IV SO/Wr 7/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-06-26
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu zażalenia na postanowienie odrzucające skargę jako oczywistą bezzasadną, może być przedmiotem postępowania?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, wszczęte kolejnym wnioskiem, jest bezprzedmiotowe, gdy zostało ono złożone po prawomocnym oddaleniu zażalenia na postanowienie odrzucające skargę jako oczywistą bezzasadną. W takiej sytuacji złożenie kolejnego wniosku nie uchyla skutków prawnomocności postanowienia NSA, a przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 PPSA, znajduje zastosowanie również wtedy, gdy wniosek o prawo pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, a przedmiot zaskarżenia nie spełnia wymogów określonych w art. 3 § 2 i § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego. Wniosek dotyczył sprawy o "opieszałość, pozbawienie praw i dyskryminację" związaną z postanowieniem sądu oddalającym skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o alimenty. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odrzucające jego wniosek o prawo pomocy, uznając skargę za oczywistą bezzasadną, ponieważ sprawy o alimenty nie należą do kognicji sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego w przedmiocie "opieszałości, pozbawienia praw i dyskryminacji" związanych z postanowieniem Sądu Okręgowego we [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] oddalającym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], z pozwu [...] o podwyższenie alimentów i pozwu wzajemnego skarżącego o obniżenie alimentów postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 226/13 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 7/13 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego w przedmiocie "opieszałości, pozbawienia praw i dyskryminacji" związanych z postanowieniem Sądu [...] oddalającym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki w sprawie prowadzonej przez Sąd [...] o podwyższenie alimentów i pozwu wzajemnego skarżącego o obniżenie alimentów.
W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że przedmiot skargi złożonej przez skarżącego do Sądu [...], nie spełniał warunków określonych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wskazuje jakie akty i czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ sprawa zarówno o podwyższenie jak i obniżenie alimentów nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Oznacza to, że spełniona została przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 powołanej ustawy.
Dnia 4 marca 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kolejny wniosek skarżącego z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie posiada wykształcenia prawniczego, zaś zażalenie które złożył do NSA na wskazane wyżej postanowienie Sądu z dnia 20 lutego 2013 r. może nie być profesjonalne oraz że wymagane jest zastępstwo procesowe. Nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania, ponieważ otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie około [...] zł netto. Opłata za wynajem mieszkania wynosi [...] zł, a za prąd [...] zł. Ponosi również wydatki związane z dojazdem do pracy. Oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest krzywdzące.
Postepowanie wszczęte tym kolejnym wnioskiem zostało umorzone jako bezprzedmiotowe postanowieniem referendarza sadowego z dnia 10 maja 2013 r.
Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 maja 2013 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy, gdyż złożenie tego kolejnego wniosku nie uchyla skutków prawomocności powyższego postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 226/13, w którym stwierdzono że przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art 247 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi znajduje również zastosowanie, w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, to znaczy wtedy gdy skarga nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku tego wynika, że przedmiotem zaskarżenia nie jest żaden z aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 ustawy.
Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł zażalenie od tego postanowienia Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że ponowne umorzenie postępowania sądowego wszczętego ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy narusza jego konstytucyjne prawa i art. 13 Konwencji Praw Człowieka i prawo do skutecznego środka odwoławczego. Do pisma tego dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podpisany dnia [...]., w którym podniósł, że jest osobą samotnie gospodarującą i nie posiada wykształcenia prawniczego, a sporządzone zażalenie może nie być profesjonalne i istnieje wymagalność zastępstwa procesowego. Nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ponieważ otrzymuje wynagrodzenie w kwocie około [...] zł netto, ponieważ wcześniej komornik potrącał mu około 60 % tej kwoty. Pracuje poza miejscem zamieszkania i wynajmuje mieszkanie i z tego tytułu ponosi koszty w kwocie około [...] zł, a za prąd [...] zł, tj. [...] miesięcznie, dojazd do miejsca zamieszkania wynosi [...] zł, a telefon [...] zł. Posiada zadłużenie z tytułu wynajmu mieszkania.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek skarżącego z dnia [...] r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu.
Z treści art. 245 § 2 cytowanej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Kolejny wniosek skarżącego z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który został złożony wraz z zażaleniem z dnia [...]1 na postanowienie Sądu z dnia 31 maja 2013 r. umarzające postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 226/13 oddalono zażalenie skarżącego na wskazane wyżej postanowienie Sądu z dnia 20 lutego 2013 r.
Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż skarżącemu nie przysługuje w niniejszej sprawie prawo pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 ustawy, ponieważ przedmiot skargi złożonej przez skarżącego do Sądu Okręgowego, nie spełniał warunków określonych w art. 3 § 2 ustawy, który wskazuje jakie akty i czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawa zarówno o podwyższenie jak i obniżenie alimentów nie należy do kognicji sądów administracyjnych.
Złożenie niniejszego o wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uchyla skutków prawomocności powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., znajduje również zastosowanie, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, to znaczy wtedy gdy skarga nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przedmiotem zaskarżenia nie jest żaden z aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.
W tej sytuacji kolejny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało uznać za bezprzedmiotowy.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło