I PR 284/90

SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 2 października 1990 r. sprawy z powództwa Bronisława G. przeciwko Spółdzielni Pracy "B." w B. o odprawę emerytalną na skutek rewizji pozwanej Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 21 maja 1990 r., sygn. akt V P 82/90oddala rewizję.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył następujące okoliczności:Z istoty roszczenia o odprawę emerytalną (art. 455 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) wynika, że termin ten uzależniony jest więc od zaistnienia określonego zdarzenia prawnego, a nie od uzyskania o nim wiedzy przez dłużnika. Z chwilą przejścia na emeryturę były pracownik może żądać wykonania na jego rzecz świadczenia (o ile spełnia jego pozostałe przesłanki) niezależnie od tego czy zakład pracy wie o przejściu na emeryturę. Tym bardziej dotyczy to więc sytuacji, gdy wie o takim przejściu, a jedynie wymaga oficjalnego potwierdzenia tego zdarzenia. "Przejście na emeryturę" następuje z reguły jednocześnie z rozwiązaniem stosunku pracy. Jeżeli tak jest, to data rozwiązania stosunku pracy jest jednocześnie terminem wymagalności świadczenia o wypłatę odprawy emerytalnej. Tym samym zakład pracy, który nie spełnia w tym terminie takiego świadczenia popada w opóźnienie. Jak słusznie wywiódł Sąd Wojewódzki popadnięcie w opóźnienie jest niezależne od zawinienia czy złej woli dłużnika. Dłużnik pozostający w opóźnieniu jest zobowiązany do zapłaty odsetek (art. 481 § 1 k.c.) bez względu na to czy opóźnienie jest spowodowane okolicznościami, za które ponosi odpowiedzialność.Powyższe przesądza prawidłowość zaskarżonego wyroku co do przyjęcia początkowej daty okresu odsetkowego na 16 listopada 1989 r.Powstają jednakże, pominięte przez strony i Sąd Wojewódzki, wątpliwości co do końcowej daty okresu odsetkowego przynajmniej co do części należności zaoferowanej powodowi co najmniej 28 lutego 1990 r. Skoro bowiem strona pozwana zaoferowała powodowi spełnienie choćby części świadczenia, to winien ją przyjąć. Można stanąć na stanowisku, że odmowa przyjęcia części świadczenia spowodowała zwłokę wierzyciela, co oczywiście uwalniałoby dłużnika od obowiązku zapłaty odsetek od takiej kwoty.Sąd Najwyższy zważył, że zgodnie z art. 454 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. zasadą jest, iż dług ma charakter świadczenia odbiorczego (winien być spełniony w miejscu zamieszkania dłużnika). Jednakże przy długu pieniężnym zasadą jest obowiązek spełnienia go w miejscu zamieszkania wierzyciela (dług oddawczy). Co innego może wynikać z treści czynności prawnej lub istoty zobowiązania. Odprawa emerytalna jest świadczeniem pieniężnym winna być więc spełniona w miejscu zamieszkania wierzyciela.Nie jest to wynagrodzenie za pracę, co do którego możliwe byłoby przyjęcie, że ze swej istoty w Polsce spełniane jest w siedzibie zakładu pracy lub miejscu jej wykonywania (o ile przepisy określone w art. 36 k.p. nie stanowią inaczej). Odprawa jest świadczeniem należnym byłemu pracownikowi i to przesądza, że ze swej istoty jako dług pieniężny powinno być ono spełnione w miejscu zamieszkania wierzyciela (dług oddawczy - art. 454 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.).Skoro powodowi zaoferowano częściowe spełnienie świadczenia w siedzibie strony pozwanej to mógł on odmówić jego przyjęcia, nie popadając w zwłokę wierzyciela.Tym samym strona pozwana w dalszym ciągu pozostawała w opóźnieniu, a więc aż do spełnienia świadczenia jest obowiązana do zapłaty odsetek.Wobec powyższego rewizja podlegała oddaleniu jako, że brak jest dla niej uzasadnionych podstaw - art. 387 k.p.c.