IV SO/Wr 3/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi A we W. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi A we W. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Dyrektora A we W. na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 13 lutego 2019 r. M. W. (zwany dalej stroną, skarżącym lub wnioskodawcą) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Dyrektorowi A we W. (zwanemu dalej dyrektorem szkoły lub organem) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi na bezczynność wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Uzasadniając swoje żądanie strona wskazała, że w dniu 21 grudnia 2018 r. wniosła, za pośrednictwem organu, skargę na jego bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 23 listopada 2018 r. dotyczący wyników sprawdzianu z zakresu edukacji polonistycznej przeprowadzonego w klasie [...] w dniu [...]. Z posiadanych przez wnioskodawcę informacji wynikało, że do dnia 12 lutego 2019 r. złożona przez niego skarga nie wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W związku z powyższym strona wniosła o wymierzenie dyrektorowi szkoły grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W razie zaś dalszego pozostawania przez organ w zwłoce w realizacji wskazanego obowiązku pomimo wymierzonej grzywny, skarżący wystąpił o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi i załączników dołączonych do przedmiotowego wniosku. W odpowiedzi organ zwrócił się o niewymierzanie mu grzywny oraz oddalenie wniesionej skargi na bezczynność. Dyrektor szkoły wyjaśnił, że skarga stała się bezprzedmiotowa, albowiem skarżący otrzymał żądane przez niego informacje statystyczne dotyczące swojego syna. Dlatego skarga nie została przesłana do sądu. Organ dodał, że w działalności szkoły nie występowały wcześniej wnioski o udzielenie informacji publicznej i skargi sądowoadministracyjne. Z tego też powodu wzięło się wskazane niedopełnienie obowiązku. Dyrektor szkoły zwrócił również uwagę, że działalność skarżącego powinna być rozpatrywana w kategoriach nadużycia prawa, gdyż mimo elektronicznego dostępu do ocen dziecka, zebrań i spotkań z rodzicami, składa on cały szereg podobnych wniosków dotyczących tej materii. Mając powyższe okoliczności na uwadze organ uznał, że niezasadne byłoby w takiej sytuacji nakładanie grzywny i stwierdzanie jego bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przesłanką obligatoryjną do zastosowania grzywny jest więc uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a. Stosownie do jego treści organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie wskazanego obowiązku, winno nastąpić – jak stanowi art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej u.d.i.p.) – w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi. Z treści wniosku i załączonych do niego dokumentów wynika, że skarga dotycząca zarzucanej organowi bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej została wniesiona w dniu 21 grudnia 2018 r. Zatem termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego – przy uwzględnieniu treści art. 83 § 2 p.p.s.a. –upłynął z dniem 7 stycznia 2019 r., który wypadał w poniedziałek. We wskazanym terminie organ nie przekazał jednak wniesionej skargi do sądu administracyjnego. Obowiązek ten nie został przy tym w ogóle wykonany, gdyż do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku, rzeczona skarga nie wpłynęła do tutejszego Sądu. Za takie działanie nie może być bowiem uznany fakt dołączenia uwierzytelnionej kopii skargi do odpowiedzi dyrektora szkoły udzielonej na wniosek o wymierzenie grzywny. Przekazana skarga na bezczynność nie jest bowiem jej oryginalnym egzemplarzem, który wpłynął do organu w dniu 21 grudnia 2018 r., a jedynie kopią sporządzoną na podstawie materiałów otrzymanych z tutejszego Sądu, stanowiących w istocie jedynie dowód jaki na poparcie swojego wniosku przedstawił sam skarżący. Nie może również umknąć uwadze, że wraz ze skargą organ winien przekazać także odpowiedź na nią wraz z aktami sprawy. Tymczasem organ, co prawda udzielił odpowiedzi na skargę, ale nie nadesłał wraz z nią jakichkolwiek dokumentów zawierających przynajmniej wniosek o udostępnienie informacji publicznej wraz z udzieloną przez siebie odpowiedzią i potwierdzeniem, że została ona doręczona stronie skarżącej. W tym miejscu należy podkreślić, że rolą organu nie jest rozstrzyganie co do zasadności samej skargi. Jedynym bowiem podmiotem uprawnionym do oceny zarówno prawidłowości wniesienia skargi jak i trafności jej zarzutów będzie sąd administracyjny, który stwierdzi, czy skarga spełnia wszelkie wymogi formalne, a następnie czy znajduje uzasadnione podstawy. Ale by tak się stało Sąd musi jednak otrzymać od organu skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie zaś bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Stąd też bez wpływu na kształt rozstrzygnięcia pozostawały takie okoliczności jak przeświadczenie o bezprzedmiotowości skargi na bezczynność, czy sposób realizacji przez skarżącego prawa do informacji. Istotne jest więc tylko to, czy organ przekazał skargę do sądu wraz z odpowiedzią i aktami sprawy, czy też nie. Mając zatem na uwadze, że zaskarżony podmiot nie uczynił zadość nałożonym na niego obowiązkom, wniosek o wymierzenie organowi grzywny okazał się zasadny. Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 19 lutego 2019 r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski z dnia 20 lutego 2018 r. pod pozycją 201, przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2017 r. wyniosło 4134,02 złotych. Wobec tego maksymalna wysokość grzywny kształtuje się na poziomie 41.340,20 złotych. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tym zakresie sądowi. W niniejszej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny w kwocie 100 złotych miał wpływ kilkumiesięczny okres zwłoki w przekazaniu skargi oraz okoliczność, że skarga do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została jeszcze przesłana do tutejszego Sądu. Z drugiej strony Sąd wziął pod uwagę charakter sprawy oraz fakt, że było to jedno z pierwszych postępowań w sprawie niewykonania przez dyrektora szkoły obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji wynika z art. 200 p.p.s.a. W ramach niniejszej sprawy Sąd nie miał natomiast prawnej możliwości, aby wraz z wymierzeniem grzywny odnieść się do żądania rozpoznania sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. Jak zasadnie bowiem zauważył skarżący, wskazany tryb postępowania jest możliwy dopiero po wymierzeniu grzywny i tylko w sytuacji, gdy organ w dalszym ciągu pozostaje w zwłoce z przekazaniem skargi wraz z odpowiedzią i aktami. W związku z czym skarżący domagając się rozpoznania jego skargi na podstawie nadesłanego odpisu winien z wystąpić z takim żądaniem ponownie po prawomocnym zakończeniu niniejszego postępowania i stwierdzeniu, że organ nie wypełnił obowiązku, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Dyrektor szkoły winien zaś wziąć pod uwagę, że wymierzenie grzywny uzależnione jest od pozostawania w zwłoce w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz istnienia stosownego wniosku strony skarżącej. Oznacza to, że w przypadku niezastosowania się do nakazu przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, grzywna może zostać wymierzona ponownie, aż do osiągnięcia swojego celu. Jej celem jest bowiem zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych, jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 7/14 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).