IV SO/Wr 24/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-09-27

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie posiada majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, pomimo nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, który jest długotrwale zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i nie posiada majątku, nie uległa zmianie od czasu, gdy wcześniej przyznano mu prawo pomocy w tym samym zakresie. Pomimo nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów, sąd uznał, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uwzględniając realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek dotyczył bezczynności Rektora Uniwersytetu w sprawie wniosku o egzekucję zaległego stypendium. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną, będąc zarejestrowanym jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i nieposiadając majątku. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, skarżący nie zastosował się do zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący złożył na urzędowym formularzu z dnia [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W rubryce nr 3 formularza obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazał, bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w sprawie wniosku o egzekucję zaległego stypendium. Natomiast z pisma skarżącego z dnia [...] wynika, że wniosek dotyczy skargi innej niż zarejestrowana i rozpoznana pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 116/11. Wyjaśnił, iż wnosi o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Pomimo otwarcia przewodu doktorskiego jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, co potwierdził aktualnym zaświadczeniem z urzędu pracy, z którego wynika, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...] Dodatkowo wskazał, że jego sytuacja jest identyczna jak w sprawie o sygnaturze akt IV SAB/Wr 116/11, w której przed wszczęciem postępowania postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt IV SO/Wr 22/11 przyznano mu również prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z postanowienia tego wynika nadto, że skarżący mieszka z rodzicami w wieku emerytalnym, którzy prowadzą odrębne gospodarstwo domowe i pokrywają jedynie koszty zakupu jego leków, wyżywienia i mieszkania. Z orzeczenia tego wynika również, że skarżący długotrwale leczy się w poradni zdrowia [...] i systematycznie przyjmuje leki. Wskazał, że nie posiada oszczędności, mieszkania ani innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2013 r. skarżący został wezwany – w terminie siedmiu dni - do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. m in. do: zaświadczenia o wysokości dochodu za ostatnie dwa miesiące, decyzji przyznającej świadczenia z pomocy społecznej, dokumentów potwierdzających wysokość środków finansowych uzyskanych od rodziców i wyjaśnień dlaczego nie dochodzi świadczeń alimentacyjnych. W zarządzeniu tym pouczono skarżącego, że złożenie tych dokumentów ułatwi ocenę sytuacji materialnej skarżącego, a ich brak skutkować będzie rozpoznaniem wniosku na podstawie akt sprawy. Z potwierdzenia odbioru wynika, że zarządzenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to zarządzenie. Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 2 powyższej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym– gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, należało zakwalifikować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego. Prawo pomocy może być bowiem przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zdanie pierwsze cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że sytuacja materialna, opisana w postanowieniu z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt IV SO/Wr 22/11, na którą powołuje się skarżący w uzasadnieniu niniejszego wniosku nie uległa zmianie, gdyż skarżący jest w dalszym ciągu długotrwale zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie osiąga dochodów, przyjąć należy – przy uwzględnieniu braku majątku i realizacji prawa do sądu - że mimo, iż nie nadesłał wspomnianych dokumentów źródłowych, to wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 243 § 1 i art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło