IV SO/Wr 24/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku K.G. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Bolesławiec za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prezydentowi Miasta Bolesławiec grzywnę w wysokości 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Prezydenta Miasta Bolesławiec na rzecz K. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2024 r. oraz w powołaniu na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), K. G. (dalej: wnioskodawca, strona) wystąpił o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Bolesławiec (dalej: organ) za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi jaką wnioskodawca wniósł na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z dnia 19 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu wniosku o wymierzenie grzywny strona podała, że w dniu 19 kwietnia 2024 r. skierowała do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie wydatków na promocję poniesionych przez Gminę Miejską Bolesławiec oraz gminne jednostki organizacyjne. Z kolei w dniu 7 maja 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej. Na potwierdzenie tego faktu skarżący przedłożył egzemplarz skargi przesłanej do organu w formie dokumentu elektronicznego oraz wydruk urzędowego poświadczenia przedłożenia, z którego wynika, że skarga została doręczona organowi na jego adres do doręczeń elektronicznych (e-PUAP) w dniu 7 maja 2024 r. Strona wskazała, że skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. nr RP.0751.3.2024.GK, przesłanym tego samego dnia na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, organ, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, udzielił odpowiedzi na wniosek strony, wnosząc o: 1) oddalenie wniosku; 2) zaniechanie wymierzenia organowi grzywny; 3) dopuszczenie dowodów z akt sprawy o sygnaturze akt IV SAB/Wr 489/24 w postaci: a) złożonej przez stronę skargi na bezczynność organu; b) odpowiedzi organu na skargę wraz z załącznikami; c) wydruku wiadomości e-mail z dnia 19 kwietnia 2024 r. przesłanej do organu przez wnioskodawcę; d) wydruku wiadomości e-mail z dnia 31 maja 2024 r. przesłanej przez pracownika Urzędu Miasta Bolesławiec do wnioskodawcy; e) wydruków komunikatów operatora poczty elektronicznej o nieodebraniu kierowanych do strony przez organ w dniu 7 i 31 maja 2024 r. wiadomości e-mail. W uzasadnieniu swojego stanowiska pełnomocnik organu wskazał, że za oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny przemawia fakt udzielenia stronie odpowiedzi na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 19 kwietnia 2024 r. na adres podany w treści tegoż wniosku. Pełnomocnik organ podaje, że w dniu 7 maja 2024 r. organ poinformował stronę, że wnioskowana informacja publiczna zostanie jej udostępniona w dniu 31 maja 2024 r. i w tymże dniu została ona przesłana na adres poczty elektronicznej strony. Jednakże organ otrzymał informację zwrotną o niedoręczeniu wiadomości e-mail na adres wnioskodawcy. Pełnomocnik organu podkreślił, że okres czasu obejmujący dzień wpływu wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej oraz wniesienia skargi na bezczynność organu był okresem kilku dni wolnych od pracy dla niektórych pracowników Urzędu Miasta Bolesławiec. Dalej pełnomocnik organu wskazuje, że jest to pierwsze prowadzone wobec organu postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do sądu, zaś działanie organu nie było celowe, zamierzone, jak również nie wynikało z jego złej woli. Końcowo, w razie uwzględnienia wniosku strony przez Sąd, pełnomocnik organu wniósł o wymierzenie grzywny w umiarkowanej wysokości. W piśmie z dnia 27 czerwca 2024 r. strona podtrzymała wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Z akt sprawy ze skargi strony na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony z dnia 19 kwietnia 2024 r., zarejestrowanej w Sądzie pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 489/24, wynika jak następuje. W dniu 5 czerwca 2024 r. organ przesłał do Sądu, na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, wniesioną przez stronę skargę na bezczynność organu wraz z odpowiedzią organu na skargę i aktami sprawy. Do akt sprawy organ dołączył urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdzające wpływ do organu w dniu 7 maja 2024 r. wniesionej przez wnioskodawcę skargi na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 19 kwietnia 2024 r. Również w treści odpowiedzi na skargę występujący w tej sprawie pełnomocnik organu przyznaje, że skarga strony została doręczona organowi w dniu 7 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej: u.d.i.p.) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi obowiązek działania organu władzy publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji publicznej ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna pełni również funkcję prewencyjną albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ jak i przez inne organy administracji publicznej. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji publicznej będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu grzywny organowi administracji publicznej. