IV SO/Wr 76/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi S. B. o wymierzenie grzywny R. W. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. odrzucić wniosek o wymierzenie grzywny; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. S. B. pismem z dnia 30 listopada 2021 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem o wymierzenie R. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w J., grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz 329, dalej: p.p.s.a.) , w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Na uzasadnienie tego wniosku strona podała, że złożyła wniosek o unieważnienie uchwały, sporządzonej przez R. W., z uwagi na niewłaściwy sposób "naliczania opłat i inne". Wskazała również, że na podstawie informacji uzyskanych z Sądu, strona posiada wiedzę o tym, iż R. W. nie dostosowała się do obowiązku przekazania dokumentów do Sądu w terminie 30 dni. Strona nadmieniła, że podjęła telefoniczną próbę polubownego rozwiązania tej kwestii, jednak bezskutecznie. Swoją argumentację strona rozwinęła w kolejnym piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 2 marca 2022 r. W piśmie tym strona opisała nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem P. Podniosła, że uchwała nr 4/2020 wyraźnie mówi o zawarciu z P. R. W. umowy o administrowanie nieruchomością, podczas gdy Wspólnota nie udzieliła temu podmiotowi uprawnień zarządcy. W ramach dalszej argumentacji strona opisała różnicę pomiędzy administratorem a zarządcą i podniosła, że stąd uchwała nr 4/2020 jest "nieważna sama w sobie". Wskazała również, że P. R. W. funkcjonuje jako zarządca nieruchomości bez licencji państwowej. Dodatkową argumentację strona przedstawiła w kolejnych pismach. W piśmie z dnia 1 lutego 2021 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie Sądu, strona przeciwna podniosła m.in., że nie jest organem administracji publicznej, co w konsekwencji uniemożliwia Sądowi sprawowanie kontroli na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 4 lutego 2022 r. (data wpływu do Sądu) wnioskodawczyni wystąpiła o zwolnienie jej w całości od opłaty od wniosku. Podniosła, że jest pacjentką domowego hospicjum (z respiratorem i koncentratorem tlenu z powodu przewlekłej niewydolności oddechowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada pośredniego trybu wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w art. 54 § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 55 p.p.s.a.). Wniosek o wymierzenie grzywny jest pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, zatem w myśl art. 64 § 3 p.p.s.a. stosować do niego należy odpowiednio przepisy o skardze. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, merytoryczne rozpoznanie skargi (wniosku) poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga (wniosek) jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, wniesiona przez uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem (w przypadku braku zwolnienia). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze (wnioskowi) dalszego biegu, co prowadzi do odrzucenia z art. 58 § 1 p.p.s.a. Wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega bowiem odrzuceniu wówczas, gdy brak właściwości sądu administracyjnego jest oczywisty (postanowienie NSA z 1 października 2021 r., III OZ 658/21). W rozpoznawanej sprawie strona wystąpiła o wymierzenie grzywny i podała, że złożyła wniosek o unieważnienie uchwały, sporządzonej przez Różę Wojciul z uwagi na niewłaściwy sposób "naliczania opłat i inne". Wskazała również, że na podstawie informacji uzyskanych z Sądu strona posiada wiedzę o tym, iż Róża Wojciul nie dostosowała się do obowiązku przekazania dokumentów do Sądu w terminie 30 dni. Jak wynika przy tym z uzasadnienia pisma strony z 2 marca 2022 r. (data prezentaty), formułowane przez stronę żądane dotyczy zagadnień związanych z administrowaniem nieruchomością wspólną, w tym naliczaniem opłat oraz prowadzeniem spraw związanych z nieruchomością wspólną. Kwestia oceny ważności uchwał wspólnot mieszkaniowych, prawidłowości prowadzenia rozliczeń przez administratora nieruchomości oraz rzetelności wykonywanych przez niego zadań w ramach zlecenia nie podlega natomiast kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne; - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; - inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Problematyka prawidłowości dokonywania rozliczeń w ramach wspólnoty mieszkaniowej, sumienności działań administratora oraz ważności uchwał nie jest zatem objęta zakresem właściwości sądów administracyjnych. Tym samym skarga do sądu administracyjnego nie służy w sprawach tego rodzaju. W konsekwencji natomiast wniosek o wymierzenie organowi grzywny należało odrzucić, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (punkt I postanowienia). Odnosząc się zaś do złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 30 stycznia 2013 r., II OZ 37/13 oraz z 5 marca 2013 r., I OZ 152/13). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy skargi podlegającej odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności z przedstawionych wcześniej przyczyn formalnych. Oczywista bezzasadność skargi obligowała natomiast Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony) zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II postanowienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszcza się bowiem stosowanie art. 247 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie określonym w art. 55 § 1 p.p.s.a.