IV SO/Wr 5/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 12 lutego 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, P. G. (zwana dalej wnioskodawczynią lub stroną) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jako przedmiot skargi podała decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w O. (Filia w S.) z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] dotyczącą statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Pismem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona została wezwana do wyjaśnienia, czy od powyższej decyzji wniosła odwołanie do organu drugiej instancji i czy zostało ono już rozpoznane. W odpowiedzi podała, że nie wniosła odwołania do organu drugiej instancji (pismo z dnia 26 lutego 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradca podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Jednakże jak wynika z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można natomiast mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie oczywista bezzasadność skargi wynika z jej przedmiotu zaskarżenia, a mianowicie decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w O., a właściwie Starosty O. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w sprawie statusu bezrobotnego i świadczeń z tym statusem związanych. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§2). Opisana powyżej decyzja, w momencie wydania, nie staje się rozstrzygnięciem ostatecznym, albowiem przysługuje od niej odwołanie do Wojewody D., którego jednakże wnioskodawczyni nie wniosła. Należy podkreślić, że konieczność wykorzystania administracyjnego toku instancji przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia jej skuteczności. Innymi słowy skargę można wnieść – co do zasady – tylko od decyzji wydanej w efekcie rozpoznania określonych środków zaskarżenia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy oznacza to, że przedmiotem skargi mogłaby być wyłącznie decyzja organu odwoławczego (Wojewody D.), nie zaś organu pierwszej instancji (Starosty O.). Skoro jednak skarga dotyczy decyzji pierwszoinstancyjnej, to należy ocenić jej wniesienie za niedopuszczalne i skutkującej jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarga, z której wniesieniem związane jest żądanie przyznania prawa pomocy, nie będzie mogła zostać skutecznie wniesiona i należy ją uznać za skargę oczywiście bezzasadną. A jeśli tak to stronie nie będzie przysługiwać prawo pomocy. Z tej też przyczyny orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, mając za podstawę art. 247 p.p.s.a.