykonany z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając powyższe na uwadze, po ponownym rozpatrzeniu okoliczności sprawy, Sąd uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny D. Kuratorowi Oświaty z powodu uchybienia obowiązkowi przekazania do sądu w ustawowym terminie skargi wraz aktami administracyjnymi i odpowiedzą, jest uzasadniony i postanowił wymierzyć temu organowi grzywnę w kwocie 200 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd miał na względzie nie tylko wyznaczoną przepisem art. 55 §1 p.p.s.a. w związku z art. 154 §6 p.p.s.a. granicę grzywny w tym Obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2010 r. i w drugim półroczu 2010 r. (Dz. U. GUS nr 3/11), zgodnie z którym przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2010 r. wyniosło 2822,66 zł., ale także charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w tej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Odnośnie wysokości wymierzonej grzywny stwierdzić należy, że w okolicznościach tej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 200 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z dwudziestodwudniowym uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 tej ustawy. O kosztach w wysokości 200 zł (kwota uiszczonego wpisu sądowego oraz wpisu od zażalenia) orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.