II CZ 41/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Żyznowski.Sędziowie SN: J. Sokołowski, J. Suchecki (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 30 marca 1989 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Franciszka C. przeciwko Kazimierzowi B. o przywrócenie członkostwa i prawa użytkowania działki w pracowniczym ogrodzie działkowym na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 20 lipca 1988 r. sygn. akt I C (...)postanawia:uchylić zaskarżono postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowód - kierując pozew do Sądu Rejonowego w T. - żądał sprostowania krzywdzących go zarzutów i odszkodowania, twierdząc, że pozwany na tablicach ogłoszeń w Zakładach Mechanizmów Okrętowych i w Pracowniczym Ogrodzie Działkowym w G. umieścił uchwałę Zarządu POD z dnia 2 maja 1987 r. i pismo tegoż Zarządu z dnia 16 II 1988 r.Powyższe dokumenty - według twierdzeń powoda - zawierają nierzetelne informacje i bezpodstawne zarzuty, kompromitujące go i narażające na utratę wiarygodności wśród załogi wymienionych Zakładów i ogółu mieszkańców G.Sąd Rejonowy w trybie art. 17 pkt 1 i 200 § 1 k.p.c. przekazał sprawę stosownie do właściwości rzeczowej Sądowi Wojewódzkiemu w G.Sąd ten wyznaczył rozprawę i po odebraniu od stron wstępnych wyjaśnień - pozew odrzucił. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego rzeczywistym celem powoda w niniejszej sprawie jest uchylenie wspomnianej uchwały z dnia 2 V 1987 r., której konsekwencją jest pismo z dnia 16 II 1988 r. Uchwała ta dotyczy pozbawienia powoda członkostwa Związku i prawa użytkowania działki nr 13 w wymienionym Pracowniczym Ogrodzie Działkowym. Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 6 V 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 12, poz. 58) spory na tle członkostwa Związku nie należą do drogi sądowej, stąd odrzucenie pozwu jak wyżej.Postanowienie powyższe zaskarżył powód zażaleniem z wnioskiem o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podkreśla, że jeżeli nawet nie ma drogi sądowej dla rozpoznania kwestii jego członkostwa Związku i prawa użytkowania działki, to sprawa winna być rozpoznana w zakresie ochrony dóbr osobistych. Naruszenie tych dóbr upatruje m.in. w publicznym ogłoszeniu wymienionych dokumentów.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powód - występujący bez adwokata - od początku formułował pozew w sposób wyraźnie wskazujący, że chodzi mu o ochronę czci naruszonej rozplakatowaniem krzywdzącej go uchwały Zarządu POD i pisma wzywającego do opuszczania działki. W obszernych wyjaśnieniach na rozprawia w dniu 20 VII 1988 r. stwierdził wprawdzie, że "w gruncie rzeczy chodzi mi o to, żeby uchylona została decyzja, pozbawiająca mnie członkostwa i prawa użytkowania działki", lecz roszczeń pierwotnie sformułowanych nie cofnął, a stwierdzenia powyższego nie można uważać za rozszerzenie powództwa o żądanie uchylenia cyt. uchwały Zarządu POD. W tym przedmiocie zresztą pozwany, jako osoba fizyczna i jedynie Przewodniczący Zarządu, nie byłby biernie legitymowany.W tym stanie rzeczy sprawa niniejsza winna być rozpoznana merytoryczne w dopuszczalnych normą art. 24 k.c. ramach. Oznacza to, że przedmiotem tego rozpoznania nie może być omawiana uchwałą Zarządu, jako że - pomijając inne względy - brak drogi sądowej jest tu oczywisty, lecz rozważenie, czy ewentualne działanie pozwanego publikującego tę uchwałę i późniejsze pismo było działaniem w konkretnych okolicznościach zgodnym z prawem. Nie jest w zasadzie wyłączona bezprawność - w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. - rozpowszechniania nawet prawomocnych lub ostatecznych orzeczeń, decyzji lub uchwał organów powołanych do ich wydania, jeżeli rozpowszechniający działa bez stosownego upoważnienia lub zasługującego na ochronę interesu.Wobec więc naruszenia art. 199 § 1 k.p.c. i z mocy art. 397 i odpowiednio art. 390 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.