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wskazano powyżej, w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej organ przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. W rozpoznawanej sprawie skarga wpłynęła do organu w dniu 7 maja 2024 r. Wynika to z dokumentu urzędowego poświadczenia przedłożenia, przedłożonego w niniejszej sprawie przez organ i wnioskodawcę, wskazującego na datę wpływu skargi w formie dokumentu elektronicznego do organu. Sam organ w treści udzielonej odpowiedzi na skargę strony na bezczynność organu, w sprawie zarejestrowanej w Sądzie pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 489/24, potwierdza wyżej wymienioną datę otrzymania skargi. Zatem skarga powinna być przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią i kompletnymi aktami sprawy najpóźniej w dniu 22 maja 2024 r., czego jednak organ nie uczynił. Skargę wraz odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy organ przekazał Sądowi w dniu 5 czerwca 2024 r., a zatem z dwutygodniowym opóźnieniem w stosunku do terminu określonego przez art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W związku z tym niezasadnym jest wniosek pełnomocnika organu o oddalenie wniosku w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny albowiem dopełnienie przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. lub art. 21 pkt 1 u.d.i.p. po złożeniu odpowiedniego wniosku przez skarżącego nie będzie prowadziło do bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wymierzenia organowi grzywny - może bowiem jedynie rzutować na jej wysokość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 232/13). Należy wyraźnie podkreślić, że obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. (tu: art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) organ musi wykonać w całości, co oznacza, że w wyznaczonym terminie ma przekazać sądowi skargę, akta sprawy i odpowiedź na skargę. Do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. (tu: art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) dojdzie zarówno w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w zakreślonym przepisami prawa terminie od dnia wniesienia skargi nie przekaże skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, jak i w sytuacji, gdy organ przekaże do sądu wyłącznie niektóre z dokumentów, do których przekazania jest zobligowany (por. Hauser R., Wierzbowski M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 4. Wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017). Mając na uwadze brzmienie przytoczonych wyżej przepisów stwierdzić należy, że przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. organ winien skompletować akta, sporządzić odpowiedź na skargę i przesłać akta do sądu. Sąd nie może akceptować sytuacji, w której organ poprzez nieterminowe wykonanie ww. obowiązków narusza wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo strony do sądu. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 Ustawy Zasadniczej władzę sądowniczą sprawują sądy i trybunały. W myśl zaś art. 45 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. O prawie do sądu nie może zatem decydować organ naruszając obowiązek określony w art. 21 u.d.i.p. poprzez przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy po upływie terminu wskazanego w tym przepisie. Mając na uwadze powoływany już art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz wskazane okoliczności faktyczne, obowiązkiem organu było przesłanie skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy w terminie do dnia 22 maja 2024 r. W sprawie niewątpliwie zatem organ uchybił terminowi ustawowemu w zakresie przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę wraz z aktami sprawy. Okoliczności tej nie kwestionuje również pełnomocnik organu. W nawiązaniu do stanowiska organu, zawartego w odpowiedzi na wniosek, w przedmiocie okresu urlopowego dla niektórych pracowników organu, jako przyczyny uchybienia terminowi z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., stwierdzić trzeba, że nie mogą być uzasadnieniem dla niewywiązania się z obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. (tu: art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) argumenty oparte na problemach wewnętrznych w działalności organu, w tym zaniedbaniach jego pracowników (tak m.in. w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OZ 360/05 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SO/Kr 8/10). Ponadto poza gołosłownymi twierdzeniami o braku złej woli organu w uchybieniu terminowi określonemu w art. 21 u.d.i.p. pełnomocnik organu nie wyjaśnił jakie konkretnie przyczyny legły u podstaw uchybienia przez organ obowiązkowi określonemu w powołanym przepisie. Bez znaczenia dla terminowego wykonania ww. obowiązku jest przy tym okoliczność występowania w przeszłości o udzielenie tożsamej informacji publicznej przez inne podmioty. Należy zwrócić uwagę, że organ władzy publicznej, którym bez wątpienia jest Prezydent Miasta Bolesławiec, jest podmiotem profesjonalnym zatem kwestie niewłaściwej organizacji pracy jego aparatu pomocniczego nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania spraw. Przekazanie skargi, jaką strona wniosła do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, wraz odpowiedzią na skargę oraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odpowiedzi na wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny, Sąd wskazuje, że dotyczą one okoliczności związanych z zarzucaną organowi przez wnioskodawcę bezczynnością w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek strony z dnia 19 kwietnia 2024 r. W związku tym są one irrelewantne dla oceny dopełnienia przez organ obowiązku z art. 21 u.d.i.p. i mogą być przedmiotem analizy w postępowaniu dotyczącym ww. skargi strony na bezczynność organu, której wystąpienie albo brak wystąpienia nie mogą być przez Sąd stwierdzone na etapie postępowania o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w ocenie Sądu, wymierzona grzywna jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów prawa przez organ. Wymiar grzywny należy do uznania sądu i zależny jest, jak już wyżej wskazano, od stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Organ naruszył ciążący na nim obowiązek przekazując do Sądu skargę i odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy z dwutygodniowym opóźnieniem. Dodatkowo nie wyjaśnił konkretnych przyczyn niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku z art. 21 u.d.i.p. poza lakonicznymi odniesieniami do braku złej woli czy okoliczności występowania o tożsamą informację publiczną w przeszłości przez inne podmioty. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.